تورم یا رشد؛ دوگانه ای که باید حل شود

اقتصاد ایران امروز در نقطه ای ایستاده است که هر تصمیم، پیامدی فراتر از انتظار به همراه دارد. در چنین شرایطی، پرسش اصلی دیگر این نیست که کدام سیاست بهتر است، بلکه این است که چگونه می توان میان اهداف متعارض تعادل ایجاد کرد. دوگانه تورم و رشد، مهم ترین نمود این چالش است.

سال هاست که مهار تورم به عنوان اولویت اصلی سیاست گذاری مطرح می شود، اما واقعیت این است که تورم در اقتصاد ایران تنها یک متغیر پولی نیست. ریشه های آن در ساختار بودجه، نظام بانکی، فضای کسب و کار و حتی سیاست خارجی قرار دارد. به همین دلیل، سیاست های کوتاه مدت و مقطعی، هرچند ممکن است نوسانات را کنترل کند، اما قادر به حل مساله نیست.

از سوی دیگر، رشد اقتصادی نیز به سادگی با تزریق منابع یا افزایش تسهیلات محقق نمی شود. رشد، نیازمند ثبات، پیش بینی پذیری و اعتماد است؛ عناصری که در فضای پرنااطمینان امروز، به سختی شکل می گیرند. در چنین شرایطی، بنگاه ها به جای توسعه، به بقا فکر می کنند و سرمایه ها به جای تولید، به سمت بازارهای غیرمولد حرکت می کنند.

در این میان، سیاست گذار با انتخابی پیچیده مواجه است. افزایش هزینه ها برای حمایت از معیشت، می تواند فشار تورمی را تشدید کند و سیاست های انقباضی برای مهار تورم، می تواند رکود را عمیق تر سازد. این همان نقطه ای است که تصمیم گیری را دشوار می کند.

اما شاید مساله اصلی، انتخاب میان تورم و رشد نباشد. تجربه نشان داده است که اقتصاد، با تصمیم های دوگانه به تعادل نمی رسد. آنچه اهمیت دارد، طراحی مجموعه ای از سیاست های هماهنگ است که بتواند همزمان به کنترل تورم و تقویت تولید کمک کند.

اصلاح ساختار بودجه، کاهش وابستگی به منابع ناپایدار، هدایت نقدینگی به سمت تولید، بهبود فضای کسب و کار و کاهش نااطمینانی های سیاسی و اقتصادی، از جمله اقداماتی است که می تواند این تعادل را ممکن سازد. بدون این اصلاحات، هر تصمیمی تنها به جابجایی مشکل از بخشی به بخش دیگر منجر خواهد شد.

اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگری به ثبات نیاز دارد؛ ثباتی که نه با تصمیم های مقطعی، بلکه با یک مسیر روشن و قابل پیش بینی به دست می آید. در غیاب این ثبات، نه تورم مهار می شود و نه رشد شکل می گیرد.

در نهایت، پرسش امروز اقتصاد ایران، انتخاب میان تورم و رشد نیست؛ بلکه یافتن راهی است که این دو، به جای تقابل، در کنار یکدیگر قرار گیرند.

شورای سردبیری