پنجشنبه, ۷ اسفند(۱۲) ۱۳۹۹ / Thu, 25 Feb(2) 2021 /
           
فرصت امروز
آیا برندکُشی در جامعه ایران یک رفتار جمعی و تاریخی است؟

برندکُشی به جای برندسازی

1 ماه پیش ( 1399/10/29 )
نویسنده : ایمان ولی پور  

سال ها پیش علی رضاقلی کتابی به نام «جامعه شناسی نخبه کشی» نوشت که با استقبال مخاطبان روبه رو شد و به چاپ های متعدد رسید. او در این کتاب، ریشه های تاریخی را دلیل اصلی عقب ماندگی و توسعه نیافتگی ایران معرفی کرد و از قائم مقام فراهانی، امیرکبیر و محمد مصدق به عنوان مصداق های روشنی از نخبگان ایرانی یاد کرد که مغضوب عرصه سیاست شده و با دسیسه های داخلی و خارجی از صحنه قدرت حذف شدند. آنچه او تحت عنوان «جامعه شناسی نخبه کشی» سعی کرد تا ریشه های این رفتار تاریخی را در جامعه ایران موشکافی کند و مصداق های تاریخی آن را بازیابد. حالا به عنوان قیاس مع الفارق می توان از جامعه شناسی برندکُشی نیز به موازات رفتار نخبه کشی در جامعه ایران سخن گفت؛ آنچه در یکی دو هفته گذشته و پس از صحبت های معاون اول رئیس جمهور در مراسم روز ملی صادرات درباره نبود برندهای بزرگ ایرانی در بازارهای صادراتی، بار دیگر در سخنان رئیس پارلمان بخش خصوصی تکرار شده و غلامحسین شافعی از سیاست های غلطی که باعث برندکُشی در ایران شده، صحبت کرده است.

هرچند مقایسه این دو مفهوم آنقدرها هم قیاس مع الفارق به حساب نمی آید و در مقوله برندسازی نیز این تلاش نخبگان اقتصادی یک جامعه است که به خلق برند در بازارها منجر می شود. حال سوال این است که آیا آنطور که رئیس اتاق بازرگانی ایران در بیست و پنجمین جلسه هیأت نمایندگان اتاق مشهد گفته، برندکُشی معلول سیاست های غلط و بخشنامه های متعدد و خلق الساعه بوده و به تعبیر او، «در ایران برندکُشی راه انداخته ایم؟»

برندکُشی به جای برندسازی

برندسازی چطور جای خود را به برندسوزی داد؟

موضوع برندسازی در سال های گذشته بارها در ارتباط با بحث صادرات کالاهای ایرانی مطرح شده است. در این سال ها خبرهای مختلفی از صادرات محصولاتی نظیر زعفران، پسته، فرش و دیگر محصولات شناخته شده ایرانی با نام و برند خارجی به میان آمده و انتقادات زیادی از نقش آفرینی سایر کشورها در حوزه هایی که به نام ایرانی ها شناخته می شود، صورت گرفته است. کما اینکه هفته گذشته و در مراسم روز ملی صادرات، اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور به تحریم روسیه از سوی آمریکا و نیاز این کشور به تامین برخی مواد اولیه و غذایی از دیگر کشورها اشاره کرد و گفت که اگر ایران برندی جهانی یا بزرگ داشت که امکان رقابت با دیگر کشورها را به وجود می آورد، امکان استفاده از این بازار و سایر بازارهای بزرگ بیش از پیش فراهم می شد.

حالا پس از گذشت یک هفته از سخنان جهانگیری، رئیس اتاق بازرگانی ایران می گوید که دلیل نبود این برندهای بزرگ را باید در سیاست های غلط و مشکلات طولانی گذشته دید. غلامحسین شافعی با اشاره به برندکُشی به جای برندسازی در کشورمان گفت که متأسفانه به جای برندسازی در کشور ما، برندکُشی رقم می خورد. به  دفعات دیده ایم و شنیده ایم که یک فعال اقتصادی، عمر خود را صرف توسعه و حضور در یک بازار بین المللی و جلب اعتماد مشتریان خارجی خود نموده اما یک مقررات یا بخشنامه یا دستورالعمل جدید (بی توجه به شرایط بخش خصوصی) صادرات کالای او را ممنوع و تجارت وی را نابود کرده است. همین حالا هم نمی دانیم اگر امشب سر بر بالین بگذاریم، فردا صبح با چه شوک جدیدی مواجه خواهیم شد. در چنین شرایطی، سرمایه گذاری لازم برای ایجاد شرکت های بزرگ صادراتی و برندسازی در این عرصه، پرریسک تلقی می شود و طبیعتا افراد به سمت وسوی آن نمی روند.

