از تغییرها می گوید؛ «تا قبل از برجام، اگر با کشورهای دیگر می خواستیم مذاکره کنیم، اصلا ارتباط نمی توانستیم بگیریم. یا جواب ایمیل های ما را نمی دادند یا اینکه توسط دلال با ما صحبت می کردند اما طی مدت فعالیت دولت یازدهم، شرکت های معتبر بین المللی به ایران آمده اند و با ما مکاتبه می کنند. در حال حاضر شرکت های صاحب نام بین المللی در حوزه تکنولوژی و مشاوره با ایران کار می کنند».
به باور مهدی کرباسیان، «بخش معدن در طول سال های گذشته با مسائل مختلفی دست و پنجه نرم می کرد و نتیجه همه بی دقتی ها در گذشته، 24 هزار میلیارد تومان پروژه نیمه تمام بود که انتظارات مردمی را برانگیخته بود». اگرچه بنا به گفته معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رئیس هیأت عامل ایمیدرو، «این پروژه ها در دولت یازدهم با مدل های مختلف اعم از گرفتن شریک بخش غیردولتی و خصوصی، واگذاری، وام یا با منابع نقدینگی جدید فعال شدند».

آنچه در ادامه می خوانید بخشی از گفت وگوی مهدی کرباسیان در خصوص وضعیت معدن در دو دوره متفاوت در کافه خبر خبرآنلاین است.
بحث را در رابطه با ظرفیت های جدید کشف شده مواد معدنی شروع می کنیم. یکی از تاکیدهای همیشگی شما، اکتشاف معادن بوده است. اتفاقات خوبی هم در طول سه، چهار سال گذشته افتاده است به طوری که هم اکنون یک تغییر نگاه و نگرشی را به حوزه معادن شاهد هستیم و به دنبال آن، ارزآوری محصولات معدنی نیز افزایش یافته است. با توجه به اینکه در ماه های پایانی دولت یازدهم قرار داریم، توضیح دهید که شما ایمیدرو را در سال 92 چگونه تحویل گرفتید و حالا با چه تغییراتی می خواهید به دولت بعد تحویل دهید؟
من فکر می کنم دولت بعد، دولت آقای روحانی است و ما باید ایمیدرو را به این دولت تحویل دهیم، بنابراین در حقیقت در امتداد حرکت می کنیم.
با توجه به اینکه در ماه های پایانی دولت قرار داریم، خوب است گزارش عملکردی از اقداماتی که در طول این چند سال انجام داده ایم، اعلام کنیم. در نیمه 92 که دولت یازدهم روی کار آمد، کل پولی که در حساب سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران بود، حدود 60 میلیارد تومان بود و 21 هزار میلیارد تومان از اموال سازمان طی سال های 90، 91 و 92 به اسم خصوصی سازی رد دیون شده بود. در حقیقت پروژه های نیمه تمام متعددی وجود داشت و به عبارتی، حدود 70پروژه نیمه تمام یا شروع نشده داشتیم. در کنار اینها، در خصوص بعضی از این پروژه ها مردم از نظر اجتماعی انتظار داشتند حرکتی صورت گیرد.
درباره این این پروژه ها مثالی می زنید.
مثال اول، هفت طرح فولادی است که داستان غم انگیزی داشت؛ هفت طرح 800 هزار تنی فولاد، در هفت نقطه کشور که بعضی از این نقاط، نه آب و برق و گاز داشت و نه زیرساخت ها آماده بود. مناطق براساس سلیقه انتخاب شده بود و نه براساس کار کارشناسی. اصلا اینکه این هفت طرح 800 هزار تنی بود، غیرکارشناسی است. همین پروژه، انتظارات مردم را برانگیخته بود. از سوی دیگر، منابع مالی سازمان وضعیت مناسبی نداشت.
در حوزه فولاد، توازن فولاد نامتعادل بود. در حقیقت کنستانتره، گندله، آهن اسفنجی و شمش فولاد، با یکدیگر توازن نداشت. یعنی از یک طرف مجبور بودیم گندله وارد کنیم و از طرف دیگر، کارخانه های کنستانتره متوقف بود. در حوزه آلومینیوم با چینی ها برای آلومینیوم جنوب صحبت شده بود، اما اقدامی صورت نگرفته و ال سی هم باز نشده بود. در حوزه مس، پروژه های نیمه تمام متعددی وجود داشت. یک سری پروژه هایی هم که شروع نشده بود، در حوزه های زغال سنگ، طلا و. . . دیده می شد.
