طلا در اوج تاریخی و دلار در نقش ضربه گیر

فرصت امروز: بازار طلا در روزهای اخیر موج صعودی جدیدی را تجربه کرده است؛ به گونه ای که **انس طلا در بازار جهانی در محدوده بیش از ۰۷۹,۵ دلار به ازای هر اونس معامله می شود و در بیشترین لحظات روز حتی به ۱۰۰,۵ دلار نیز رسیده است. این سطح قیمت برای طلا نه تنها طی سال اخیر بی سابقه بوده بلکه نسبت به سال گذشته بیش از ۸۰ درصد افزایش نشان می دهد.

در بازار داخلی ایران نیز این افزایش جهانی همراه با رشد نرخ دلار، تحت تاثیر شرایط اقتصادی و انتظارات قیمتی ظاهر شده است. با رشد دلار، قیمت طلای ۱۸ عیار و قطعات سکه نیز جهش یافته اند؛ برای نمونه تحلیل ها نشان می دهد که **قیمت سکه امامی در بازار ایران به حدود ۰۰۰,۰۰۰,۷۳۵,۱ تومان یا بالاتر رسیده و در برخی گزارش ها تا ۰۰۰,۰۰۰,۷۶۰,۱ تومان نیز ثبت شده است.

قیمت جهانی طلا در مسیر جدید رکوردها

از منظر بین المللی، طلا در سال های اخیر بارها به بالاترین سطوح تاریخی رسیده است و افزایش قیمت تا بالای ۰۰۰,۵ دلار را تجربه کرده است—سطحی که تحلیلگران آن را بازتاب دهنده تقاضای گسترده سرمایه گذاران برای دارایی امن می دانند.

این جهش جهانی ناشی از چند عامل بنیادی است:

· نااطمینانی ژئوپلیتیکی گسترده: تنش های سیاسی و ریسک های جهانی باعث میل سرمایه گذاران به دارایی های امن مانند طلا شده است، زیرا در مواقع بحران قیمت طلا معمولاً بازده بهتری نسبت به دارایی های ریسکی دارد.

· ضعف نسبی دلار در مقاطع اخیر: تضعیف ارزش دلار در برابر دیگر ارزها باعث می شود طلا به عنوان سرمایه ای جذاب تر دیده شود، زیرا در بازار جهانی طلا بر حسب دلار قیمت گذاری می شود و کاهش ارزش دلار تقاضا برای طلا را افزایش می دهد.

· خریدهای بانک های مرکزی: گزارش ها نشان می دهد بانک های مرکزی بسیاری از کشورها از ذخایر طلا بیشتر استفاده می کنند و آن را جایگزین بخشی از دلار در ذخایر خود می کنند؛ موضوعی که به تقویت قیمت ها کمک می کند.

· ترس از تورم و سیاست پولی: در شرایطی که نرخ های بهره پایین یا سیاست های پولی نامطمئن است، سرمایه گذاران به طلا به عنوان ابزار مقابله با تورم نگاه می کنند.

به بیان ساده، طلا در بازار جهانی امروز نه فقط به عنوان کالای فیزیکی یا جواهر، بلکه به عنوان پناهگاه امن دارایی در برابر نوسانات اقتصادی و ابزار پوشش تورم معامله می شود.

رابطه قیمت جهانی با بازار داخل ایران

در ایران قیمت طلا در بازار داخلی به دو عامل کلیدی وابسته است:

1. قیمت جهانی انس طلا

2. نرخ دلار در بازار آزاد

وقتی انس جهانی طلا به سطح جدیدی می رسد، قیمت این کالای گران بها در ایران نیز افزایشی می شود. اما این افزایش به تنهایی کافی نیست؛ چرا که ارزش ریال در مقابل دلار نیز نقش تعیین کننده دارد. در حال حاضر دلار در بازار آزاد ایران با نرخ های بالا معامله می شود که قیمت طلا را در بازار داخلی تشدید می کند.

در واقع، رشد دلار باعث شده تا حتی اگر انس جهانی طلا ثابت بماند، قیمت طلا و سکه در ایران باز هم افزایش یابد؛ زیرا ارزش بر حسب ریال بالا می رود. این دو گرایش همزمان—رکوردشکنی انس جهانی و رشد دلار—بازوی قدرتمندی برای صعود قیمت داخلی طلا ایجاد کرده اند.

