رویکرد رشد و توسعه پایدار اقتصادی بنگاه‌ها / هوشمندی کسب‌ و‌ کار مبتنی بر کشف و شهود - فرصت امروز

شنبه, 29 شهریور 1393 - 10:23

رویکرد رشد و توسعه پایدار اقتصادی بنگاه‌ها / هوشمندی کسب‌ و‌ کار مبتنی بر کشف و شهود

تصویر گلوله‌های برفی کوچکی که از بالای کوه سرازیر می‌شوند و در راه بزرگ و سریع‌تر می‌شوند و در نهایت هیچکس توانایی توقف آنها را ندارد، بخشی از تصاویر کودکی همه ماست. گلوله‌های برفی در ذهن ما نماد رشد‌های سریع و بزرگ هستند و خود ادامه راه را برای خویش هموار می‌کنند. رشد و توسعه پایدار با چنین مشخصاتی برای یک بنگاه اقتصادی -که خود به مثابه یک موجود زنده در تعامل با محیط پیچیده رقابتی است- به‌عنوان اولویت اصلی مالکان و صاحبان سرمایه قلمداد می‌شود.

 

حال که قدم برداشتن در این مسیر ناگزیر است، رویکرد سازمان در دوران گذار بسیار پراهمیت و تاثیرگذار تلقی می‌شود. این رویکرد در قالب یک طیف تبیین می‌شود که در یک سو برنامه‌ریزی بلند‌مدت مبتنی ‌بر ذهن قضاوتگر و در سوی دیگر، هوشمندی کسب‌و‌کار مبتنی بر کشف و شهود قابل طرح است. حال این سوال مطرح می‌شود که نقش برنامه‌ریزی و هوشمندی در فرآیند تحول و دگرگونی چیست و گرایش به کدام سر طیف، رشد و توسعه پایدار را تضمین خواهد کرد. در این گزارش سعی خواهد شد با شفاف کردن مشخصات بنگاه به‌عنوان یک موجود زنده تعاملی و تفسیر دو رویکرد برنامه‌ریزی و هوشمندی به این دغدغه پاسخ داد.

بنگاه؛ موجود زنده تعاملی
هر بنگاه اقتصادی به معنای واقعی به مثابه یک موجود زنده و یک پدیده یکتا و منحصر به فرد است و شرایط و مقتضیات خاص آن بنگاه، بر آن حاکم است و به واسطه غیر‌خطی بودن و غیر‌قابل پیش‌بینی بودن نتایج حاصل از تعاملات بنگاه با محیط بیرون، باید حرکت آزادانه داشته باشد و کنترل برای بقای بنگاه مهلک‌ترین سم است. به واسطه مشخصاتی که تصریح شد طرح تغییر و تحول را نمی‌توان برای بنگاه طراحی و برنامه‌ریزی و از سوی صاحبان بنگاه به‌صورت دستوری به بدنه اجرایی تزریق کرد. با مشخص‌شدن خصوصیات یک بنگاه اقتصادی متعامل، دو گزینه پیش رو و قابل انتخاب در مسیر رشد و توسعه پایدار را بررسی و مرور می‌کنیم.

 



انتخاب رویکرد مناسب در مسیر رشد و توسعه پایدار
در رویکرد اول مبتنی بر برنامه‌ریزی بلند‌مدت، شرایط فعلی سازمان در مقایسه با شرایط ایده‌آل و مطلوب صاحبان سرمایه و مالکان سازمان مورد بررسی قرار می‌گیرد. کمبود‌ها و انحرافات شناسایی، چارچوب محتوایی و برنامه زمان‌بندی دستیابی به شرایط مطلوب تعیین، استراتژی‌های لازم به منظور تحقق این اهداف تدوین، برنامه‌های عملیاتی و پروژه‌های اجرایی زمان‌بندی شده و جهت اجرا به بدنه سازمان تزریق می‌شود.

برنامه‌ریزی بسیار دقیقی در جهت رسیدن به اهداف تعیین‌شده، صورت می‌پذیرد و زمان‌بندی دقیقی برای فتح هر مرحله تعیین می‌شود، اما این رویکرد به ظاهر سیستماتیک و بی‌نقص دارای معضلات اساسی است.
نخست آنکه شرایط ایده‌آل در این رویکرد مبتنی بر ذهن قضاوتگر و مقایسه‌گری است که صرفا به واسطه تمایلات، خود‌محوری‌ها و بلند‌پروازی‌های صاحبان سرمایه بدون توجه به پتانسیل‌ها و داشته‌های سازمان ترسیم شده است.

در ترسیم این اهداف، مزیت‌های رقابتی و نقاط قوت سازمان، شرایط محیطی و رقبا منظور نشده است و منیت و خودبرتربینی حاکم بر ذهن اساسی‌ترین نقش در طراحی و ترسیم نقشه راه ایفا کرده و قدرت شهود و کشف فرصت‌ها را از دست داده و کور شده است. از سوی دیگر، برنامه توسعه بلند‌مدت یا هر برنامه دیگری که مقید بر زمان‌بندی دقیق دستیابی به هدف باشد، محکوم به شکست و فنا خواهد بود.