اما خوشبختانه ظرف چهار سال گذشته با وجود کمبود نقدینگی، بودجه اندک و مسائلی که وجود داشت، همه آن طرح ها یا به مرحله افتتاح رسیده یا فعال است و طی یکی، دو سال آینده افتتاح خواهد شد. پروژه هایی هم که شروع نشده بود، کار آنها شروع شده است.
روزی که کار را شروع کردیم، 24 هزار میلیارد تومان پروژه نیمه تمام در دست ایمیدرو بود، اما ما توانستیم این 24 هزار میلیارد تومان پروژه نیمه تمام را با مدل های مختلف اعم از گرفتن شریک بخش غیردولتی و خصوصی، واگذاری، وام یا با منابع نقدینگی جدید فعال کنیم.
شما عنوان کردید 24 هزار میلیارد تومان پروژه نیمه تمام وجود داشت. در حال حاضر چه برآورد رقمی از پروژه های نیمه تمام وجود دارد؟
هم اکنون همه پروژه های نیمه تمام صاحب دارد و کار می کند. برای مثال، بین 15 تا 35 درصد طرح های فولادی را برای ایمیدرو نگه داشتیم و بقیه را شریک گرفته ایم. به این ترتیب، نزدیک به هزار و 500 میلیارد تومان در طرح های فولادی تزریق و پروژه ها فعال شد. آهن اسفنجی فولاد سپیددشت آبان ماه سال گذشته افتتاح شد. در اسفندماه سال گذشته نیز پروژه میانه و نیریز راه اندازی شد و از اردیبهشت ماه آهن اسفنجی خواهیم داشت. پروژه معدن سبزوار نیز امیدواریم تا پایان فروردین راه اندازی شود. در حقیقت هفت طرح فولادی در حال راه افتادن است.
از سوی دیگر، در مورد پروژه های در حوزه سنگان باید گفت در نیمه اول سال سه کارخانه اش راه می افتد؛ کارخانه گندله سازی مبارکه 5میلیون تن، گندله سازی اوپال سنگان 5میلیون تن و کنستانتره توسعه ملی 5. 2 میلیون تن. جدای از این پروژه ها که اخیرا می بینید راه افتاده، پروژه تیتانیوم کهنوج که نزدیک به 30 سال متوقف مانده بود، کلنگ آن به دست آقای جهانگیری زده شد و کارهای مهندسی پروژه انجام و ال اسی اش باز می شود. اما در حوزه اکتشاف که سوال شما بود، می دانید که اکتشاف، شروع معدن و صنایع معدنی است.
کشور ما خوشبختانه یک کشور معدنی است و در دنیا از نظر ذخایر شناخته شده، پانزدهمین کشور دنیا است. بیش از 700 میلیارد دلار ذخیره معدنی قطعی داریم. پیش بینی ما این است که اگر کارهای اکتشافی انجام شود، این رقم حداقل 50 درصد افزایش پیدا می کند. متاسفانه از زمان رضاخان تا دولت دهم، 100 هزار کیلومترمربع کار اکتشافی شده بود. ما در ایمیدرو در سال 93 در حدود 250 هزار کیلومتر کار اکتشافی را شروع کردیم و امروز با افتخار می توانیم بگوییم مراحل شناسایی و کار ژئوفیزیکی هوایی انجام شده است.
با همکاری بسیار خوبی که با سازمان انرژی اتمی داشتیم، 80 هزار کیلومتر از قسمتی را که آنها ژئوفیزیک هوایی کردند داریم کار زمینی، حفاری و پیجویی انجام می دهیم. ما در همین مرحله اول، معادن خوبی به دست آوردیم. برای مثال، بیش از 400 میلیون تن سنگ آهن، زغال سنگ و طلای جدید کشف شد. همچنین در بررسی ای که داشتیم، معدن لیتیوم در خراسان جنوبی و یکی دو معدن جدید طلا با ظرفیت 10 تن را پیش بینی می کنیم که کشف کنیم. در واقع ما داریم به جایی می رسیم که تا پایان سال 96 می توانیم خبرهای خوشی به مردم از منابع جدید معدنی دهیم.
بر این اساس، در این 250 هزار کیلومتر کار اکتشافی که در 21 استان انجام می دهیم، مطمئن هستیم که ذخایر جدیدی کشف می کنیم.