آبیاری با گردونه خورشید

آبیاری در ایران به شیوه‌های مختلفی انجام می‌شود که آبیاری غرقابی، تحت فشار و هوشمند از جمله آنهاست. در سیستم آبیاری هوشمند، دستگاه به شکل هوشمندانه تشخیص می‌دهد چه زمانی و به چه میزان آبیاری انجام شود. این شیوه از آبیاری موجب صرفه‌جویی 40درصدی در مصرف آب می‌شود اما در مورد کشاورزانی که به شکل بی‌رویه آبیاری می‌کنند می‌تواند صرفه‌جویی 70درصدی را نیز به دنبال داشته باشد. سیستم آبیاری هوشمند خورشیدی در مزارع و باغاتی مورد استفاده قرار می‌گیرد که فاقد نیروی برق هستند و کشاورزان به دنبال آن هستند که با صرف هزینه کمتری برق مورد نیاز برای آبیاری هوشمند را تأمین کنند.

مانند بسیاری از عرصه‌های تولید، مشکلاتی نیز پیش روی تولیدکنندگان این سیستم‌ها قرار دارد و انتظار آنها از دولت این است که در زمینه فرهنگ‌سازی و ارائه تسهیلات بانکی مساعدت بیشتری را انجام دهد. در رابطه با مشکلات و ریسک‌ها و سرمایه مورد نیاز برای تولید سیستم آبیاری هوشمند خورشیدی پویا بنی‌زمانی، مدیرعامل شرکت آرتین هوشمند از تولیدکنندگان این سیستم‌ها توضیحاتی را به  «فرصت‌امروز» داده است.

تبلیغات و اطلاع‌رسانی حرف اول را می‌زند

پویا بنی‌زمانی با اشاره به اینکه یک سرمایه‌گذار باید در سال اول فعالیت مبلغ 80 تا 100میلیون تومان را به این کار اختصاص دهد، می‌گوید: تبلیغات و اطلاع‌رسانی و ایجاد نمونه‌های پایلوت بخشی از هزینه‌های یک سرمایه‌گذار را دربرمی‌گیرد.

به گفته وی اگر یک سرمایه‌گذار اقدامات مذکور را به درستی انجام دهد می‌تواند در سال دوم فعالیت بازگشت سرمایه خوبی داشته باشد و میزان فروش خود را به دو برابر افزایش دهد، زیرا معمولاً از آنجا که در میان کشاورزان حس رقابت وجود دارد، اگر یک نمونه از سیستم آبیاری هوشمند خورشیدی در یک منطقه پیاده‌سازی شود، تولیدکننده می‌تواند به راحتی 20دستگاه را در آن منطقه به‌فروش برساند بنابراین تبلیغات مؤثر تأثیر بسیار زیادی در میزان فروش این سیستم‌ها دارد.

ضرورت شناخت دقیق رقبا

اما تهدیدها و ریسک‌های سرمایه‌گذاری در این حوزه چیست؟ بنی‌زمانی عدم شناخت صحیح و دقیق از رقبا را یکی از این ریسک‌ها می‌داند و اظهار می‌دارد: تهدید دیگر وجود پروژه‌های دانشجویی متعدد در این زمینه است دانشجویانی که محصول تجاری و صنعتی تولید نکرده‌اند و فقط یکی از پروژه‌های دانشگاه خود را اجرا کرده‌اند، ادعا می‌کنند تولیدی در این زمینه انجام داده‌اند. این در حالی است که وجود افراد ناکارآمد در این حوزه، موجب تأثیر منفی بر قیمت بازار و همچنین عدم اعتماد مشتریان می‌شود.

بنی‌زمانی فضای مورد نیاز برای تولید سیستم آبیاری هوشمند خورشیدی را 100متر مربع برآورد می‌کند و اظهار می‌دارد: ایجاد خط تولید این سیستم‌ها در یک کارگاه می‌تواند برای پنج نفر اشتغال‌زایی داشته باشد. به گفته این تولید‌کننده مواد اولیه مورد نیاز برای سیستم آبیاری هوشمند خورشیدی تجهیزات الکتریکی است که اغلب آنها نیز وارداتی است.

