بازار انرژی امروز یک تحول مهم در بخش فرآوردههای نفتی داشت، نه نفت خام. دولت روسیه تصمیم گرفته محدودیت صادرات گازوئیل تولیدکنندگان داخلی را تا پایان اکتبر تمدید کند؛ اقدامی که در شرایط کمبود و افزایش قیمت جهانی سوخت میتواند بازار دیزل را فشردهتر کند.
همزمان، دو پالایشگاه مهم روسیه در سیزران و ساراتوف پس از حملات پهپادی فعالیت خود را متوقف کردهاند. واحد اصلی پالایشگاه سیزران که حدود ۷۱ درصد ظرفیت آن را تشکیل میدهد بهشدت آسیب دیده و تعمیر آن دستکم یک ماه زمان میبرد. روسیه هماکنون با محدودیت داخلی عرضه بنزین، گازوئیل و سوخت جت روبهروست و اختلال بیشتر در پالایشگاهها فشار بر بازار داخلی و صادرات را افزایش میدهد.
نشانههای این کمبود در نقاط دیگر جهان هم ظاهر شده است. رویترز امروز گزارش داده افزایش قیمت جهانی دیزل، واردات این سوخت برای برزیل را نیز دشوارتر کرده است. بنابراین موضوع دیگر یک اختلال محلی روسیه نیست؛ بازار جهانی فرآوردهها در حال تجربه کاهش حاشیه امن عرضه است.
این موضوع برای ایران دو وجه دارد. از یک طرف، افزایش قیمت فرآوردهها میتواند ارزش اقتصادی ظرفیت پالایشی و صادراتی را بالا ببرد. از طرف دیگر، بالا رفتن قیمت دیزل در جهان هزینه حملونقل زمینی و دریایی، معدن، کشاورزی و زنجیره تأمین را افزایش میدهد و نهایتاً میتواند وارد قیمت تمامشده بسیاری از کالاها شود.
اقدام امروز: کسبوکارهایی که مصرف سوخت یا حملونقل سهم قابلتوجهی از هزینه آنهاست، سناریوی افزایش هزینه دیزل را برای سه ماه آینده وارد قیمتگذاری کنند. برای پالایشگاهها و صادرکنندگان فرآورده نیز بازار منطقهای میتواند نیازمند رصد دقیقتری باشد.