وضعیت اجتماعی و تأثیر آن بر کسب وکارهای نوین / نظام اجتماعی ما اجازه رشد کسب وکارهای نو را نمی دهد

یک جامعه شناس مسائل اجتماعی ایران معتقد است که نظام اجتماعی ما در خدمت کسب وکارهای نوین نیست.

احمد بخارایی در گفت وگو با آینده نگر درباره پدیده استارت آپ ها در جامعه ایران می گوید: آن چیزی که بستر را برای فعالیت استارت آپ ها هموار می کند اینترنت و فضاهای مجازی است. منتها مهم این است که از این ابزار چگونه استفاده شود. اینترنت یک بستر است و مهم این است که ما چگونه ایده را در این بستر جلو ببريم و استفاده کنیم. در کشورهای کمتر توسعه یافته موانعی برای توسعه کسب وکارهای نوین وجود دارد؛ موانع فرهنگی، اجتماعی و سیاسی. آنچه به اسم استارت آپ فعال است در حوزه خدماتی از قبیل حمل ونقل است. اینها در شهرهای بزرگ به دلیل رشد بادکنکی متورم شده اند. مثلاً در این شهرها نیاز به حمل ونقل کارا وجود دارد و در این حوزه استارت آپ ها می توانند موفق شوند، اما این گونه نیست که این بستر در همه حوزه ها فراهم باشد.

او در تشریح موانع رشد استارت آپ ادامه می دهد: استارت آپ مثل نطفه ای است که منعقد می شود و امید به گسترش دارد. میانگین عمر آن سه سال است و بعد از رسیدن به سودآوری در کسب وکار به سازمان بدل می شود و دوباره ممکن است افراد خلاق جدید استارت آپ جدیدی بزنند. این حوزه باید پتانسیل گسترش داشته باشد. مثلاً در آمریکا استارت آپی که سالانه 20 میلیون دلار درآمد داشته باشد دیگر استارت آپ نیست و نیاز به استارت آپ جدیدی است. استارت آپ این نیست که 10 سال درجا بزند. استارت آپ پتانسیل بزرگ شدن و سودآوری و امکان کارآفرینی باید داشته باشد.

بخارایی افزود: با این تعریف آنچه در ایران اتفاق می افتد آیا به این معناست؟ استارت آپی که در حوزه کتاب به وجود آمده است آیا به سودآوری می رسد؟ این برچسب نادرستی است که به کار برده می شود. استارت آپ در ایران در جایی موفق می شود که موانع ساختاری داشته باشیم و برای رفع مشکل مثل حوزه حمل ونقل این حوزه می تواند کمک کند. اسنپ نمونه برداری از اوبر است که در ایران توانسته کارآفرینی ایجاد کند؛ البته این هم استارت آپ هست و هم نیست. یک ساماندهی از طریق اینترنت است که افراد پراکنده را جمع آوری کرده است. آنچه از استارت آپ انتظار داریم خلاقیت و سودآوری است.