اصلاح قانون تعطیلات برای باری دیگر توسط جمعی از نمایندگان به مجلس ارائه می شود / طرح جدیدی برای تعطیلات؛ شنبه تعطیل

از هر کسی که بپرسید، یکی از موانع کسب و کار در ایران چیست، برایتان از تعطیلات گاه و بی گاه در تقویم رسمی می گوید؛ از تعطیلاتی که در بسیاری از موارد می تواند روزهای غیر تعطیل، در میانه تعطیلات (بین التعطیلین) را نیز به صورت خودجوش تعطیل کند و دست بسیاری از افرادی را که کارشان در دستگاه ها و ادارات دولتی و غیردولتی گیر افتاده، در حنا بگذارد.

به گزارش خبر آنلاین، البته تعطیلات در تقویم همیشه سبب کاهش بهره وری و سرانه کار مفید نیست، بلکه برخلاف تصور آنچه تحقیقات نشان می دهد کاهش روزهای تعطیل در تقویم سبب کاهش کار مفید می شود.کشور آمریکا با 117 روز تعطیلی سرانه کار مفیدش 42 است و ایران با داشتن 78 روز تعطیل، سرانه  کار مفیدش به 15 می رسد.از این رواست که بسیاری از کارشناسان معتقدند کشورهایی که تعطیلات بیشتری را در تقویم دارند سرانه کار مفیدتری نیز در تاریخ خود ثبت خواهند کرد.

اثرات تعطیلی بر اقتصاد ایران

البته تعطیلات گرچه خوب است و می تواند با کاهش هزینه های آلودگی و توزیع یکنواخت جغرافیایی و زمانی مسافرت ها و رونق گردشگری سبب افزایش کارایی، رشد مناطق کمتر توسعه یافته، ایجاد اشتغال و بهره وری نیروی کار شود، اما رسیدن به این مهم نیازمند برنامه ریزی و سازوکار مشخص است.

با این حال باید این موضوع را در نظر گرفت که افزایش تعطیلات صرف نمی تواند سبب افزایش سرانه کار مفید و به دنبال آن بهره وری اقتصادی در کشور باشد.آمارهای اقتصادی می گویند که 26 روز تعطیلات رسمی در تقویم یک ساله ایران هزینه هایی را بر اقتصاد ایران تحمیل می کند و تاثیر منفی خود را بر تولید ناخالص داخلی می گذارد، چراکه تعطیلات بر بهره وری نیروی کار، هزینه های ثابت تولید، معاملات ارزی و ارتباط با شعب خارج از کشور تاثیر گذار است.

گرچه آماری دقیق از تاثیر هر روزه تعطیلات بر اقتصاد کشور وجود ندارد، اما کارشناسان با تقسیم میزان تولید ناخالص داخلی کشور به روزهای فعال سال ارقامی را به دست آورده اند که هزینه تعطیلی بر اقتصاد را تا حدودی مشخص می کند.براساس آمار بانک جهانی ارزش تولید ناخالص داخلی ایران معادل 412304 میلیون دلار در سال 2016 میلادی بوده که بر همین اساس رقم تولید ناخالص ملی کشور روزانه معادل 1/5 میلیارد دلار است.

اگر این رقم را به 26 روز تعطیلی کشور ضرب کنیم به رقمی معادل 39 میلیارد دلار می رسیم که این عدد بار سنگینی بر اقتصاد و به سبب آن اشتغال کشور می گذارد.کاهش معنا داری که مطالعات انجام شده در کشورهای آلمان و مالزی مهر تایید بر آن می زنند.

تعطیلی های ناهماهنگ

حالا اما تصور کنید که این روزهای تعطیل در محل زندگی تان با روزهای تعطیل در سایر کشورها هماهنگ نباشد.یعنی روزهای تعطیل پایان هفته در کشور شما با کشورهای دیگر اختلاف داشته باشد.در نتیجه معاملات اقتصادی بین المللی به مراتب با مشکل روبه رو می شود و همین سبب رکود اقتصادی خواهد بود.

به همین خاطر مجلس پیشنهادهایی برای تغییر در تعطیلات رسمی و تعطیلات آخر هفته داده است که البته تا به امروز این پیشنهاد به نتیجه ای نرسیده و نتوانسته رأی اکثریت نمایندگان را جلب کند، اما نمایندگانی که بر این موضوع معتقدند دوباره پس از شش ماه پیشنهاد تغییر در تعطیلات رسمی را دوباره مطرح کرده اند تا برای بار دیگر به شور گذاشته شود.

رد طرح اصلاح قانون تعطیلات در ایران

«تغییر در تعطیلات کشور» موضوعی جدید نیست.تقریبا در سال های 89 به دنبال بحث بر سر شمار زیاد روزهای تعطیل در ایران، شورای عالی انقلاب فرهنگی دست به تنظیم سندی زد که در آن بر باور غلط عامه مردم خط بطلان می کشید.در این سند توضیح داده می شود که ایران در مقایسه با کشورهای جهان به جز یک کشور، کمترین تعطیلات را در جهان دارد، به گونه ای که اگر 25 روز تعطیل رسمی و 52 روز تعطیل جمعه ها در نظر گرفته شود، تعداد تعطیلات به 77 روز می رسد و با احتساب نیم روز تعطیلی جمعه ها هم، این تعداد به 103 روز خواهد رسید که از همه کشورهای جهان به جز یک کشور، کمتر است.

