«نوسازی صنایع» امسال شکست خورد!

باوجود اینکه از ابتدای سال جاری بارها و بارها بر طبل اجرای طرح ۱۰ هزار میلیاردی نوسازی و بهسازی ۵۰۰۰ واحد صنعتی کوبیده شد، با رسیدن به روزهای پایانی سال و به اذعان مسئولان باید این طرح را شکست خورده تلقی کرد.

به گزارش ایسنا، امسال دومین سالی بود که شبکه بانکی برای حمایت از بنگاه های کوچک و متوسط و تأمین مالی ویژه برای تولید ورود کرد و در کنار تسهیلات عمومی که به بخش های مختلف اقتصادی در طول سال پرداخت می کند این بخش ها مورد توجه قرار گرفت و از سهم مشخصی برخوردار شدند.

در ابتدای سال جاری قرار بر این بود که سه طرح حمایتی تحت عناوین «رونق تولید»، «بهسازی و نوسازی صنایع» و «حمایت از تولید و اشتغال» با اعتباری معادل ۵۰ هزار میلیارد تومان مدنظر قرار گیرد. این طرح ها به ترتیب مربوط به رونق تولید ۱۰ هزار واحد صنعتی با اعتباری معادل ۲۰ هزار میلیارد تومان، نوسازی و بهسازی ۵۰۰۰ واحد صنعتی با اعتباری معادل ۱۰ هزار میلیارد تومان و حمایت از تولید و اشتغال ۱۰ هزار بنگاه اقتصادی و تأمین مالی ۶۰۰۰ واحد نیمه تمام با پیشرفت فیزیکی حداقل ۶۰درصد بود.

نوسازی و بهسازی صنایع یکی از برنامه های اصلی وزارت صنعت، معدن و تجارت در سال جاری تلقی و بر اجرای آن توسط مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت تأکید شد؛ مسئله ای که به گفته آنها نیاز جدی و مبرم صنعت کشور است چرا که با فرسوده شدن بسیاری از تجهیزات و واحدهای صنعتی امکان رقابت تولیدات صادرات گرا برای واحدهای مربوطه وجود ندارد و صنعت کشور در این زمینه با چالش جدی روبه رو شده است.

شرایط به گونه ای است که محمد شریعتمداری - وزیر صنعت، معدن و تجارت - به صراحت در مراسم روز ملی صادرات از وضعیت واحدهای تولیدی انتقاد تأکید کرد که ۹۵درصد واحدهای تولیدی کشور صادراتی نیستند.

به گفته وی، واحدهای صنعتی موجود بیشتر برای تأمین نیاز داخلی و جایگزینی واردات شکل گرفته اند درحالی که باید با توسعه صادرات محور شود؛ بنابراین نوسازی صنایع باید به طور جدی در دستور کار دولت قرار گیرد.

شریعتمداری با تأکید بر اینکه اگر به نوسازی صنعتی تحت عنوان موضوعی حاد نگاه نشود صنایع ایران با بحران عمیقی روبه رو می شوند، بیان کرد که تصمیمات فوری می تواند بسیاری از این واحدها را در مسیر درست قرار دهد و در قدم بعدی به سمت بازسازی و نوسازی و اصلاح تکنولوژی بروند، چراکه اکثر ماشین آلات مربوط به دهه ۷۰ بوده و نیازمند بازسازی جدی هستند.

به گفته وی، اولویت اول تأمین یارانه سود تسهیلات اعطایی بازسازی و نوسازی بنگاه هاست و راه حل اول نهضت بازسازی و نوسازی صنعت ایران، نیازمند یک ردیف اعتباری برای کمک های سود تسهیلات اعطایی به واحدهای تولیدی است.

بنابراین تصور می شد با توجه به این نیاز واحدهای صنعتی به نوسازی و بهسازی طرح مذکور مورد استقبال قرار گیرد و از همان ابتدای سال کلید بخورد، اما متأسفانه نه تنها این طرح با تأخیر فراوان در اجرا روبه رو شد و در فصل پایانی سال کلید خورد بلکه به هیچ وجه تسهیلات درخوری از سوی نظام بانکی به این طرح اختصاص نیافته و علاوه بر این با استقبالی از سوی واحدهای تولیدی و صنعتی به منظور نوسازی و بهسازی صنایع روبه رو نشده است.

نکته قابل تأمل اینکه محسن صالحی نیا - معاون امور صنایع وزارت صنعت، معدن و تجارت - نیز ضمن ابراز تاسف به دلیل عدم موفقیت در پرداخت تسهیلات نوسازی و بهسازی صنایع اعلام کرد که قرار بر این بود که ۱۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات جهت نوسازی و بهسازی صنایع پرداخت شود که از این رقم تنها ۴۸۰ میلیارد تومان تاکنون محقق شده است.

به گفته وی، طرح مذکور طی دو تا سه ماه گذشته در دستور کار قرار گرفته و از ۵۶۰۰ واحد متقاضی ۱۲۰۰ واحد به بانک ها معرفی، اما متأسفانه ۱۴۰واحد موفق به دریافت تسهیلات شدند.

حال مسئله قابل تأمل این است که به چه دلیل طرح نوسازی و بهسازی صنایع از نظر زمانی با تأخیر و در فصل پایانی سال کلید خورد. مسئله دیگر علت عدم استقبال واحدهای تولیدی و صنعتی حتی در مدت زمانی سپری شده از آغاز طرح مذکور جهت دریافت تسهیلات بانکی است.

نکته مبهم نیز این است که آیا میزان سود تسهیلات و بوروکراسی های اداری مانع استقبال تولیدکنندگان جهت دریافت تسهیلات در بخش نوسازی و بهسازی صنایع شده یا اینکه چالش به وجود آمده به دلیل تأخیر در اجرا یا عدم همکاری وزارت صنعت یا نظام بانکی موجب ناکارآمدی طرح مذکور است؟