کلید انعطاف پذیری بیشتر در کار

شکستن عادات ممکن است دشوار باشد، اما ایجاد آنها سخت نیست.

شما نسبت به یک تغییر چگونه عکس العمل نشان می دهید؟ کارمندان شما چه واکنشی در قبال تغییر از خود نشان می دهند؟ اگر نحوه مدیریت یا حتی استقبال از تغییر را فرا نگیرید، با صعودی همراه با تقلای همیشگی در حرفه خود روبه رو خواهید شد. هراکلیتوس، از فلاسفه یونان باستان، اظهار داشت «هیچ کس دو بار در یک رودخانه گام نمی گذارد؛ چراکه نه دیگر رودخانه همان قبلی است و نه او آن آدمِ سابق. تنها چیزی که مانند قبل است، رخ دادن تغییر است». ما به نحو متمایزی از این مسئله آگاه هستیم، هرچند بیشتر انسان ها در مواجهه با تغییر دچار مشکل می شوند.

در زمان رویارویی با تغییرات در کار، بیشتر افراد از روی ناراحتی واکنش نشان می دهند، نسبت به از دست دادن کنترل احساس ترس می کنند و مطمئن نیستند بتوانند از رودخانه جدید عبور کنند. یا این-که صرفاً در مقابل چشم انداز الزام به توسعه انرژی و تلاش ذهنی، عاطفی و فیزیکی مقاومت می کنند؛ مجموعه ای که در کنار هم «کار» را تشکیل می دهند.

نجوای انسانی با طرز فکر معمولی این گونه است که «تنها می خواهم راحت باشم و امنیت داشته باشم». این ذهنیت از تغییر متنفر است و هر کاری را جهت اجتناب از آن انجام می دهد. زمانی که تغییر اجتناب-ناپذیر است، شخص عادی مانند یک قربانی در حال غرق شدن رفتار خواهد کرد. در مقابل جریان های تغییر دست و پا می زند و انرژی خود را از دست می دهد؛ متحیر است که چرا زندگی تا این حد دشوار است.

درعوض، خود را در حالتی فرض کنید که از ذهنیت انعطاف پذیری برخوردارید، به آرامی جریان رودخانه را می پذیرید، عکس العمل های خود را با مسیر آب تطبیق می دهید و از انرژی رودخانه برای تقویت تلاش-های خود بهره می برید. این همان اصل انعطاف پذیری ا ست؛ با مهارت و هوش از تغییر برای ارتقای سفر خود به سمت موفقیت و خوشبختی بهره می برید و با تسلط بر این مفهوم، جهان برای شما به صدفی آماده باز شدن، تبدیل می شود.

ما همه، مخلوقات عادت هستیم

موجودات بشری به گونه ای آفریده شده اند که چون مخلوقات عادت رفتار می کنند. به خاطر داشته باشید مغز ما با جذب 11 میلیون بیت در ثانیه و فیلتر کردن 126 بیت در ثانیه در ذهن آگاه، عمل می کند و بیش از 99 درصد آن چه خارج از ذهن آگاه رخ می دهد را رها می سازد. حتی همین فیلتر کردن اطلاعات، محصولی از برنامه ریزی اتوماتیک ذهن است یعنی همان عادات. ما مخلوقات عادت هستیم. نمی گویم که خوب یا بد است؛ تنها می توان گفت که وجود دارد. بنابراین سؤال این گونه تغییر می کند: چگونه می توانید از این واقعیت به نفع خود استفاده کنید؟

