روسیه در میانه جنگ سرد ورزشی

ولادیمیر پوتین که به ورزش علاقه زیادی دارد، در طول حیات دولتش از رویدادهای بزرگ ورزشی استفاده زیادی کرده است تا موفقیت‌های دولتش را نشان بدهد، با این حال رسوایی اخیر در ورزش این کشور، آن تصویر رویایی را نابود کرده است. مسکو در سال 2014 برای میزبانی المپیک زمستانی در سوچی 51‌میلیارد دلار هزینه کرد تا میزبان گران‌ترین المپیک تاریخ باشد و همین حالا هم خود را برای میزبانی جام جهانی 2018 آماده می‌کند. اما حالا رسوایی دوپینگ گسترده در دو‌و‌میدانی روسیه که حتی احتمال محرومیت ورزشکاران این کشور در رقابت‌های بین‌المللی را پیش آورده روی پروژه‌های بلندپروازانه مسکو سایه انداخته است.

ایگور بونین، متخصص علوم سیاسی به خبرگزاری فرانسه گفته است: «پوتین به سختی کار کرد تا المپیک سوچی را بگیرد و برگزار کند. ورزش برای او بسیار مهم است چون پرستیژ شخصی او و همین‌طور دولتش را نشان می‌دهد. از نظر روسیه، این اتهام توطئه علیه یک کشور بزرگ است، تلاشی برای به زانو درآوردن یک ابرقدرت ورزشی.»

پوتین که از چهره ورزشی‌اش هوشمندانه برای افزایش محبوبیتش استفاده کرده، بعد از اعلام شدن نتیجه یک تحقیق از کمیته‌ای مستقل در آژانس جهانی ضددوپینگ (وادا) روش نرم‌تری را برای برخورد با این اتهام‌ها اتخاذ کرده است. ابتدا مقامات دولتی روسیه گزارش وادا را بی‌پایه و اساس می‌خواندند اما کمی بعد پوتین اعلام کرد که روسیه هر کاری برای مقابله با دوپینگ خواهد کرد و دستور داد تا درباره این مشکل تحقیق شود. البته مسکو به خوبی می‌داند که در پس اتهامات «دوپینگ سازمان یافته مورد حمایت دولت» چه تهدیدهایی نهفته است و به خوبی از احتمال محرومیت دو‌و‌میدانی‌کارانش در المپیک 2016 ریو با خبر است.

تقابل با غرب

میزان محبوبیت پوتین در کشورش – بنا به گزارش‌های تلویزیون‌هایی که توسط دولت کنترل می‌شوند- 90‌درصد است، اما این میزان هرچه باشد، بخش‌هایی از آن مدیون موفقیت‌های ورزشی اوست. از زمانی که در سال 2014 روسیه در اوکراین دخالت کرده و از جدایی‌طلبان روس‌تبار در کریمه دفاع کرده، غرب این کشور را ایزوله کرده و رشد اقتصادی این کشور به خاطر تحریم‌ها و کاهش چشمگیر قیمت نفت دچار افت محسوسی شده است. در همین حال جت‌های جنگی روسیه در یک عملیات ریسکی در سوریه در حمایت از دولت بشار اسد و عملا در مقابل خواست تمام کشورهای غربی فعالیت می‌کنند.

نیکلای پتروف که یک تحلیلگر سیاسی مستقل است، می‌گوید: «پوتین به موفقیت‌های ورزشی شدیدا نیاز دارد، چون به نظر نمی‌رسد که او در سوریه و اوکراین به موفقیتی برسد. وقتی که پیروزی‌‌های نظامی در دسترس نباشد، عدم موفقیت‌ در ورزش می‌تواند ضربه سنگینی به دولت بزند.»

درست مثل دوران جماهیر شوروی، دولت فعلی در روسیه حساب زیادی روی رویدادهای بین‌المللی باز کرده است و رشد اخیر این کشور در این رویدادها، به‌عنوان نشانه‌ای از ظهور دوباره قدرت روسیه بعد از سال‌های تاریک دهه 90 معرفی می‌شود. روسیه در المپیک زمستانی سوچی، بالاتر از رقبایش صدرنشین جدول توزیع مدال شد و در رقابت‌های بین‌المللی ورزشی هم موفق بوده است. حالا که رسوایی‌های ورزشی جامعه ورزش روسیه را در راه ثابت‌کردن قدم‌هایش در جامعه ورزشی بین‌المللی تهدید می‌کند، این نظریه قوت گرفته است که روابط ضعیف با غرب به جنگ سرد ورزش منجر شده است. 

وقتی که رسوایی‌های فیفا آشکار شد، پوتین خیلی زود متوجه فشارهایی شد که روی سپ بلاتر رئیس فیفا وجود داشت تا میزبانی جام جهانی را از کشورش بگیرد. الکساندر بائونوف که یک تحلیلگر در روسیه است، می‌گوید: «داوری‌های بد یا رسوایی‌های دوپینگی و چیزهایی مثل اینها اینطور تحلیل می‌شوند که تلاش‌هایی برای جلوگیری روسیه از بازیابی عظمتش وجود دارد و این تحلیل‌ها در این روزهای دنیای سیاست بسیار مهم هستند.»