قیمت نفت در آستانه شوک ژئوپلیتیک

فرصت امروز: بازار جهانی نفت در هفته‌های اخیر وارد یکی از حساس‌ترین دوره‌های خود شده است؛ دوره‌ای که در آن قیمت‌ها بیش از آنکه تابع عرضه و تقاضا باشد، به اخبار سیاسی و به‌ویژه احتمال درگیری میان ایران و آمریکا واکنش نشان می‌دهد. افزایش این ریسک باعث شده قیمت نفت به نزدیکی بالاترین سطوح چند ماه اخیر برسد و تحلیلگران نسبت به آینده بازار دو دیدگاه کاملا متفاوت داشته باشند.

بررسی روند قیمت نفت نشان می‌دهد که بازار در یک وضعیت دوگانه قرار گرفته است؛ از یک سو عوامل بنیادی از کاهش قیمت حمایت می‌کنند و از سوی دیگر، ریسک‌های ژئوپلیتیک، بازار را به سمت افزایش قیمت سوق داده‌اند.

قیمت نفت امروز؛ ایست در محدوده حساس

در معاملات اخیر، قیمت نفت برنت در محدوده حدود ۷۱ تا ۷۲ دلار در هر بشکه قرار گرفته و نفت WTI نیز در حوالی ۶۵ تا ۶۷ دلار معامله می‌شود. این سطح قیمتی، بالاترین محدوده در چند ماه گذشته محسوب می‌شود و نشان می‌دهد که بازار به‌طور جدی در حال قیمت‌گذاری ریسک‌های سیاسی است.

نکته مهم این است که قیمت‌ها در این محدوده تثبیت شده‌اند و هنوز وارد یک روند صعودی پرشتاب نشده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد که بازار هنوز در حال ارزیابی شدت و احتمال وقوع درگیری است.

نوسانات هفته گذشته؛ جهش ناگهانی نفت

در هفته گذشته، بازار نفت یکی از سریع‌ترین جهش‌های خود در ماه‌های اخیر را تجربه کرد. قیمت‌ها که در ابتدای هفته در محدوده ۶۷ دلار برای برنت قرار داشتند، در میانه هفته با جهشی چند دلاری به بالای ۷۱ دلار رسیدند.

این رشد بیش از ۵ درصدی در یک هفته، عمدتاً ناشی از افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیک و انتشار اخبار مربوط به تنش‌های منطقه‌ای بود. بازار به‌سرعت این اخبار را در قیمت‌ها لحاظ کرد و وارد فاز صعودی شد.

با این حال، در روزهای پایانی هفته، بخشی از این رشد با اصلاح همراه شد که نشان می‌دهد بازار هنوز نسبت به پایداری این روند تردید دارد.

چرا احتمال درگیری ایران و آمریکا مهم است؟

بازار نفت بیش از هر بازار دیگری به تحولات خاورمیانه حساس است. دلیل این موضوع، موقعیت استراتژیک این منطقه در تأمین انرژی جهان است.

تنگه هرمز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت، نقش کلیدی در بازار جهانی دارد. بخش قابل توجهی از نفت جهان از این مسیر عبور می‌کند و هرگونه اختلال در آن می‌تواند عرضه جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.

به همین دلیل، حتی احتمال محدود درگیری یا اختلال در کشتیرانی، می‌تواند به افزایش قیمت نفت منجر شود. در واقع، بازار قبل از وقوع بحران، آن را در قیمت‌ها لحاظ می‌کند.

نفت فقط از جنگ نمی‌ترسد؛ عوامل بنیادی چه می‌گویند؟

اگرچه اخبار سیاسی عامل اصلی رشد اخیر قیمت نفت بوده، اما بازار تنها به این عامل وابسته نیست. در هفته‌های اخیر، کاهش ذخایر نفت آمریکا نیز به‌عنوان یک عامل حمایتی برای قیمت‌ها مطرح شده است.