مطلب مرتبط:تأثیر انعطاف پذیری در بهبود مشارکت تیمی

شکل گیری یک عادت چه قدر به طول می انجامد؟

زمانی که در کارگاهم پرسیدم «شکل گیری یک عادت چه قدر به طول می انجامد؟» بیشتر حضار با فریاد گفتند سه هفته یا 21 روز؛ این یعنی خرد سنتی رایج. ایده بنده این است که برای موجود بشری، تنها یک بار انجام دادن کاری منجر به تشکیل عادت می شود. تصور کنید شما در میان مخاطبان کارگاه من حضور دارید و این یک رویداد دو روزه است. در روز دوم آموزش در چه محلی از اتاق خواهید نشست؟ این احتمال خیلی زیاد است که شما درست در همان صندلی روز اول بنشینید. در جست وجوی محل پارک برای خودرو نیز به سراغ همان مکان قبلی می روید و اگر اشغال شده باشد، حس خوبی پیدا نخواهید کرد. کلید ایجاد یک عادت هیچ ارتباطی با زمان و انجام آن کار با راحتی ندارد. هرقدر انجام کاری آسان تر باشد، انسان سریع تر آن را تبدیل به عادت می کند. ترفند تبدیل رفتاری به یک عادت، این است که سریعاً با آن احساس راحتی کنیم. این مسئله هم چنین ترفندی برای حرکت در رودخانه تغییر محسوب می شود. زمانی که تغییرات در شما پررنگ می شوند، سریع تر با آن احساس راحتی می کنید و خود را با شرایط وفق می دهید و بر آن غلبه می کنید.

مراحلی برای سازگاری وجود دارد

زمانی که ساختار ذهنی انسان با تغییر مواجه می شود، یک سری مراحل را در فرآیند سازگاری با موقعیت جدید طی می کند. هر اندازه پیشرفت وی در این مراحل سریع تر صورت بگیرد، شخص خود را زودتر با محیط وفق می دهد و بر آن غلبه می کند. این فرآیند را یک بازی تخته فرض کنید که در آن، مهره خود را از نقطه شروع تا نقطه پایان، بانهایت سرعت و کارایی جابه جا می کنید.

زمانی که ما با اخبار تغییر مواجه می شویم، مرحله نخست آغاز می شود؛ یعنی مقاومت. اگر ذهن خود را برای کار با ترس و ذهنیت کوته بینانه آموزش داده باشید، اولین واکنش شما نیز رفتاری مبتنی بر ترس خواهد بود؛ نگرانی، اضطراب، خشم، سرزنش و شاید حتی انکار. این امر منجر به سردرگمی و ایجاد ناراحتی می شود. این مسئله چگونه بر شما تأثیر خواهد گذاشت؟ چگونه امنیت شما را دچار خدشه خواهد ساخت؟

زمانی که واقعیت تحمیلی جدیدی مقرر می شود، ذهن ما به سمت یکپارچه سازی پیش می رود. روندهای جدید و نوظهور زمانی آغاز می شوند که ما واقعیت جدید را می آزماییم. اشتباهات رخ می دهند، اما امکان تصحیح مسیر نیز وجود دارد. همین شرایط منجر به فراگیری نحوه غلبه بر مشکلات خواهد شد. درنهایت، مسئولیت به وجود می آید. واقعیت جدید به واقعیت معمولی اما تازه تبدیل می شود و ما یک بار دیگر احساس راحتی می کنیم. می گویم مسئولیت، زیرا زمانی که شما ناراحت می شوید، مبارزه خواهید کرد تا واقعیت جدید را حفظ کنید (که حالا به یک عادت تبدیل شده است)، همان گونه که قبلاً در تقلا بودید تا واقعیت قدیمی را حفظ کنید.

در مورد این مسئله این گونه فکر کنید؛ اگر مجبور شدید سیستم عامل رایانه خود در محل کار را با یک فناوری جدید که به نظر خیلی دشوار می رسد عوض کنید، به احتمال زیاد تلاش خواهید کرد سیستم جاری را نیز حفظ کنید؛ سیستمی که اگر دچار مشکل نمی شد، هیچ گاه جایگزینی برایش نمی آوردید. شیوه مقاومت شما در مقابل استفاده از این سیستم جدید درست مشابه با همان روشی ا ست که دو سال دیگر در مقابل سیستم جدید بعدی از خود نشان خواهید داد. زمانی که با سیستم احساس راحتی و به آن عادت می کنید، به لحاظ عاطفی به آن وابسته می شوید و برای حفظش مبارزه می کنید. به دلیل وجود همین حس است که در آخرین لحظه تعویض یک خودرو که با آن سفرهای دلچسبی را تجربه کرده ایم، دچار تردید می شویم. این امر تا زمانی ادامه دارد که با ایجاد حس راحتی و وابستگی به اتفاق جدید، بتوانیم خود را با آن وفق دهیم و به شرایط عادت کنیم.