بحث تازه در شرکتهای بزرگ جهانی درباره نقش هیأتمدیره، جانشینی مدیرعامل و تفکیک مسئولیتها، برای کسبوکارهای ایرانی هم بسیار مهم است. بسیاری از شرکتهای خصوصی و خانوادگی در ایران تا زمانی که بنیانگذار یا مدیر اصلی حضور دارد، خوب پیش میروند؛ اما نبود جانشین، نبود هیأتمدیره فعال و تمرکز تصمیمگیری در یک نفر، در لحظه بحران میتواند شرکت را بهشدت آسیبپذیر کند.
به گزارش رویترز در خبرنامه Breakingviews، بحث درباره استانداردهای تازه حاکمیت شرکتی دوباره داغ شده است؛ از الگوی جانشینی مدیرعامل در شرکتهایی مانند اپل تا تفاوت آن با ساختارهایی که بر تفکیک روشنتر نقش رئیس هیأتمدیره و مدیرعامل تأکید دارند. در این گزارش، موضوع ماندن مدیران سابق در مقامهای اجرایی یا نظارتی و اثر آن بر شفافیت تصمیمگیری یکی از محورهای اصلی تحلیل معرفی شده است.
اثر بر ایران چیست؟
در ایران، حاکمیت شرکتی فقط مسئله شرکتهای بورسی نیست. شرکت خانوادگی، کارخانه متوسط، استارتاپ، شرکت بازرگانی و حتی کسبوکار خدماتی هم اگر جانشینی، تفکیک نقشها و گزارشدهی داخلی نداشته باشد، با رفتن یک مدیر کلیدی یا اختلاف میان شرکا دچار بحران میشود. این مشکل معمولاً وقتی دیده میشود که دیگر دیر شده است.
کدام کسبوکارها باید مراقب باشند؟
شرکتهای خانوادگی، کسبوکارهای نسل اول، کارخانههای خصوصی، شرکتهای بورسی، هلدینگها، استارتاپهایی که به بنیانگذار وابستهاند، شرکتهای بازرگانی و مجموعههایی که همه تصمیمها در دست یک یا دو نفر متمرکز است.
چه کسانی ممکن است منتفع شوند؟
شرکتهایی که پیش از بحران، ساختار تصمیمگیری خود را شفاف میکنند. داشتن هیأتمدیره واقعی، شرح وظایف روشن، جانشین برای سمتهای کلیدی، گزارش مدیریتی منظم و فرآیند تصویب تصمیمهای بزرگ، اعتماد شرکا، بانکها، سرمایهگذاران و کارکنان را بالا میبرد.
مدیر ایرانی امروز چه کاری انجام دهد؟
سه سؤال ساده بپرسد: اگر مدیرعامل یک ماه نباشد، چه کسی تصمیم میگیرد؟ اگر مدیر مالی یا مدیر فروش ناگهان خارج شود، اطلاعات و ارتباطات در اختیار چه کسی است؟ و آیا تصمیمهای مهم شرکت مستند میشود یا فقط شفاهی و شخصی پیش میرود؟ پاسخ این سه سؤال میتواند ضعف ساختار شرکت را آشکار کند.
جمعبندی فرصت امروز:
خبر حاکمیت شرکتی یعنی «شرکت خوب فقط با مدیر قوی ساخته نمیشود؛ با ساختار قابل دوام ساخته میشود». مدیر ایرانی باید قبل از بحران جانشینی، نقشها، مسئولیتها و مسیر تصمیمگیری را شفاف کند.