چهارشنبه با سه متغیر حساس برای کسبوکار ایرانی آغاز میشود: مسیر پرداخت خارجی، حملونقل دریایی و قیمتگذاری ارزی. هر سه حوزه طی یکی دو روز گذشته اطلاعات تازهای دریافت کردهاند و همین یعنی بعضی تصمیمهایی که هفته قبل منطقی بودند، امروز نیاز به بازبینی دارند.
نکته مهم این است که واکنش مناسب، متوقفکردن تجارت یا خرید نیست. تصمیم حرفهای این است که پیش از ایجاد یک تعهد تازه، ببینیم آیا فرضی که قرارداد بر مبنای آن نوشته شده هنوز معتبر است یا نه.
امروز سه تصمیم ارزش اقدام دارند.
۱. مسیر پرداختهای مرتبط با روسیه را دوباره بررسی کنید
آمریکا روز دوشنبه تحریمهای تازهای علیه بانک VTB روسیه اعمال کرد و این بانک را به کمک به ایجاد کانالهای مالی برای تجارت میان روسیه و ایران متهم کرد. وزارت خزانهداری آمریکا همچنین بر ریسک تحریمهای ثانویه برای مؤسسات خارجی درگیر در چنین روابطی تأکید کرده است.
برای شرکت ایرانی، مسئله فقط داشتن یا نداشتن حساب در VTB نیست. ممکن است بانک واسط، بانک طرف تجاری یا یکی از مؤسسات حاضر در زنجیره پرداخت به این بانک یا مؤسسات تحریمشده دیگری متصل باشد.
تصمیم امروز: برای پرداخت خارجی جدید، خصوصاً معاملهای که روسیه یا بانکهای روسی در یکی از حلقههای آن حضور دارند، قبل از ارسال پول این مسیر را مشخص کنید:
خریدار/فروشنده → بانک مبدأ → بانک واسط → بانک مقصد
اگر یکی از حلقهها در معرض محدودیت تازه قرار گرفته است، قبل از انتقال وجه از بانک یا مشاور حقوقی خود درباره یک مسیر قانونی و منطبق با مقررات استعلام بگیرید.
پول را براساس شایعه جابهجا نکنید؛ اما مسیر پرداخت هفته قبل را هم بدون بررسی دوباره معتبر فرض نکنید.
فوریت: بسیار زیاد
صنایع مرتبط: واردات، صادرات، تجهیزات، فناوری و تجارت با روسیه
Validity Period: تا تثبیت آثار تحریم جدید
۲. موجودی ایمنی را با زمان حمل جدید محاسبه کنید
ترافیک تجاری تنگه هرمز دوباره کاهش شدیدی نشان داده است. دادههای Kpler نشان میدهد روز دوشنبه فقط چهار شناور کالایی از تنگه عبور کردهاند؛ روز قبل این عدد ۱۰ و پیش از جنگ متوسط عبور روزانه حدود ۱۲۵ شناور بوده است. همزمان کاهش تردد در بابالمندب نیز گزارش شده است.
برای یک تولیدکننده ایرانی، معنی این خبر لزوماً «خرید بیشتر» نیست.
معنی درست آن این است که Lead Time قبلی دیگر قابل اتکا نیست.
فرض کنید ماده اولیهای برای ۲۵ روز دارید و تأمینکننده قبلاً طی ۲۰ روز کالا را تحویل میداد.
شرایط عادی:
۲۵ روز موجودی − ۲۰ روز Lead Time = ۵ روز حاشیه امن
اما اگر زمان واقعی تحویل به ۳۵ روز برسد:
۲۵ − ۳۵ = منفی ۱۰ روز
یعنی کمبود آینده از همین امروز قابل مشاهده است.
تصمیم امروز: سه قلم کالایی را که توقف آنها بیشترین آسیب را به تولید یا فروش میزند انتخاب کنید و برای هرکدام فقط سه عدد بهروز بگیرید:
موجودی به روز + Lead Time جدید + کالای در راه
اگر شکاف منفی ایجاد شده، درباره افزایش محدود موجودی ایمنی تصمیم بگیرید.
از انبارکردن عمومی و هیجانی پرهیز کنید؛ افزایش موجودی فقط باید روی اقلام گلوگاهی انجام شود.
فوریت: بسیار زیاد
صنایع مرتبط: تولید، مواد اولیه، واردات، دارو، قطعات و تجهیزات
Validity Period: ۷ روز
۳. قرارداد دلاری را پیش از تصمیم فدرالرزرو انعطافپذیرتر کنید
نشست دو روزه فدرالرزرو آغاز شده و بازارها انتظار بالایی برای افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره دارند. در همین حال بازده اوراق دهساله خزانهداری آمریکا از ۵ درصد عبور کرده و نفت بالا نیز دوباره نگرانی تورمی ایجاد کرده است. نتیجه نشست میتواند چهارشنبه بر دلار و بازارهای مالی اثر فوری بگذارد.
برای واردکننده ایرانی، سؤال این نیست که دلار جهانی فردا بالا میرود یا پایین.
سؤال کاربردیتر این است:
اگر نرخ مرجع معامله فردا تغییر کرد، قرارداد من چقدر انعطاف دارد؟
تصمیم امروز: اگر خرید ارزی بزرگی دارید که هنوز نهایی نشده، سه کار را بررسی کنید:
اول، مدت اعتبار Quote فروشنده را مشخص کنید.
دوم، اگر امکان دارد سفارش بزرگ را به چند مرحله تحویل یا پرداخت تقسیم کنید.
سوم، برای تأمینکنندهای که حاضر است قیمت را در ارز دیگری نیز اعلام کند، قیمت دلاری و قیمت ارز محلی را همزمان مقایسه کنید.
هدف شرطبندی روی نتیجه نشست فدرالرزرو نیست؛ هدف این است که کل سود معامله به یک نرخ ارز در یک ساعت خاص وابسته نباشد.
فوریت: زیاد
صنایع مرتبط: واردات، تجهیزات، فناوری، مواد اولیه و تجارت خارجی
Validity Period: ۲۴ تا ۴۸ ساعت
حرف آخر تصمیم امروز
سه تصمیم چهارشنبه یک پیام مشترک دارند:
امروز مسئله اصلی قیمت نیست؛ «اعتبار فرضها»ست.
ممکن است بانک قبلی دیگر همان سطح دسترسی را نداشته باشد، زمان حمل قبلی دیگر واقعی نباشد و نرخ ارزی که دیروز مبنای محاسبه بود فردا تغییر کند.
در چنین فضایی، مدیر موفق کسی نیست که همه اتفاقهای آینده را حدس بزند.
مدیر موفق کسی است که سریعتر تشخیص دهد کدام فرض قدیمی باید از مدل تصمیمش حذف شود.