مقامهای ارشد اقتصادی آمریکا و چین این آخر هفته در نیویورک مذاکره میکنند و محور گفتگو فقط تعرفه نیست. هوش مصنوعی، مدلهای متنباز و بسته، مواد معدنی حیاتی، آهنرباهای عناصر کمیاب و تمدید آتشبس تعرفهای در دستور کار قرار دارد.
رویترز گزارش میدهد اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، و هه لیفنگ، معاون نخستوزیر چین، پیش از دیدار ۲۴ سپتامبر روسای دو کشور مذاکره خواهند کرد. یکی از مهمترین اختلافها جریان مواد معدنی و آهنرباهای کمیاب چینی است؛ موادی که در تراشه، موتورهای الکتریکی، خودرو، تجهیزات صنعتی و صنایع پیشرفته کاربرد دارند. آمریکا میگوید جریان این مواد هنوز به سطح تعهدشده بازنگشته است.
همزمان، AI نیز وارد مذاکرات اقتصادی شده است. آمریکا میخواهد درباره مدلهای open-weight و closed-weight و قواعد ایمنی گفتگو کند. رویترز میگوید برخی مدلهای چینی به دلیل هزینه پایینتر در میان شرکتهای آمریکایی هم محبوب شدهاند؛ موضوعی که نشان میدهد رقابت AI دیگر فقط رقابت تراشه نیست و به قیمت و معماری مدلها نیز رسیده است.
برای کسبوکار ایرانی، بخش مواد معدنی مهمتر از ظاهر دیپلماتیک خبر است. اگر جریان عناصر کمیاب چین روانتر شود، فشار روی قیمت موتور، تجهیزات الکترونیکی، قطعات خودرو، سرور و برخی ماشینآلات میتواند کاهش پیدا کند. اگر مذاکرات شکست بخورد و محدودیتها تشدید شوند، شرکتهایی که از چین یا زنجیرههای وابسته به چین خرید میکنند باید انتظار زمان تحویل طولانیتر یا قیمت بالاتر را داشته باشند.
از سوی دیگر، مذاکره درباره مدلهای ارزانتر AI یک پیام دارد: شرکت ایرانی نباید خود را به یک تأمینکننده مدل یا API محدود کند. رقابت آمریکا و چین میتواند طی چند ماه قیمت و دسترسی به مدلهای سازمانی را بهسرعت تغییر دهد.
اقدام امروز: برای تجهیزات وابسته به آهنربا، موتور، تراشه و قطعات پیشرفته یک تأمینکننده دوم تعریف کنید؛ در AI نیز معماری را طوری طراحی کنید که جابهجایی بین مدلهای مختلف ممکن باشد.