جای خالی حمایت‌های دولت

اما درحالی‌که فرصت‌های جدید کسب‌و‌کار به حمایت‌های مادی و معنوی دولت نیاز دارد، تاکنون تولیدکنندگان سیستم‌های آبیاری هوشمند خورشیدی حمایت‌هایی را از این جهات دریافت نکرده‌اند. در همین رابطه بنی‌زمانی می‌گوید: هر چند که تاکنون نتوانسته‌ایم تسهیلات بانکی دریافت کنیم اما اگر نهایت کمک بانک‌ها و دولت این باشد که وامی را با سود بالا در اختیار تولیدکنندگان قرار دهند و در شرایطی که بازگشت سرمایه دو سال زمان می‌خواهد، بهتر است یک تولیدکننده اصلاً وام بانکی دریافت نکند، زیرا ممکن است در چنین شرایطی خود را با خطر ورشکستگی مواجه ‌کند.

قاعدتاً انتظار تولیدکنندگان سیستم‌های آبیاری هوشمند خورشیدی از دولت این است که ارائه تسهیلات بانکی به‌گونه‌ای باشد که یک فرجه زمانی برای بازپرداخت اقساط آن در نظر گرفته شود و در زمینه فرهنگ‌سازی و اطلاع‌رسانی نیز کمک‌های لازم در اختیار تولیدکنندگان قرار بگیرد.

تلاش برای اطلاع‌رسانی به کشاورزان

اما به غیر‌از کشاورزان که مشتریان اصلی سیستم‌های آبیاری هوشمند خورشیدی هستند، صاحبان باغات شخصی و ویلاها و گلخانه‌ها هم از مشتریان این سیستم‌ها به‌شمار می‌روند. در ضمن این سیستم‌ها در فضاهای سبز عمومی هم مورد استفاده قرار می‌گیرند. حال سوال این است که کشاورزان به چه میزان با این سیستم‌ها و مزایای آن آشنایی دارند؟ مدیرعامل شرکت آرتین هوشمند در پاسخ به این پرسش می‌گوید: تولیدکنندگان این سیستم‌ها می‌توانند از چند روش برای آگاهی‌رسانی و تبلیغ محصولات خود استفاده کنند.

یک مورد تبلیغاتی است که هر شرکت می‌تواند برای کشاورزان انجام دهد. همچنین مقرر شده که در شعب پست بانک در روستاها و شهرها، مزایای استفاده از این سیستم‌ها به صورت بروشور و پوستر در اختیار کشاورزان قرار داده شود. یک شیوه دیگر اطلاع‌رسانی هم از طریق وزارت جهاد کشاورزی است که در کلاس‌های ترویج کشاورزی، شیوه‌های نوین آبیاری و از جمله سیستم آبیاری هوشمند خورشیدی به کشاورزان معرفی می‌شود.

به گفته بنی زمانی کشاورزان برای خریداری این سیستم‌ها می‌توانند به فروشگاه‌های عرضه‌کننده لوله و اتصالات کشاورزی یا شرکت‌های تولیدکننده مراجعه کنند. اما سیستم آبیاری هوشمند خورشیدی بنا به نوع کارایی آن قیمت‌های متفاوتی دارد. قیمت سیستم آبیاری هوشمند معمولی از 400هزار تومان تا حدود 4میلیون تومان است و قیمت پنل خورشیدی هم از حدود 300هزار تومان شروع می‌شود و تا 15میلیون تومان هم بالا می‌رود که به هزینه سیستم آبیاری هوشمند معمولی افزوده می‌شود و در واقع این پنل‌های خورشیدی روی سیستم‌های هوشمند معمولی نصب می‌شوند.