به واسطه تغییرات بسیار بالای محیطی، حرکت غیر‌خطی، غیر‌قابل پیش‌بینی و غیر‌قابل برنامه‌ریزی سیستم، مقید بودن به یک تاریخ و زمان مشخص حاصلی جز استرس و فشارهای روانی بیهوده نخواهد داشت و انرژی و توان بنگاه صرف کنترل و برطرف کردن این استرس‌ها خواهد شد. سطح تغییرات به حدی بالا است که برآورد نقطه‌ای زمان دستیابی به اهداف بلند‌مدت در واقع معنا و مفهوم خود را از دست داده و موضوعیت نخواهد داشت. 

درسوی دیگر طیف، رویکرد دوم فارغ از تمایلات، علایق و خواسته‌های صاحبان سرمایه، به بررسی وضعیت موجود با هدف شناخت پتانسیل‌ها، توانمندی‌ها، نقاط قوت و مزیت‌های رقابتی می‌پردازد. نقطه عزیمت در این رویکرد نه در مقصد بلکه در مبدا‌ و نه در تمایلات و علایق، بلکه درکشف و شهود توانمندی‌های خود (سازمان) است. در این رویکرد ذهن حالت گیرندگی خود را تقویت و پتانسیل‌ها و توانمندی‌های بنگاه را کشف می‌کند، فارغ از آنکه مقصد کجاست و رقبا چه قله‌هایی را فتح کرده‌اند. شناسایی این توانمندی‌ها و ایجاد شرایط مناسب و اتخاذ سیاست‌های حمایتی در جهت شکوفایی این پتانسیل‌ها منجر به ظهور طرح‌های تحول شگرف در بنگاه خواهد شد.

شناخت این پتانسیل‌ها و توانمندی‌ها در قالب ابزار‌های هوشمندی کسب‌و‌کار انجام خواهد شد. هوشمندی کسب‌و‌کار در اصل کاربرد تجاری داده‌‌کاوی، شامل تجزیه و تحلیل داده‌‌های آماری مربوط به وضعیت کسب‌و‌کار و محیط پیرامون سازمان است. هوشمندی کسب‌و‌کار عاملی موثر برای تحلیل هدفمند کسب‌و‌کار و تحلیل رقبای سازمان به منظور اخذ تصمیمات راهبردی و حتی چرخش‌های آنی است.

شکست سیستم با تدوین طرح توسعه برنامه‌محور
در نتیجه با توجه به ماهیت و فطرت سیستم‌های کسب‌و‌کار که عینا همانند یک موجود زنده است، تدوین طرح‌های توسعه با رویکرد برنامه‌ریزی خود مانعی برای حرکت طبیعی سیستم خواهد بود و این چارچوب‌ها و کنترل‌ها منجر به تخریب و شکست سیستم
خواهد شد.
بنابراین تغییر و طرح توسعه قابل طراحی نیست و پویایی این سیستم‌ها و یادگیری و تعامل آنها به جوشش و ظهور طرح‌ها منجر خواهد شد. به نظر می‌رسد اوضاع کسب‌و‌کار و حتی مفاهیم به سرعت در حال تغییر است و مدیران ارشد سازمان‌ها به روش ها و ابزاری نیاز دارند که نبض این تغییرات را درک کرده و در تصمیم‌گیری راهنمای آنها باشد.

در اغلب سازمان‌ها درگیری در امور روز‌مره دیگر فرصتی برای تجزیه و تحلیل اوضاع نمی‌دهد. به همین دلیل مدیران ارشد سازمان‌ها از اوضاع و احوال غافل شده، آینده‌نگری را به فراموشی می‌سپارند. مدیران با اتکا به هوشمندی کسب‌و‌کار، نبض امور کسب‌و‌کار شرکت را به همراه اوضاع و احوال رقابت در دست می‌گیرند و با بهره‌مندی از گزارش‌های به روز می‌توانند فرصت‌های بیشتری برای واکنش در برابر شرایط حاصل از تغییرات سریع بازار داشته و سازمان خود را در شرایط بحرانی جاری رهبری کرده آن را به سر‌منزل هدف رهنمون کنند.

با توجه به ماهیت و فطرت سیستم‌های کسب‌و‌کار که عینا همانند یک موجود زنده است، تدوین طرح‌های توسعه با رویکرد برنامه‌ریزی خود مانعی برای حرکت طبیعی سیستم خواهد بود و این چارچوب‌ها و کنترل‌ها منجر به تخریب و شکست سیستم خواهد شد

دیدگاه‌ها  

+1 #1 شهرام قاضی وکیلی 1393-07-02 12:51
با سلام و خسته نباشید آقا ایلیار مطالب شما را مطالعه کردم
بال شما موافق هستم ولی یکی از نکات اصلی توسعه سیستمهای کسب و کار فراهم نمودن بازارهای خارجی و استفاده از منابع و نیروی
کار داخلی است که کشورهای دیگر از این موضوع بهره میبرند و کشور ما بدلیل وجود تحریمها از این فرصت جهانی محروم است به نظر بنده موضوع اصلی در یک توسعه پایدار وجود روابط استوار بین المللی میباشد
شهرام قاضی وکیلی تولید کننده صنایع دستی در رشته زیورآلات.
ارسال پاسخ

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

با ما در ارتباط باشید

021.86073324

021.88827112

info@Forsatnet.ir

شبکه های اجتماعی