مسئله بازار انرژی دیگر فقط نفت ۱۰۰ دلاری نیست. تازهترین تحول این است که هزینه جابهجایی نفت با بزرگترین نفتکشهای جهان به رکورد جدید رسیده و عملاً یک «هزینه ژئوپلیتیک» تازه به زنجیره تجارت جهانی اضافه شده است.
به گزارش رویترز، نرخ حمل با نفتکشهای VLCC از خلیج عمان به چین به حدود Worldscale 450 رسیده که معادل تقریبی ۱۱.۵ دلار هزینه حمل برای هر بشکه نفت است. این بالاترین سطح ثبتشده برای این مسیر از زمان ایجاد شاخص مربوطه در سال جاری است. افزایش ریسک فعالیت در منطقه همچنین تعداد کشتیهایی را که حاضرند وارد این مسیر شوند کاهش داده و اثر افزایش کرایه به مسیرهایی مانند غرب آفریقا به آسیا نیز سرایت کرده است.
این تفاوت مهمی با خبر چند روز گذشته دارد. آن زمان مسئله اصلی افزایش حق بیمه و ریسک عبور از هرمز بود؛ اکنون اثر آن مستقیماً در قیمت بازار حمل دریایی ظاهر شده است. یعنی حتی شرکتی که محمولهاش آسیبی نمیبیند ممکن است فقط به دلیل کمبود کشتی، بیمه گرانتر و تغییر مسیرها هزینه بسیار بیشتری بپردازد.
برای ایران، اثر فقط به صادرات نفت محدود نمیشود. صادرکنندگان پتروشیمی، فولاد، مواد معدنی و سایر کالاهای حجیم و همچنین واردکنندگان مواد اولیه و تجهیزات میتوانند با افزایش هزینه لجستیک مواجه شوند. اگر این وضعیت چند هفته ادامه پیدا کند، بخشی از افزایش هزینه حمل به قیمت کالا منتقل خواهد شد و حاشیه سود قراردادهایی که با نرخ حمل قدیمی بسته شدهاند تحت فشار قرار میگیرد.
مدیر امروز چه کند؟ در قراردادهای جدید صادرات و واردات، هزینه حمل را یک عدد ثابت فرض نکند. حداقل سه سناریوی «عادی، پرهزینه و بحرانی» برای Freight و Insurance محاسبه شود و مسئولیت جهش هزینه حمل در قرارداد صریحاً مشخص باشد. برای کسبوکارهایی که حاشیه سودشان پایین است، همین متغیر میتواند یک معامله سودده را زیانده کند.