کاهش موجودی‌ها نشان می‌دهد که تقاضا همچنان در سطح مناسبی قرار دارد و این موضوع می‌تواند از قیمت‌ها حمایت کند. همچنین، سیاست‌های اوپک پلاس در زمینه مدیریت عرضه، همچنان یکی از عوامل مهم در تعیین مسیر بازار است.

با این حال، برخی تحلیل‌ها نشان می‌دهد که در افق میان‌مدت، بازار با مازاد عرضه مواجه خواهد بود. افزایش تولید جهانی و رشد موجودی‌ها می‌تواند فشار نزولی بر قیمت‌ها وارد کند.

پیش‌بینی‌ها؛ نفت ۶۰ دلار یا ۱۰۰ دلار؟

یکی از ویژگی‌های بازار نفت در شرایط فعلی، اختلاف شدید در پیش‌بینی‌ها است. برخی تحلیلگران معتقدند که در صورت کاهش تنش‌ها، قیمت نفت می‌تواند به زیر ۶۰ دلار بازگردد. این سناریو بر اساس افزایش عرضه و کاهش ریسک‌های سیاسی مطرح شده است.

در مقابل، سناریوی دیگری نیز وجود دارد که در آن، تشدید درگیری‌ها می‌تواند قیمت نفت را به سطوح بسیار بالاتر، حتی نزدیک ۱۰۰ دلار در هر بشکه برساند.

این اختلاف دیدگاه نشان می‌دهد که بازار نفت در حال حاضر بیش از هر زمان دیگری به «سناریوهای سیاسی» وابسته است.

ریسک اصلی بازار؛ اختلال در عرضه یا حمل‌ونقل؟

بازار نفت تنها نگران کاهش تولید نیست، بلکه بیش از آن به اختلال در مسیرهای انتقال انرژی حساس است. حتی اگر تولید نفت کاهش نیابد، اختلال در حمل‌ونقل می‌تواند قیمت‌ها را به‌شدت افزایش دهد.

افزایش هزینه بیمه نفتکش‌ها، محدودیت‌های تردد یا حتی تهدیدهای امنیتی در مسیرهای دریایی، همگی می‌توانند عرضه موثر نفت را کاهش دهند و به رشد قیمت‌ها منجر شوند.

به همین دلیل، بازار نفت به‌طور ویژه تحولات خلیج فارس را دنبال می‌کند.

سناریوهای پیش‌روی قیمت نفت

برای آینده بازار نفت می‌توان سه سناریوی اصلی در نظر گرفت.

سناریوی اول، کاهش قیمت‌ها در صورت فروکش کردن تنش‌ها و افزایش عرضه جهانی
سناریوی دوم، تثبیت قیمت‌ها در محدوده فعلی در صورت ادامه وضعیت فعلی
سناریوی سوم، جهش قیمت‌ها در صورت تشدید درگیری‌ها یا اختلال در عرضه

هر یک از این سناریوها به شدت به تحولات سیاسی وابسته است و به همین دلیل، پیش‌بینی دقیق مسیر بازار دشوار است.

جمع‌بندی؛ نفت در گرو سیاست

بازار نفت در شرایط فعلی بیش از هر زمان دیگری به سیاست وابسته شده است. افزایش اخیر قیمت‌ها نشان می‌دهد که بازار در حال قیمت‌گذاری ریسک‌های ژئوپلیتیک است، نه صرفاً عوامل اقتصادی.

در چنین شرایطی، هر خبر سیاسی می‌تواند به سرعت مسیر قیمت‌ها را تغییر دهد. اگر تنش‌ها کاهش یابد، احتمال افت قیمت وجود دارد، اما اگر درگیری‌ها تشدید شود، بازار می‌تواند وارد یک موج صعودی جدید شود.

در نهایت، می‌توان گفت که قیمت نفت در حال حاضر در یک نقطه حساس قرار دارد؛ نقطه‌ای که آینده آن نه در میدان‌های نفتی، بلکه در معادلات سیاسی تعیین خواهد شد.