رهبری تجاری در عصر هوش مصنوعی

هرچه ماشین های ما هوشمندتر می شوند، رهبران تجاری ما باید انسان تر شوند. این پارادوکس در قلب بزرگ ترین تحول مدیریتی قرن بیست و یکم قرار دارد. برای دهه ها مدل ایده آل رهبری تجاری تصویر یک نابغه تنها بود؛ فرمانده ای استراتژیست که با تکیه بر هوش برتر، تجربه بی همتا و توانایی پردازش اطلاعات بیشتر از هر کس دیگری، کشتی سازمان را از میان امواج هدایت می کرد. 

این رهبر پاسخ تمام سوالات را می دانست، زیرا ارزش او در داشتن پاسخ ها بود. اما در جهانی که هوش مصنوعی می تواند در چند ثانیه، به اندازه تمام کتابخانه اسکندریه، پاسخ تولید کند، این مدل رهبری نه تنها منسوخ، که به یک مانع خطرناک برای رشد تبدیل شده است.

هوش مصنوعی نقش رهبری را تهدید نمی کند؛ بلکه آن را خالص و والاتر می سازد. این فناوری با خودکار کردن بخش های محاسباتی و تحلیلی مدیریت رهبران را از وظیفه دانستن همه چیز آزاد کرده و آنها را به سمت وظایف عمیق تر و منحصرا انسانی سوق می دهد. 

رهبر آینده، دیگر یک ابرکامپیوتر انسانی نیست که در سرعت و دقت با ماشین ها رقابت کند. او یک معمار، یک فیلسوف و یک رهبر ارکستر انسانیت است که درک می کند ارزش واقعی، دیگر در داشتن پاسخ ها نیست، بلکه در پرسیدن سوالات درست و ساختن فضایی است که در آن، هوش انسانی و هوش مصنوعی بتوانند شاهکاری مشترک خلق کنند.

این مقاله به بررسی این گذار تاریخی می پردازد. ما بررسی خواهیم کرد که چگونه ظهور هوش مصنوعی، در حال نابودکردن اسطوره رهبرِ قهرمان و جایگزین کردن آن با مدلی جدید از رهبری است؛ مدلی که نه بر پایه قدرت محاسباتی، که براساس خرد، همدلی و شجاعت اخلاقی بنا شده است.

از استاد پاسخگو به معمار پرسشگر

رهبر سنتی، یک استاد بزرگ شطرنج بود که تمام حرکات ممکن را تحلیل می کرد و بهترین استراتژی را انتخاب می نمود. ارزش او در توانایی اش برای پیش بینی و کنترل بود اما هوش مصنوعی، بهترین استاد شطرنجی است که تاریخ به خود دیده است. تلاش برای رقابت با آن در این زمین بازی، از پیش شکست خورده است. نقش جدید رهبر، دیگر بازی کردن در صفحه شطرنج نیست؛ بلکه طراحی یک بازی کاملا جدید است. او از یک استاد پاسخگو به یک معمار پرسشگر تبدیل می شود.

در گذشته یک مدیر در شرکت فورد ممکن بود بپرسد: «چگونه می توانیم هزینه تولید هر قطعه را 5 درصد کاهش دهیم؟». امروز، هوش مصنوعی می تواند صدها سناریو برای پاسخ به این سوال ارائه دهد اما رهبر جدید، سوالی عمیق تر و استراتژیک تر می پرسد: «هوش مصنوعی چگونه می تواند به ما کمک کند تا کل فرآیند مالکیت خودرو را از یک معامله، به یک تجربه خدماتی مادام العمر تبدیل کنیم؟».

این سوالی است که به خلاقیت، شهود و درک عمیق از نیازهای انسانی نیاز دارد. رهبر آینده، ارزش خود را نه در ارائه راه حل برای مشکلات مشخص، که در شناسایی مشکلات و فرصت هایی که هنوز هیچ کس دیگری آنها را ندیده است، پیدا می کند. او با پرسیدن سوالات بزرگ تر، زمین بازی بزرگ تری برای سازمان خود تعریف می نماید.

مطلب مرتبط: نقش هوش مصنوعی در شکل دهی به کارآفرینی مدرن

رهبر ارکستر انسانیت: جایی که الگوریتم ها سکوت می کنند

شاید قدرتمندترین نقش رهبر در عصر هوش مصنوعی، سرمایه گذاری بر روی قلمرویی باشد که الگوریتم ها در آن کاملا ناتوان هستند: قلمرو احساسات، فرهنگ و ارتباطات انسانی. هوش مصنوعی می تواند یک استراتژی بازاریابی را بهینه کند، اما نمی تواند به یک کارمند مضطرب، امید و انگیزه ببخشد. هوش مصنوعی می تواند هزاران رزومه را تحلیل کند، اما نمی تواند یک تیم متنوع با شیمی انسانی درست را در کنار هم بچیند. اینها وظایف جدید و محوری رهبر هستند.

