در شرایطی که روز به روز از عرض، طول و تعداد صفحات نشریات و روزنامه ها کم می شود، معاون امور مطبوعاتی از ترخیص یک محموله کاغذ از گمرک خبر داده است، اما آیا با این خبر می توان به آینده مبهم نشریات خصوصی امیدوار بود؟
به گزارش ایسنا، مدتی است که کاغذ کیمیا شده و بیم کمتر شدن یا تمام شدن همین تیراژ ناچیز مطبوعات به جان مدیران مسئول و البته دلواپسان فرهنگ افتاده است؛ مسئله ای که واکنش بسیاری از مطبوعات خصوصی را به دنبال داشت و حتی برخی از روزنامه ها از روی ناچاری یا اعتراض اعلام کردند که برای مدتی فقط به صورت الکترونیکی منتشر خواهند شد یا تعداد صفحات خود را کم می کنند.

به دنبال خبر افزایش تعرفه واردات کاغذ و تحریر روزنامه در هفته های اخیر، وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام کرد که تعرفه انواع کاغذ چاپ و تحریر و روزنامه تا پایان سال جاری کماکان مطابق روال قبل بوده و افزایش نخواهد یافت، اما طبق گفته برخی مدیران مسئول روزنامه های خصوصی، اعلام صرف این خبر هم به افزایش قیمت کاغذ و کمبود آن منجر شده است.
در این میان چهارشنبه (۲۲ آذر ماه) حسین انتظامی، معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرد که یک محموله کاغذ در حال ترخیص از گمرک است. او گفت: با مساعدت بانک مرکزی که ارز مبادله ای در اختیار واردکنندگان کاغذ قرار داد، یک محموله ١٠ هزار تنی کاغذ روزنامه و تحریر در حال ترخیص از گمرک است و تا هفته آینده به انبارهای چاپخانه ها می رسد. این محموله شامل عرض های مختلف مصرفی است که کمک می کند التهاب موجود بازار کاغذ مرتفع شود. با نگاه مثبت دولت به حوزه نشر و مطبوعات، موضوع افزایش تعرفه واردات کاغذ منتفی شد تا شایعاتی که در این زمینه موجب بلاتکلیفی واردکنندگان شده بود، خود به خود منتفی شود.
اعلام رسیدن کاغذ به کشور هر چند می تواند خبر خوبی برای اهالی رسانه و حوزه نشر به حساب بیاید، اما باید دید که این کاغذ با چه قیمتی در بازار به بنگاه های مطبوعاتی به فروش می رسد و اینکه آیا باز هم این حجم از کاغذ وارداتی برای مصرف چندماهه یک مؤسسه مطبوعاتی خریداری خواهد شد؟ چراکه در این صورت باز هم سر مطبوعات خصوصی بی کلاه خواهد ماند و روز از نو و روزی از نو!
روزهای گذشته را می توان از سخت ترین روزهای مطبوعات خصوصی ایران برشمرد؛ مطبوعاتی که در شرایطی عادی هم در رقابتی نابرابر خودشان را در فضای رسانه ای حفظ می کنند. هرچند به گفته محمد حیدری، دبیر انجمن مدیران رسانه شاید با کمی تدبیر می شد این قضیه را بهتر مدیریت کرد. حیدری در نشست «اقتصاد مطبوعات چاپی در عصر دیجیتال» گفته است: «امسال در کل جهان ۲۸ درصد قیمت کاغذ بالا رفته است اما کشور ما متوجه این قضیه نشد؛ این در حالی است که ما باید ۸ ماه پیش، پیش بینی های لازم را انجام می دادیم. در این میان دو کارخانه کاغذسازی چین هم تعطیل شد اما به دلیل این که ما مطالعه و سواد تحلیلی نداریم این گرانی اتفاق افتاد.»
دومینوی نابودی مطبوعات
مهدی رحمانیان، مدیر مسئول روزنامه شرق به خبر افزایش تعرفه واردات کاغذ که چندی پیش اعلام و سپس منتفی شد، اشاره کرد و گفت: اگر دولت بخواهد تعرفه های واردات کاغذ را افزایش دهد، نشان می دهد که بدیهی ترین ادبیات مدیریت را هم متوجه نیست، به دلیل اینکه ما در شرایطی قرار داریم که کاغذ پیدا نمی شود و اگر هم کاغذ موجود باشد باید با قیمت گزافی یعنی ۶۰ درصد بیشتر از قیمت یک ماه گذشته پول بدهند تا بتوانند نقدی خریداری کنند، در صورتی که در گذشته به صورت چندماهه خریداری می کردند؛ البته افزایش تعرفه اتفاق نیفتاد.
او با اشاره به وضعیت موجودی کاغذ و تأثیر آن بر مطبوعات اظهار کرد: با توجه به وضعیتی که بر مطبوعات حاکم است، در حال حاضر علاوه بر مشکلات گذشته، این مشکل هم اضافه شده است. بر اساس خبرهایی که دارم می دانم حدود هفت یا هشت روزنامه به دلیل اینکه کاغذ ندارند، چاپ نمی شوند و این وضعیت بقیه نشریات را هم به شکل دومینووار دربرمی گیرد. این در حالی است که در یک ماه گذشته که درگیر مسئله کاغذ بودیم، هیچ مدیر دولتی واکنش قابل توجهی نشان نداد. فقط چند روز پیش معاون وزیر صنعت در یک جلسه خصوصی گفته است که ما اجازه نمی دهیم این وضعیت ادامه پیدا کند اما در این یک هفته که او این حرف را زده، اتفاق خاصی نیفتاده است.