برای بسیاری از تولیدکنندگان ایرانی، مشکل خرید خارجی فقط قیمت ارز نیست؛ زمان رسیدن به ارز است.
ممکن است شرکت سفارش آماده داشته باشد، تأمینکننده خارجی مشخص باشد و مواد اولیه برای تولید لازم باشد، اما هفتهها یا ماهها درگیر فرآیند تخصیص بماند.
یک مسیر که حالا جدیتر شده، میتواند بخشی از این گلوگاه را کوتاه کند:
معامله مستقیم ارز میان صادرکننده و واردکننده.
مقام ارزی بانک مرکزی روز شنبه اعلام کرد حجم معاملات مستقیم میان صادرکنندگان و واردکنندگان که قبلاً کمتر از یک میلیون دلار در روز بود، اکنون به بیش از ۵۰ میلیون دلار در روز رسیده است. به گفته او، در این سازوکار واردکننده میتواند برای مواد اولیه و کالاهای تولیدی، بدون ماندن در صف معمول تخصیص، ارز را در زمان بسیار کوتاهتری تأمین کند.
فرصت این شماره چیست؟
فرصت این نیست که «ارز راحت شده است».
فرصت دقیقتر این است:
شرکتی که بتواند صادرکننده مناسب را پیدا کند، ممکن است زمان تأمین ارز را از یک ریسک مبهم به یک فرآیند قابل مدیریت تبدیل کند.
طبق جزئیات منتشرشده قبلی درباره این سازوکار، برای کالاهای مشمول، تخصیص در برخی معاملات مستقیم میتواند در ۲۴ تا ۴۸ ساعت انجام شود. حدود ۲۵۷۰ ردیف تعرفه نیز در فهرستهای اعلامشده این مسیر قرار داشتهاند؛ از قطعات صنعتی و الکترونیکی تا بخشی از تجهیزات و مواد اولیه تولید.
امتیاز فرصت: 84 از 100
امتیاز بالا به این دلیل است که این فرصت مستقیماً یک مسئله واقعی بنگاه را هدف میگیرد:
زمان تأمین مواد اولیه.
اما امتیاز ۱۰۰ نیست؛ چون همه کالاها و همه واردکنندگان لزوماً مشمول نیستند و پیدا کردن صادرکننده مناسب، نرخ توافقی، بانک عامل و انطباق پرونده با مقررات همچنان اهمیت دارد.
| معیار | ارزیابی |
|---|---|
| تقاضا | بسیار بالا |
| رقابت برای منابع ارزی | متوسط رو به بالا |
| سرمایه موردنیاز | متناسب با واردات |
| زمانبندی | بسیار مناسب |
| ریسک اجرایی | متوسط |
| مناسب برای | تولیدکنندگان و واردکنندگان مواد اولیه و قطعات مشمول |
ارزش واقعی فرصت کجاست؟
فرض کنید کارخانهای ماهانه ۵۰۰ هزار دلار ماده اولیه نیاز دارد.
اگر تأخیر در تأمین ارز باعث شود مواد اولیه ۳۰ روز دیرتر برسد، هزینه واقعی فقط اختلاف نرخ ارز نیست.
ممکن است شامل این موارد باشد:
توقف تولید + فروش ازدسترفته + هزینه سفارش اضطراری + خواب خطوط تولید
فرض کنید توقف خط فقط روزانه ۵۰۰ میلیون تومان حاشیه مشارکت از بین ببرد.
ده روز تأخیر:
۵ میلیارد تومان هزینه فرصت
اینجا سریعترشدن تأمین ارز ممکن است بسیار مهمتر از چند درصد اختلاف نرخ معامله باشد.
ابزار فرصتسنج: محاسبه ارزش زمان تأمین ارز
برای پرونده خود این چهار عدد را بنویسید:
زمان فعلی تأمین ارز: ... روز
زمان احتمالی مسیر مستقیم: ... روز
تفاوت: ... روز
هزینه روزانه تأخیر تولید: ... تومان
سپس:
ارزش کاهش زمان = روزهای صرفهجوییشده × هزینه روزانه تأخیر
اگر عدد حاصل بزرگ است، ارزش بررسی مسیر مستقیم بالا میرود.
چه کسی باید اقدام کند؟
این فرصت بیشتر برای شرکتی اهمیت دارد که:
-
ثبت سفارش فعال دارد؛
-
کالای آن در گروههای مشمول قرار میگیرد؛
-
زمان تأمین برایش حیاتی است؛
-
صادرکننده دارای ارز قابل استفاده پیدا میکند؛
-
و فرآیند بانک عامل را از قبل میشناسد.
شرکتی که هنوز ثبت سفارش یا تأمینکننده خارجی قطعی ندارد، از این فرصت منفعت فوری کمتری میبرد.
اقدام این هفته
اگر طی ۳۰ روز آینده واردات مواد اولیه دارید، از واحد بازرگانی فقط یک سؤال بخواهید بررسی کند:
«آیا این پرونده امکان استفاده از معامله مستقیم ارز صادرکننده–واردکننده را دارد؟»
اگر پاسخ مثبت است، چهار مورد مشخص شود:
ردیف تعرفه مشمول هست یا نه؟
چه صادرکنندهای ارز دارد؟
بانک عامل کدام است؟
زمان واقعی تکمیل معامله چقدر است؟
تا این چهار مورد روشن نشده، فرصت هنوز فقط یک خبر است.
حکم فرصتسنج
ارزش این تغییر در «ارز ارزانتر» نیست.
ارزش احتمالی آن در ارز سریعتر است.
برای کارخانهای که موجودی مواد اولیهاش رو به پایان است، گاهی چند روز کاهش زمان تأمین، از چند درصد کاهش قیمت ارز باارزشتر است.