رهبری تجاری دیگر یک علم دقیق نیست؛ این یک هنر انسانی است. ساتیا نادلا در مایکروسافت، این تحول را به زیبایی به نمایش گذاشت. او با تمرکز بر روی همدلی، فرهنگ سازمانی را از یک محیط رقابتی و سرسخت، به یک اکوسیستم مبتنی بر همکاری و یادگیری تبدیل کرد. 

او فهمید که در دنیای جدید، توانایی مهندسان برای درک دیدگاه های یکدیگر و ساختن بر روی ایده های هم، بسیار ارزشمندتر از درخشش فردی هر یک از آنهاست. رهبر جدید، یک رهبر ارکستر است. وظیفه او، نه نواختن تمام سازها، که اطمینان از این است که تمام نوازندگان، با هماهنگی و شور و اشتیاق، در حال نواختن یک سمفونی مشترک هستند. او معمار «ایمنی روانی» است؛ فضایی که در آن، بهترین ایده ها از دل اعتماد و احترام متقابل، جوانه می زنند.

از کنترل کامل تا توانمندسازی هوشمند

مدل رهبری فرماندهی و کنترل، بر پایه این فرض بنا شده بود که رهبر، مسیر درست را می داند و وظیفه دیگران، اجرای دقیق آن مسیر است، اما در مواجهه با یک فناوری ناشناخته و به سرعت در حال تکامل مانند هوش مصنوعی، هیچ کس به تنهایی مسیر درست را نمی داند. 

بهترین ایده ها، نه از اتاق هیأت مدیره، که از دل آزمایش ها، شکست ها و یادگیری های سریع در خط مقدم سازمان، بیرون خواهند آمد. در این محیط، نقش رهبر از یک فرمانده، به یک «باغبان آزمایشگاه» تغییر می کند.

وظیفه این باغبان، دیکته کردن آزمایش ها نیست؛ بلکه فراهم کردن حاصلخیزترین خاک ممکن برای رشد آنهاست. این یعنی تشویق تیم ها به آزمایش کردن ابزارهای جدید هوش مصنوعی، ایجاد فضایی امن برای شکست خوردن و به اشتراک گذاشتن سریع آموخته ها در سراسر سازمان. او مرزهای اخلاقی و استراتژیک را مشخص می کند، اما در درون این مرزها، به تیم خود، آزادی کامل برای کشف و نوآوری می دهد. این یعنی جایگزین کردن ترس از دست دادن کنترل، با اعتماد به هوش جمعی.

هرچه هوش مصنوعی قدرتمندتر و خودمختارتر می شود، سوالات اخلاقی پیرامون استفاده از آن نیز پیچیده تر می گردد. آیا باید از این فناوری برای نظارت بر کارمندان استفاده کنیم؟ مرز میان شخصی سازی مفید و دستکاری مضر کجاست؟ در این سرزمین ناشناخته و پر از ابهام، رهبر، یک نقش غیرقابل جایگزین دارد: او «قطب نمای اخلاقی» سازمان است.

این نقش کمتر به دانش فنی و بیشتر به شخصیت، خرد و شجاعت وابسته است. رهبر آینده باید بتواند مکالمات دشوار درباره ارزش ها را رهبری کند و در نهایت، تصمیماتی بگیرد که شاید در کوتاه مدت، بهینه یا سودآور به نظر نرسند، اما در بلندمدت، اعتبار و روح سازمان را حفظ می کنند. این آخرین و مهمترین سنگر انسانیت در برابر منطق سرد و محاسباتی ماشین است. وقتی همه چیز می تواند خودکار شود، انتخاب آگاهانه برای انجام کار درست، به ارزشمندترین عمل رهبری تبدیل می گردد.

سخن پایانی

هوش مصنوعی رهبران را از زنجیر محاسبات آزاد می کند تا آنها بتوانند بر روی چیزی که واقعا اهمیت دارد، تمرکز کنند: انسان ها. رهبری در عصر جدید، کمتر شبیه به یک مدرک مهندسی و بیشتر شبیه به یک مدرک در هنرهای لیبرال خواهد بود؛ ترکیبی از روانشناسی، فلسفه، جامعه شناسی و اخلاق. این یک عقبگرد نیست؛ این یک جهش به سوی سطح بالاتری از بلوغ انسانی و مدیریتی است.

مطلب مرتبط: راز تیم های کاری موفق در عصر هوش مصنوعی

آینده، متعلق به رهبرانی نیست که تلاش می کنند مانند ماشین ها فکر کنند. آینده از آنِ رهبرانی است که می توانند به شیوه ای عمیقا انسانی، رهبری نمایند. سوال الهام بخش نهایی این است: آیا رهبری شما، میراثی از دورانی است که در آن انسان ها تلاش می کردند کارایی ماشین ها را تقلید کنند یا طرحی برای آینده ای است که در آن، ماشین ها ما را برای رسیدن به اوج انسانیت مان، توانمند می سازند؟

منابع:

https://www.entrepreneur.com