بورس تهران در هفته ای ناتمام؛ صعودی که دوام نیاورد

فرصت امروز: بورس تهران در هفته ای که تنها چهار روز معاملاتی داشت، بار دیگر نشان داد که بازار سهام همچنان در وضعیت شکننده ای قرار دارد. هفته گذشته با یک جهش امیدوارکننده آغاز شد، اما این روند صعودی خیلی زود جای خود را به فشار فروش داد و در نهایت بازار با افتی سنگین، بخش عمده رشد ابتدایی را از دست داد.

در معاملات شنبه، شاخص کل بورس تهران با یک حرکت پرقدرت وارد هفته شد. شاخص با رشد قابل توجهی در حدود ۱۰۰ تا ۱۰۵ هزار واحد، به محدوده ۴ میلیون و ۱۶۰ هزار واحد رسید. این رشد که پس از چند هفته ریزش های متوالی اتفاق افتاد، امیدهایی را نسبت به بازگشت تقاضا به بازار ایجاد کرد. افزایش نسبی ارزش معاملات و بهبود شاخص هم وزن نیز نشان می داد که رشد بازار تنها محدود به چند نماد بزرگ نیست و در سطح گسترده تری از بازار جریان دارد.

اما این فضای مثبت در روز یکشنبه با احتیاط بیشتری دنبال شد. شاخص کل در این روز نوسانی و کم رمق ظاهر شد و نتوانست مسیر صعودی روز قبل را ادامه دهد. بخشی از فعالان بازار در این روز اقدام به شناسایی سود کردند و همین موضوع باعث شد که فشار فروش در برخی نمادهای بزرگ افزایش یابد. در نتیجه، شاخص کل تغییر محسوسی را ثبت نکرد و در همان محدوده های روز شنبه تثبیت شد.

در دوشنبه، نشانه های ضعف بازار آشکارتر شد. شاخص کل وارد فاز نزولی شد و بخش قابل توجهی از رشد ابتدای هفته را از دست داد. کاهش تقاضا در نمادهای شاخص ساز و افزایش عرضه از سوی سهامداران حقیقی، روند بازار را منفی کرد. در این روز، خروج نقدینگی از بازار سهام شدت گرفت و شاخص هم وزن نیز وارد مسیر نزولی شد که نشان دهنده ضعف کلی در بدنه بازار بود.

اما نقطه اوج این روند در سه شنبه رقم خورد؛ جایی که بورس تهران با یک ریزش سنگین مواجه شد. شاخص کل در این روز بیش از ۱۰۰ هزار واحد افت کرد و بار دیگر به محدوده ۴ میلیون و ۶۰ هزار واحد عقب نشینی کرد. این افت، عملاً بخش عمده رشد روز شنبه را خنثی کرد و نشان داد که بازار هنوز توان عبور از فشار فروش را ندارد. شاخص هم وزن نیز با کاهش قابل توجهی همراه شد که بیانگر آن است که افت بازار تنها به نمادهای بزرگ محدود نبوده است.

 برآیند هفتگی؛ بازگشت به نقطه اول

برآیند عملکرد بورس در این چهار روز معاملاتی نشان می دهد که بازار در مجموع تقریباً بدون تغییر معنادار به کار خود پایان داده است. رشد قابل توجه روز شنبه، در ادامه هفته به تدریج تخلیه شد و در نهایت با ریزش سه شنبه، بازار عملاً به نقطه شروع خود بازگشت. این رفتار رفت و برگشتی، یکی از نشانه های مهم بازار در شرایط فعلی است؛ شرایطی که در آن روندهای صعودی کوتاه مدت و شکننده هستند.

 چرا بورس نتوانست رشد خود را حفظ کند؟

تحلیل روند هفته گذشته نشان می دهد که چند عامل اصلی در عدم تداوم رشد بازار نقش داشته اند.

نخست، تداوم بی اعتمادی در میان سرمایه گذاران است. تجربه ریزش های قبلی باعث شده که هر موج صعودی، با سرعت به شناسایی سود تبدیل شود. بسیاری از معامله گران ترجیح می دهند در اولین نشانه های رشد، از بازار خارج شوند، نه اینکه به ادامه روند امیدوار بمانند.

دوم، ابهام در متغیرهای کلان اقتصادی و سیاسی است. بازار سرمایه به شدت به انتظارات اقتصادی وابسته است و در شرایطی که چشم انداز روشنی از سیاست های اقتصادی، نرخ ارز یا نتایج مذاکرات وجود ندارد، سرمایه گذاران با احتیاط بیشتری عمل می کنند.

عامل سوم، رقابت بازارهای موازی است. در هفته گذشته، هم زمان با افزایش مجدد قیمت دلار و رشد طلای جهانی، بخشی از نقدینگی به سمت بازارهای ارز و طلا حرکت کرد. این موضوع باعث شد که بازار سهام از نظر جذب نقدینگی در موقعیت ضعیف تری قرار گیرد.

سیگنال های بازار؛ هشدار یا فرصت؟

رفتار بورس در این هفته، چند سیگنال مهم برای تحلیلگران دارد. از یک سو، رشد قابل توجه روز شنبه نشان می دهد که ظرفیت بازگشت تقاضا در بازار وجود دارد. اما از سوی دیگر، ریزش سریع در ادامه هفته نشان می دهد که این تقاضا هنوز پایدار نیست و به سرعت تحت تاثیر فشار فروش قرار می گیرد.

به عبارت دیگر، بازار در وضعیتی قرار دارد که می توان آن را «تعادل شکننده» نامید؛ تعادلی که در آن هر خبر مثبت می تواند به رشد کوتاه مدت منجر شود، اما نبود پشتوانه قوی، این رشد را به سرعت خنثی می کند.

چشم انداز کوتاه مدت

با توجه به روند هفته گذشته، به نظر می رسد بورس تهران در کوتاه مدت همچنان در یک محدوده نوسانی باقی بماند. تا زمانی که سیگنال های قوی از بهبود متغیرهای کلان – از جمله ثبات نرخ ارز، کاهش ریسک های سیاسی یا ورود نقدینگی جدید – به بازار ارسال نشود، احتمال شکل گیری یک روند صعودی پایدار پایین است.

در عین حال، برخی تحلیلگران معتقدند که در صورت تثبیت شرایط و کاهش ابهامات، بازار می تواند بار دیگر تلاش کند از محدوده های فعلی فاصله بگیرد. اما آنچه در هفته گذشته مشاهده شد، نشان می دهد که بازار هنوز برای یک حرکت پایدار، نیازمند اعتمادسازی جدی است.