فرصت امروز: بازار خودرو در يکشنبه 3 اسفند 1404 وارد هفته ای شد که معمولا در سال های قبل، بايد بوی رونق شب عيد می داد؛ اما تابلوهای امروز بيشتر شبيه «معامله کم عمق» بود تا هجوم خريدار. از يک طرف، انتظارات تورمی و نوسان های عمومی اقتصاد هنوز اجازه نمی دهد فروشنده ها کوتاه بيايند؛ از طرف ديگر، قدرت خريد واقعی خانوار و هزينه های زندگی، تقاضای مصرفی را محدود کرده است. نتيجه اين دو نيرو، بازاری است که در آن قيمت خودروهای داخلی و خارجی بالا هست، اما «حجم معامله» لزوما همپای قيمت رشد نمی کند.

در ميان خودروهای اقتصادی، عددهايی که امروز بيشتر از بقيه تکرار شد، مربوط به محصولات سايپا و ايران خودرو بود؛ چون اينها نبض اصلی بازار مصرفی هستند. برای نمونه، در بازار آزاد امروز کوييک S حدود 926 ميليون تومان گزارش شد؛ عددی که نشان می دهد خودروهای اقتصادی عملا وارد محدوده های سنگين شده اند و همين موضوع، تقاضای مصرفی را فرسايشی می کند.
در رده ميانی و خودروهای خانوادگی، قيمت ها روی چند مرز مهم قفل شده اند. دنا پلاس اتوماتيک در گزارش های امروز حوالی 1 ميليارد و 978 ميليون تومان اعلام شد و در روايت ديگر از بازار، دنا پلاس EF7 اتوماتيک توربو آپشنال مدل 1403 حدود 1 ميليارد و 935 ميليون تومان ثبت شده است. اين اختلاف چند ده ميليونی، يک نکته کليدی را نشان می دهد: بازار به جای يک «قيمت واحد»، با بازه قيمتی معامله می کند؛ چون هم عرضه متنوع است (مدل، آپشن، کارکرد) و هم خريدار و فروشنده روی «کف و سقف» چانه می زنند.
در گروه محصولات پرتقاضای ايران خودرو، چند عدد ديگر هم شاخص بود: پژو پارس XU7P حدود 1.3 ميليارد، پژو 207 TU3 حدود 1.23 ميليارد، پژو 207 پانوراما اتوماتيک TU5P حدود 1.79 ميليارد و تارا اتوماتيک v2 مدل 1403 حدود 1.68 ميليارد تومان گزارش شد. اينها اعدادی هستند که به زبان ساده به مخاطب می گويد «طبقه متوسط برای خريد يک خودرو معمولی، وارد بازه های بسيار سنگين شده است».
در سبد سايپا هم چند شاخص مهم ديده می شود: ساينا S حدود 900 ميليون و حتی يک وانت ساده مثل پراید 151 حدود 670 ميليون تومان. وقتی کف بازار چنين عددهايی را نشان می دهد، روشن است که چرا بازار شب عيد امسال به جای انفجار معاملات، بيشتر وارد فاز تماشاگر شده است.
خودروهای مونتاژی و خارجی: فاصله طبقاتی بازار عميق تر شد
نيمه دوم بازار، جايی است که قيمت خودروهای داخلی و خارجی شکاف خود را عيان می کند. برای نمونه، در فهرست امروز، چانگان CS35 پلاس تيپ 3 مدل 2024 حدود 3 ميليارد و 750 ميليون تومان گزارش شده است. اين عدد، نه فقط يک «قيمت»، بلکه يک علامت اجتماعی-اقتصادی است: بازار خودرو به دو قطب تقسيم شده؛ يک قطب ميلياردی های اقتصادی و خانوادگی، و يک قطب چندميلياردی های کراس اوور و مونتاژی/خارجی.
همزمان، محصولاتی مثل ام وی ام X22 Pro دنده ای حدود 1.75 ميليارد و شاهين G اتومات CVT حدود 1.7 ميليارد نشان می دهد حتی خودروهای مونتاژی و برخی داخلی های آپشن دار، عملا از دسترس بخش بزرگی از تقاضای مصرفی خارج شده اند. وقتی «اقتصادی ترين» انتخاب ها به مرز يک ميليارد نزديک می شوند، بازار وارد مرحله ای می شود که در آن تعويض خودرو برای خانوار، از يک نياز معمول به يک تصميم سنگين مالی تبديل می شود.
يکی از دلايلی که هر بار با انتشار «ليست کارخانه» انتظار افت در بازار آزاد شکل می گيرد ولی سريع فروکش می کند، اين است که بازار آزاد بيشتر از آنکه فقط به قيمت کارخانه واکنش نشان دهد، به «دسترس پذيری واقعی خودرو» واکنش دارد. انتشار ليست قيمت کارخانه محصولات ايران خودرو در اسفند 1404 يک سيگنال رسمی به بازار است، اما تا وقتی عرضه موثر (تحويل، تيراژ، زمان بندی فروش) افزايش پيدا نکند، بازار آزاد صرفا برای چند روز واکنش روانی نشان می دهد و بعد دوباره به همان مدار قبلی برمی گردد.
از طرف ديگر، خبرهای فروش ويژه (چه برای محصولات داخلی و چه برای مونتاژی ها) معمولا به جای «ارزان کردن»، بيشتر «صف بندی تقاضا» می سازد: بخشی از تقاضا موقتا صبر می کند تا در فروش شرکت کند؛ اما چون همه موفق نمی شوند، همان تقاضا به بازار آزاد برمی گردد و فشار قيمتی را نگه می دارد.
بازار امروز يک پيام روشن داشت: قيمت ها بالا هستند، اما بازار در وضعيت «کشش محدود خريد» قرار گرفته است. در کوتاه مدت سه سناريو محتمل است:
در نهايت، برای مخاطب عمومی مهم است بداند که در چنين بازاری «عددهای امروز» بيشتر از آنکه نشانه رونق باشند، نشانه قفل شدن بازار در سطحی بالاتر از توان خريد هستند.
برای مشاهده قیمت روز خودرو به صفحه مرجع قیمت خودرو مراجعه کنید.