افت سنگین بورس در ادامه موج نزولی

فرصت امروز: بازار سرمایه ایران روز سه شنبه ۷ بهمن ۱۴۰۴ شاهد ادامه روند نزولی شاخص ها بود؛ روندی که طی چند روز گذشته تشدید شده و فشار فروش در اغلب نمادهای شاخص ساز محسوس است. در معاملات امروز، شاخص کل بورس تهران با افت بیش از ۱۰۲ هزار واحد مواجه شد و در سطح تقریباً ۴ میلیون و ۱۲ هزار واحد قرار گرفت؛ عددی که یکی از سنگین ترین افت های روزانه چند هفته اخیر را نشان می دهد. 

شاخص هم وزن نیز که نشان دهنده وضعیت کلی بازار و سهام با ارزش یکسان است، امروز بیش از ۲۳ هزار واحد ریزش را ثبت کرد و در سطح حدود یک میلیون و ۳۸ هزار و ۸۹۹ واحد بسته شد؛ نشانه ای از فشار فروش در بخش های مختلف بازار و نه فقط سهم های بزرگ.

در کنار داده های پایان روز، اطلاعات میانی بازار نیز نشان می دهد که در ساعت های ابتدایی معاملات، شاخص کل تا ۱۰۵ هزار و ۸۹۵ واحد کاهش را تجربه کرده بود که بیانگر رفتار نزولی تهاجمی معامله گران در واکنش به اخبار و انتظارات منفی است.

آیا بورس در آستانه بازگشت به کانال ۳ میلیون واحد است؟

برخی تحلیل های روزانه حکایت از این دارد که **شاخص کل بورس در روند معاملات امروز حتی تا حدود ۴,۰۰۰,۹۷۴ واحد نیز سقوط کرد که فاصله بسیار کمی تا ورود مجدد به کانال «زیر ۴ میلیون» داشت. اگر افت ها نزدیک به این مرز تثبیت می شد، احتمال بازگشت شاخص به کانال ۳ میلیون واحد نیز مطرح می شد که برای فعالان بازار یک سیگنال روانی منفی قوی بود.

این نوسانات و کاهش ارزش شاخص در حالی رخ می دهد که در روزهای اخیر مجموع افت شاخص کل در چند روز متوالی بیش از ۳۰۰ هزار واحد ثبت شده است؛ روندی که نشان می دهد حمایت های مقطعی بازار نتوانسته فشار فروش را متوقف کند.

علت ریزش ها؛ از فشار فروش تا نااطمینانی سیاستی

تحلیل گران بازار دلایل ریزش های پی درپی بورس را چندوجهی توصیف می کنند:

۱. فشار عرضه و جمع شدن صف های فروش

یکی از دلایل اصلی افت شاخص، پرفشار بودن صف های فروش در نمادهای بزرگ و شاخص ساز است که ارزش معاملات را تحت تأثیر قرار داده و موجب تشدید ریزش قیمت ها شده است. وقتی عرضه بر تقاضا غلبه می کند، اصلاح های قیمتی شدیدتر و سریع تر رخ می دهد.

۲. انتظارات منفی نسبت به اقتصاد کلان

بازار سرمایه نسبت به مهار تورم، وضعیت نرخ ارز، سیاست های ارزی و بودجه ای حساس است و هرگونه ابهام در این سیاست ها می تواند معامله گران را به سمت خروج از بازار سوق دهد. در هفته های اخیر نیز فشارهای اقتصادی عمومی و انتظارات منفی نسبت به چشم انداز رشد شرکت ها باعث شده اعتماد بازار تضعیف شود.

۳. تأثیر انتظارات سیاسی و بین المللی

اگرچه بورس یک بازار مالی داخلی است، اما تحولات سیاسی و روابط بین الملل نیز بر انتظارات سرمایه گذاران اثرگذار است. ریسک های ژئوپلیتیکی و نااطمینانی در فضای سیاست خارجی، معمولاً به تشدید رفتار احتیاطی معامله گران منجر می شود که یکی از عوامل فشار بر بازار تلقی می شود.

ویژگی های معاملات امروز

دیگر ارقام معاملاتی نیز وضعیت نامطلوب بازار را تأیید می کنند:

· درصد بالایی از نمادها در سراسر بازار «قرمزپوش» بودند و بیش از ۸۸ درصد نمادهای معاملاتی در پایان جلسه سرخ به کار خود پایان دادند، که نشان دهنده تسلط عرضه بر تقاضا است.

· حجم و ارزش معاملات خرد نیز در سطوح پایین تر از شرایط مطلوب باقی ماند، که خود یکی دیگر از نشانه های افت اعتماد و خروج نقدینگی از بازار است.

در فرابورس نیز شاخص با افت نزدیک به ۷۶۴ واحدی مواجه شد و معاملات در حدود ۴۷۱ هزار فقره و ارزشی بالغ بر ۷۸ هزار میلیارد تومان ثبت شد، که نشان دهنده معاملات منفی در این بخش از بازار نیز هست.

آیا بورس به کف رسیده یا بازهم افت می کند؟

فعالان بازار دو دیدگاه درباره آینده نزدیک بورس دارند:

سناریوی اول: کف  یابی و بازگشت

برخی تحلیل گران معتقدند پس از افت های شدید، بورس ممکن است به سطحی برسد که خریداران با قیمت های پایین تر وارد بازار شوند، به ویژه اگر اخبار سیاستی و اقتصادی نزولی نباشد. حمایت های مقطعی از بازار و ثبات در سیاست گذاری می تواند تا حدی از فشار فروش بکاهد.

سناریوی دوم: ادامه اصلاح

دیدگاه دیگر آن است که تا زمانی که نااطمینانی نسبت به چشم انداز اقتصادی و سیاست های پولی باقی بماند، بازار ممکن است اصلاح های عمیق تر را تجربه کند و حتی به سطوح پایین تر از ۴ میلیون واحد نیز نزدیک شود.

پیامدهای افت بورس برای اقتصاد

ریزش های مداوم در بازار سرمایه پیامدهایی فراتر از کاهش شاخص دارد:

· کاهش ارزش دارایی سهامداران خرد: افت شاخص کل به معنای کاهش قابل توجه ارزش پرتفوی سرمایه گذاران حقیقی است.

· تضعیف تأمین مالی شرکت ها: شرکت ها برای تأمین سرمایه در گردش و توسعه پروژه ها به بازار سهام وابسته اند؛ افت بورس می تواند منابع مالی آن ها را محدود کند.

· انتقال نقدینگی به بازارهای موازی: کاهش جذابیت بورس می تواند منجر به انتقال سرمایه به بازارهای ارز، طلا و مسکن شود، که خود باعث نوسان در آن بازارها نیز خواهد شد.

جمع بندی

در روز سه شنبه ۷ بهمن ۱۴۰۴، بازار سرمایه ایران با ادامه روند نزولی مواجه شد؛ شاخص کل بورس بیش از ۱۰۲ هزار واحد کاهش یافت و در سطح حدود ۴ میلیون و ۱۲ هزار واحد ایستاد. فشار فروش، انتظارات منفی اقتصادی و عوامل سیاسی، معامله گران را در وضعیت احتیاط قرار داده اند و بازار هنوز در جستجوی سطحی است که بتواند به ثبات برسد. پیامدهای این ریزش فراتر از عدد شاخص است و بر اعتماد سرمایه گذاران، ارزش دارایی ها و توان تأمین مالی شرکت ها اثر می گذارد.