دلایل افزایش قیمت طلا در سطح جهانی

قاعده بازار طلا برخلاف کالاهای دیگر تنها به عرضه و تقاضا خلاصه نمی شود؛ بل از چند متغیر کلان نیز تبعیت می کند. مهم ترین عوامل اثرگذار عبارت اند از:

۱) ریسک های ژئوپلیتیک و نااطمینانی جهانی
در شرایطی که تنش های سیاسی، بحران های جهانی و نااطمینانی ها افزایش می یابد، تقاضا برای دارایی امن افزایش می یابد و طلا به عنوان پناهگاه دارایی انتخاب می شود.

۲) سیاست های پولی و نرخ بهره
زمانی که نرخ بهره واقعی پایین می ماند یا رشد آن کند است، بازده سرمایه گذاری در دارایی های بدون سود مستقیم مانند طلا جذاب تر می شود.

۳) تقاضای بانک های مرکزی و سرمایه گذاران نهادی
بسیاری از بانک های مرکزی که به ذخایر طلای خود افزوده اند و سرمایه گذاران نهادی نیز به دنبال تنوع بخشی به پرتفوی های خود هستند، به افزایش تقاضای طلا کمک می کنند.

۴) کاهش ارزش واقعی دلار
ضعف دلار در برخی دوره ها باعث می شود طلا برای خریداران غیرآمریکایی ارزان تر به نظر برسد و تقاضا را افزایش دهد.

بازار داخلی ایران؛ طلا و سکه در هم نشینی با دلار

در بازار ایران، قیمت طلا ارتباطی مستقیم با قیمت دلار دارد؛ زیرا بخش عمده قیمت طلای داخلی از قیمت های جهانی و نرخ دلار تبعیت می کند:

· وقتی دلار آزاد افزایش می یابد، ریال برای خرید هر اونس طلا قدرت کمتری دارد و بنابراین قیمت طلای داخلی بالاتر می رود.

· افزایش انس جهانی طلا نیز به طور مستقیم قیمت پایه را بالا می برد، و این اثر در بازار داخلی دوبرابر می شود.

نتیجه این تعامل آن است که طی روزهای اخیر، قیمت طلای ۱۸ عیار و انواع سکه در ایران روند صعودی چشمگیری داشته اند، تا حدی که تحلیلگران بازار از عبور سکه از سطوح روانی مهم خبر می دهند و نوسان های شدید در نرخ ها را ثبت می کنند.

آینده بازار طلا؛ چه انتظاری باید داشت؟

تحلیلگران بازار جهانی طلا پیش بینی می کنند این روند صعودی ممکن است ادامه دار باشد، بخصوص اگر ریسک های ژئوپلیتیک تشدید شود، سیاست های پولی بانک های مرکزی جهانی نامطمئن باقی بماند، یا تقاضای برای حفظ ارزش دارایی ها افزایش یابد. برخی حتی سناریوهایی را مطرح می کنند که قیمت طلا تا ۷۰۰,۵ یا ۰۰۰,۶ دلار در هر اونس نیز می تواند پیش برود، اگر شرایط ریسک و سیاست بازارها چنین باقی بماند.

در بازار ایران نیز اگر نرخ دلار در سطح بالا تثبیت شود و تقاضای سرمایه ای برای طلا و سکه ادامه یابد، امکان دارد قیمت داخلی طلا و سکه حتی فراتر از رکوردهای فعلی افزایش یابد.

جمع بندی

بازار طلا این روزها هم در بازار جهانی و هم در بازار داخلی ایران در وضعیت صعودی قرار دارد.

· در سطح جهانی، انس طلا به حدود ۰۸۰,۵ تا ۱۰۰,۵ دلار رسیده که رکوردی مهم است.

· در ایران نیز این رشد جهانی همراه با افزایش دلار، قیمت ها را به سطوح بالاتری سوق داده است.

· افزایش تقاضای امن، نااطمینانی سیاسی، سیاست های پولی و تقاضای بانک های مرکزی از مهم ترین عوامل بنیادی این صعود هستند.

این وضعیت نشان می دهد طلا همچنان به عنوان پناهگاه سرمایه در برابر نوسانات اقتصادی و ارزی عمل می کند و تا وقتی این عوامل پابرجا باشند، احتمال تداوم روند صعودی قیمت ها وجود دارد.