از آن سال به بعد بحث بر سر اصلاح «قانون اصلاح لایحه قانونی تعیین تعطیلات رسمی کشور»  که مصوب 1378.5.25 و مورد تایید شورای نگهبان در تاریخ 1378.5.27 بود، بالا گرفت و مجلس را بر آن داشت تا پیشنهاد دو تغییر را در تعطیلات کشور کلید بزنند. نخستین پیشنهاد، پیشنهاد تعطیلی روز شنبه  به جای پنجشنبه بود؛ تغییری که به دلیل همسان سازی با تعطیلات کشورهای دیگر جهت تبادلات بهتر اقتصادی از سوی نمایندگان پیشنهاد شد که البته با رد کلیات این طرح از سوی کمیسیون اجتماعی مجلس روبه رو شد و سلمان خدادادی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی حذف و جابه جایی تعطیلات رسمی کشور را دلیل رد این طرح دانسته بود.

اما پیشنهاد دوم مجلس که برای حل مشکل جابه جایی و تداخل روزهای تعطیل ذیل ماده 2 طرح اصلاح لایحه قانونی تعیین تعطیلات رسمی کشور مطرح شده بود، نیز به واسطه رد کلیات مورد موافقت قرار نگرفت.در این ماده پیشنهاد شده بود که تعطیلی روز چهارم فروردین به پنج فروردین تغییر پیدا کرده و روزهای 12 فروردین که مصادف با روز جمهوری اسلامی ایران است و همچنین تعطیلی 15 خرداد از تقویم حذف شوند.

از افزایش یک روز تعطیل به تقویم تا طرح دوباره یک پیشنهاد رد شده در مجلس

حالا اما پس از اینکه مجلس پس از کشمکش های فراوان در آخرین ماه های سال 95 رأی به افزایش یک روز تعطیل دیگر در بین تعطیلات مذهبی در ایران داد و روز اول امامت حضرت مهدی(عج) را در تقویم تعطیل کرد، در نخستین ماه سال 96، 15 نفر از نمایندگان با امضای نامه ای به هیأت رئیسه مجلس طرح تغییر تعطیلات در تقویم ایران را دوباره مطرح کردند تا این بار با طرح این پیشنهاد در صحن علنی مجلس بتوانند نظر و رأی بیشتری از نمایندگان را جلب کنند.

ابوالفضل ابوترابی، عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس نماینده ای بود که از ارسال طرح تعطیلات رسمی کشور با امضای 15 نفر از نمایندگان به هیأت رئیسه مجلس خبر داد و در رابطه با امکان طرح مجدد این موضوع در مجلس به مهر گفت: این طرح در کمیسیون اجتماعی مورد تایید نمایندگان واقع نشد، اما طبق آیین نامه مجلس اگر طرحی در کمیسیون رد شود ظرف مدت شش ماه پس از رد آن، این فرصت وجود دارد تا در صحن علنی مجلس مطرح شود.

به گفته او در گزارش مرکز پژوهش های مجلس، 11 مورد از موانع کسب و کار در ایران معرفی شدند که یکی از آن اختصاص به تعطیلات زیاد در کشور دارد زیرا امروزه تعداد تعطیلات به ویژه تعطیلات عید برای تولید مملکت به سم مهلکی تبدیل شده که باید برای آن چاره اندیشی شود. واقعیت آن است که تعطیلات عید خسارت های مادی و معنوی زیادی به جامعه وارد کرده است و باید اصلاح و ساماندهی شود؛ موضوعی که مقام معظم رهبری نیز تاکنون دو بار این موضوع را مطرح کرده اند.

ابوترابی گفت: اختلاف تعطیلات کشور ما با سایر کشورها بسیار زیاد است. کشورهای اسلامی در کنفرانس 2008 ریاض روزهای جمعه و شنبه را به عنوان تعطیلات رسمی خود انتخاب کردند، این درحالی است که در کشور ما روزهای پنجشنبه و جمعه جزو تعطیلات آخر هفته محسوب می شود، لذا همین امر سبب شده اختلاف تعطیلات در ایران با سایر کشورها چهار روز شود.این اختلاف تعطیلات چهار روزه سبب شده زواری که به کشور عراق سفر می کنند اگر نیازمند فعالیت های اداری باشند در هماهنگی ها دچار مشکل شوند، لذا نیاز است ساماندهی در این عرصه شکل گیرد.

عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس گفت: قرار است در این طرح روز 12فروردین از تعطیلات برداشته و یک روز به روزهای تعطیلی رسمی نوروز اضافه شود تا روزهای تعطیلی نوروز به پنج روز برسد؛ حال این طرح تقدیم هیأت رئیسه مجلس شده و به زودی اعلام وصول خواهد شد.

ضرورت تصویب یک مطالبه

حال گرچه خبرها حکایت از طرح مجدد این اصلاحیه در مجلس را دارد، اما باید منتظر ماند و دید که آیا این بار این طرح می تواند نمایندگان بیشتری را با خود همراه کند یا نه؟

با این حال بررسی های  انجام شده به روشنی نشان می دهد که تحقق این مطالبه به خصوص برای ایران بسیار ضروری است و شاید کمکی به حل مشکلات اقتصادی داشته باشد.

بر خلاف برخی تصورات رایج، دو روزه شدن تعطیلات پایان هفته نه تنها از نظر اقتصادی آسیب زا نیست، بلکه در ابعاد مختلفی مثل «بهره وری نیروی کار»،  «کاهش هزینه های آلودگی» و «توزیع یکنواخت جغرافیایی و زمانی مسافرت ها و رونق گردشگری» سبب افزایش کارایی، رشد مناطق کمتر توسعه یافته و ایجاد اشتغال می شود.نظرسنجی های انجام گرفته نیز گواه مطالبه افزایش تعطیلات در فضای کارشناسانه کشور است.