«بدخواهان باید بدانند هاشمی زنده است چون نهضت زنده است.» این جمله ای تاریخی است که مرحوم امام خمینی(ره) پس از جان سالم به در بردن آیت الله هاشمی رفسنجانی از ترور گروه فرقان در پیام خود نوشت. همگان بی تردید و به رغم هر اختلاف نظری متفق القول هستند که نام او با کلیت انقلاب و جمهوری اسلامی گره خورده است. بسیاری از سیاسیون ایران هاشمی رفسنجانی را بزرگترین سیاست مدار قرن کشورمان می دانند.
هاشمی رفسنجانی علاوه بر ایفای نقش بی بدیل در سازماندهی مبارزات انقلابی که منجر به پیروزی انقلاب اسلامی 57 شد، فرماندهی جنگ علیه دشمن بعثی را بر عهده داشت و در سال های پس از انقلاب سمت های مهمی از عضویت مجلس خبرگان قانون اساسی ، ریاست مجلس خبرگان رهبری و ریاست مجلس شورای اسلامی تا ریاست جمهوری را بر عهده گرفت. بجز سمت ریاست مجمع تشخیص مصلحت، هاشمی تقریبا تمامی سمت های سیاسی و اجرایی خود را با رای مردم به دست آورد.

مرحوم هاشمی علاوه بر کارهای اجرایی همواره به عنوان یکی از تئوریسین های انقلاب و حکومت اسلامی شناخته می شد و رابطه نزدیک و منحصر بفرد او با امام خمینی(ره) و رهبر انقلاب از او فردی موثر در کلیه اتفاقات پس از انقلاب ساخته بود.
او سیاستمداری واقع بین و عملگرا و در عین حال متعهد به باورهای دینی بود. آیت الله هاشمی رفسنجانی جزو نخستین نظریه پردازان انقلاب اسلامی بود که به مسائل اجتماعی توجه جدی نشان داد و تلاش کرد دامن دین را از تفکرات قشری مبرا سازد. ارزیابی کارنامه مردی که سال ها به عنوان نماد جمهوری اسلامی شناخته می شد به سادگی امکان پذیر نیست. اما شکی نیست که او تلاش بی اندازه ای برای آن که نظام جمهوری اسلامی بتواند الگویی مردم پسند برای مردم امروز جهان ایجاد کند از خود نشان داد.
کتاب امیرکبیر قهرمان مبارزه با استعمار از جمله مشهورترین کتاب های سیاسی آیت الله هاشمی رفسنجانی است و شگفت آنکه امروز بیستم دی ماه سالروز قتل امیرکبیر نیز هست.
حضرت آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام شب گذشته به دلیل عارضه قلبی به بیمارستان شهدای تجریش منتقل شد. اما تلاش پزشکان برای احیای قلبی ایشان موثر واقع نشد و در حدود ساعت 19 و 30 دقیقه، مرد روزهای سخت کشورمان از دنیا رفت.
دیشب پس از آن که اخبار کسالت ایشان در فضای مجازی منتشر شد موجی از نگرانی جمعیت کثیری از علاقه مندان او را به بیمارستان شهدای تجریش کشاند. افراد خانواده آقای هاشمی در دقایق اولیه به بالین وی رسیدند و پس از آن رئیس جمهور روحانی و جمع دیگری از مقامات بلند پایه نظام راه میدان تجریش را در پیش گرفتند.
اگر چه در ابتدا به نقل از برخی نزدیکان وی خبر «روبه بهبود» بودن حال ایشان منتشر شد، اما با گذشت ساعاتی کوتاه خبرهای « در حال احیا» و سرانجام «وخامت» حال ایشان و تقاضای دعا برای بهبود ایشان در فضای مجازی منتشر شد. حسن روحانی رئیس جمهور در این فاصله خودرا به بیمارستان رساند و تقریبا همزمان با خروج رئیس جمهور با چشمان اشک بار از محوطه ی بیمارستان خبردرگذشت آیت الله هاشمی رفسنجانی به صورت رسمی منشر شد.
پس از انتشار خبر ارتحال آیت الله، لحظه به لحظه بر شمار افرادی که پیرامون بیمارستان شهدای تجریش که تحت کنترل نیروهای نظامی بود، تجمع کرده بودند افزوده شد و مردم شعار می دادند «عزا، عزاست امروز، روز عزاست امروز، جمهوری اسلامی، صاحب عزاست امروز»، «هاشمی، هاشمی، راهت ادامه دارد.» پیکر آیت الله هاشمی بعد از فوت به بیمارستان جماران انتقال یافت و قرار است مراسم تشییع و تدفین ایشان سه شنبه برگزار شود. در همین حال هیات دولت عزای عمومی اعلام کرد و کلیه ادارات و مدارس و دانشگاه ها تعطیل است.
***
هاشمی که بود
زنده یاد آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی در سال ۱۳۱۳ در روستای نوق در توابع رفسنجان به دنیا آمد.
در سن 5 سالگی تحصیل را در مکتب خانه با خواندن کتاب های رسمی مدرسه و قرآن و گلستان و... آغاز کرد و در 14 سالگی برای تحصیل در علوم دینی به قم سفر کرد و در محضر استادانی چون آیات عظام بروجردی، امام خمینی(ره)، داماد گلپایگانی، شریعتمداری، حائری یزدی، نجفی مرعشی، علامه طباطبائی، زاهدی و منتظری درس آموخت و به درجه ی اجتهاد نائل شد.
از سال 1337 تا هنگامه ی پیروزی انقلاب در سال 1357 به مبارزه برای به ثمر رسیدن انقلاب پرداخت و در این سال ها در 7 دوره متناوب، مدت 4 سال و 5 ماه را در زندان های مخوف سپری کرد.
با فرارسیدن انقلاب او یکی از اعضای شورای عالی انقلاب بود و از اعضای جامعه روحانیت مبارز و همچنین یکی از اعضای مؤسس حزب جمهوری اسلامی در سال اول پس از انقلاب بود و در سال 1359 به عنوان اولین ریس مجلس شورای اسلامی انتخاب شد. در سال 1360 مجمع تشخیص مصلحت نظام را تشکیل داد که از ابتدای تشکیل تا آخرین روز حیاتش ریاست این مجمع را برعهده داشت.
آیـت الله هاشمی در انتخابات سال 1368 تا 1372 دو دوره متوالی ریس جمهور کشوربود و در همین سال ها (پس از جنگ) به دلیل تلاش برای سازندگی کشور لقب «سردار سازندگی» را گرفت.
در همین سال ها همزمان با درگذشت امام خمینی(ره) نقش مهمی در ایجاد آرامش در فضای کشور داشت. وی پس از اتمام دوران ریاست جهوری به فعالیت در مجمع تشخیص مصلحت پرداخت و همزمان در مجمع تشخیص مصلحت نظام به سیاست ورزی مشغول بود.