برنامه شاهزاده سعودی برای پسا‌نفت، سرابی بیش نیست

یک تحلیلگر اقتصادی اعلام کرد برنامه ارائه شده از سوی شاهزاده سعودی برای دوران پس از نفت عربستان، کارایی لازم را ندارد.

به گزارش شانا به نقل از خبرگزاری رویترز، اندی کریچلو، کارشناس اقتصادی اعلام کرد تلاش‌های عربستان برای ایجاد راهبرد پسا‌نفت، نیازمند شفافیتی بیشتر است که در برنامه کنونی به چشم نمی‌خورد. برنامه راهبردی با نام «دورنمای»٠٣٠ که روز دوشنبه، ششم اردیبهشت ماه از سوی محمد بن سلمان، جانشین ولیعهد عربستان، رونمایی شد، شامل برخی اصلاحات است، اما این اصلاحات بسیار سطحی‌تر از آن هستند که بتوانند عمق مشکلات عربستان را حل کنند.

پیش از این، تبلیغاتی گسترده درباره این برنامه انجام شده بود. قرار است در این برنامه، نهاد کنونی «صندوق سرمایه‌گذاری عمومی» به صندوق بزرگ سرمایه‌گذاری بدل شود که پول‌های نفتی سعودی‌ها را مدیریت می‌کند. مردم عربستان به جای دریافت یارانه‌های مستقیم، مبالغی را به‌عنوان سود سرمایه‌گذاری دریافت می‌کنند و دولت قرار است در تاریخی نامشخص، بیکاری در این کشور را از سطح کنونی ١١,٦ درصد به 7درصد کاهش دهد. 

سعودی‌ها همچنین قرار است 5درصد از سهام شرکت نفتی دولتی سعودی آرامکو را در بازارهای سهام واگذار کنند و اعلام کرده‌اند که مجموع ارزش این شرکت به ٢ میلیارد دلار می‌رسد. کاهش یارانه‌های دولتی برای برق و همچنین ایجاد یک صندوق سرمایه‌گذاری ملی برای مدیریت سرمایه‌گذاری بین‌المللی، ایده‌های بدی نیستند و می‌توانند آسیب پذیری اقتصاد عربستان را در برابر افت قیمت نفت در آینده کاهش دهند.

با این همه، طبق برآوردهای صندوق بین‌المللی پول، نفت پارسال همچنان ٧٨درصد از صادرات عربستان را به خود اختصاص داده بود. محمد بن سلطان برای اینکه بتواند جایگزینی برای نفت به‌عنوان پشتوانه اصلی اقتصاد عربستان بیابد، باید به دنبال اصلاحاتی بنیادین‌تر باشد تا بتواند نظام‌سنتی عربستان را متحول کند.

ایجاد چنین تحولی آسان نیست اما در گذشته محقق شده است. در آغاز دهه ‌٨٠ میلادی، شیخ‌نشین دوبی در امارات با چالشی مشابه چالش امروز عربستان روبه‌رو شد زیرا در آن زمان، نفت ٥٠ درصد از اقتصاد آن را به خود اختصاص داده بود. سیاست‌هایی که با هدف جذب کارگران ماهر، گردشگران و بازرگانی خارجی پیگیری شدند توانستند وابستگی اقتصاد دوبی به نفت را به 2درصد کاهش دهند.