به اعتقاد شافعی، تا سیاست گذاری های ما از بی ریشگی رنج می برد، ظرفیت تازه و شاخصی در عرصه سرمایه گذاری و صادرات شکل نمی گیرد. مشکلات موجود در حوزه سیاست گذاری و بخشنامه های غیرکارشناسی و خلق الساعه به برندکشی و حذف بازارهای صادراتی منجر می شود و چنان ریسک های غیرمترقبه و جدید به فعالان اقتصادی وارد می کند که فرصتی برای ایجاد ظرفیت تازه در عرصه سرمایه گذاری، صادرات و برندسازی ایجاد نمی شود.

از ناپایداری سرمایه گذاری تا حذف بازار صادراتی

رئیس اتاق بازرگانی ایران روز دوشنبه در بیست و پنجمین جلسه هیأت نمایندگان اتاق مشهد با بیان اینکه اگر در اندیشه سامان دادن به شرایط معیشتی جامعه هستیم، نقطه آغاز این اقدام و تحقق همه تلاش ها در حمایت از عرصه صادرات است، گفت: اقتصادی که بر صادرات رو به رشد متکی باشد، مسیر تعالی را طی خواهد کرد و از برکات آن جامعه نیز منتفع خواهد شد. امروز مکرر هر سه قوه از معیشت مردم سخن می گویند اما توجه داشته باشید که حل مشکلات اقتصادی و معیشتی جامعه در گرو «توسعه اقتصادی» است و این مقوله نیز با «توسعه تولید» در پیوند بوده و رشد و تعالی تولید نیز به «توسعه صادرات» منوط است و تحقق این مؤلفه را هم باید در گرو «حمایت و تشویق صادرکنندگان» بدانیم.

شافعی یادآور شد: مسئولان نباید فراموش کنند که بار عدم توسعه صادرات کشور، بر دوش معیشت مردم قرار می گیرد چراکه این جنس مباحث به مثابه حلقه های زنجیر در عرصه اقتصاد، به همدیگر پیوند خورده اند. بارها تاکید کرده ایم که تجارت خارجی و امنیت نیز رابطه ای مستقیم دارند. کشورهایی که کالا میان مرزهای شان در حال مبادله است یا ظرفیت سرمایه گذاری خارجی را فراهم می کنند، در عرصه تعاملات سیاسی و بین المللی خود نیز بااحتیاط بیشتری عمل کرده و از منافع اقتصادی خود به واسطه اختلافات سیاسی چشم نمی پوشند.

رئیس پارلمان بخش خصوصی سپس به موضوع عدم وجود شرکت های بزرگ صادراتی در کشور اشاره کرد و گفت: هر بار فرصت تجاری ارزشمندی ایجاد شد (به مثابه گشایش هایی که در بازار روسیه فراهم آمد)، این ایراد را مطرح کردند که عدم وجود شرکت های بزرگ صادراتی یکی از مشکلات ایران در تجارت با این کشور است اما به واقع ناپایداری قوانین، مجالی برای ایجاد چنین ساختارهایی فراهم نکرده و تجار ما مکرر سرمایه خود را به واسطه تصمیمات خلق الساعه، در خطر می بینند. تا سیاست گذاری های ما از این جنس بی ریشگی رنج می برد، ظرفیت تازه و شاخصی در عرصه سرمایه گذاری و صادرات شکل نمی گیرد.

رئیس اتاق ایران همچنین با اشاره به بحث بازگشت ارز، از مصوبه 177 شورای سران سه قوه به عنوان یک ظرفیت مطلوب برای گره گشایی از بعضی مشکلات بخش خصوصی و صادرکنندگان یاد کرد و گفت: البته اختلافاتی بین مصوبه 177 شورای سران سه قوه با آخرین بخشنامه بانک مرکزی درباره نحوه بازگشت ارز به چرخه اقتصادی وجود داشت. به همین دلیل، موضوع را در جلسات مشترکی با وزارت صنعت بررسی کردیم و ماحصل سلسله نشست های مشترک در این حوزه، پیشنهادات کاربردی برای اصلاح گری در این بحث بود. توجه وزارت صنعت به پیشنهادات بخش خصوصی قابل توجه است و هماهنگی بانک مرکزی با این وزارتخانه، انتظار گشایش های جدید را ایجاد کرده است.

ارتباط با نویسنده: [email protected]

لینک کوتاه صفحه : www.forsatnet.ir/u/CCOS8GF5
به اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی :
نظرات :
قیمت های روز
پیشنهاد سردبیر
آخرین مطالب
محبوب ترین ها
با ما در ارتباط باشید

شبکه های اجتماعی
           
كلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ است و هرگونه بهره ‌برداری غیرتجاری از مطالب و تصاویر با ذكر نام و لینک منبع، آزاد است. © 1399/2020
بازگشت به بالای صفحه