جنگ تجاری آمریکا و چین، بازار انرژی را بهم ریخته است / جنگ تجاری با سلاح انرژی

فرصت امروز: آتش جنگ تجاري آمريکا و چين همچنان تند است؛ جنگي که برندگان و بازندگانش این روزها موضوع تحليل هاي گوناگون شده و از قضا پیامدهای این جنگ تجاری میان واشنگتن و پکن به حوزه انرژی نیز کشیده و قواعد بازار انرژی را بهم ریخته است.

در همین زمینه، مرکز پژوهش های مجلس در گزارشی به بازخوانی پیامدهای جنگ تجاری آمريکا علیه چین در حوزه انرژی (ال ان جی) پرداخته است. این گزارش که در ماهنامه تحلیلی انرژی منتشر شده است، تأثير قابل توجه این جنگ تجاری بر تجارت جهاني ال ان جي را بررسی کرده است.

طبق این گزارش، دونالد ترامپ رئيس جمهور آمريکا، از زمان روي كار آمدن خود به دنبال بهبود وضعيت تراز تجاري ايالات متحده با چين بود تا با سياست هاي ضد تجارت آزاد خود بتواند وضعيت اقتصادي آمريکا را سامان بخشد. از اين رو، در مرحله اول بر 34 ميليارد دلار از كالاهاي وارداتي از چين تعرفه 25درصدي اعمال كرد. اين تعرفه شامل حدود 1300 قلم كالاي چيني ازجمله تلويزيون، قطعات هواپيما و وسايل پزشکي بود. در پاسخ به اين اقدام، چين نيز بر 35 ميليارد دلار از كالاهاي وارداتي از ايالات متحده تعرفه 25درصدي اعمال كرد.

اين تعرفه چين نيز شامل حدود 100 قلم كالاهاي آمريکايي ازجمله اتومبيل، هواپيما و طيف وسيعي از محصولات كشاورزي آمريکا بود. در فاز دوم برنامه جبران كسري تجاري آمريکا در برابر چين، ايالات متحده بر 200 ميليارد دلار از كالاهاي وارداتي چين تعرفه 10درصدي اعمال كرد. تعرفه هاي جديد بر 6000 قلم كالاي چيني اعمال شده است. چين نيز در پاسخ به اين اقدام بر 60ميليارد دلار از محصولات وارداتي از آمريکا تعرفه 10درصدي اعمال كرده است. تعرفه چين به طور ويژه واردات گاز طبيعي مايع شده (ال ان جي) از آمريکا را نيز در برمي گيرد، اما شامل واردات نفت خام نمي شود. دونالد ترامپ، رئيس جمهور آمريکا، در بيانيه اي ضمن اعلام دور جديد تعرفه ها هشدار داد، اگر چين عليه كشاورزان يا صنايع آمريکا به اقدامات تلافي جويانه متوسل شود، آمريکا فوراً فاز سوم را كه تعرفه روي 267 ميليارد دلار ديگر واردات از چين است، دنبال خواهد كرد. دور دوم اين جنگ تجاري از 24 سپتامبر 2018 ( 2 مهر) به طور همزمان از سوي هر دو كشور اجرا شد. در جدول مربوطه فازهاي تعرفه اي اعمال شده از سوي دو كشور ارائه شده است.

اقدامات آمريکا در آغاز جنگ تجاري با چين به واكنش هايي از سوي چين منجر شده كه تأثير قابل توجهي بر تجارت جهاني ال ان جي گذاشته است. اعمال تعرفه 10درصدي چين بر واردات ال ان جی از آمريکا، برنامه آمريکا را درخصوص دستيابي به جايگاه اول در بازار جهاني انرژي از طريق توسعه صادرات گاز طبيعي مايع شده تضعيف كرده و اين فرصت را به كشورهاي قطر و استراليا مي دهد كه بتوانند صادرات محموله هاي ال ان جي خود را افزايش دهند. چين حدود 15درصد از حجم صادرات ال ان جي آمريکا را به خود اختصاص داده است، اما اين ميزان از ابتداي سال 2018 ميلادي و با شروع جنگ تجاري بين دو كشور، كاهش يافته است.

از سوي ديگر، چين در اقدامي تلافي جويانه و جهت تأمين پايدار گاز مورد نياز خود به بستن قرارداد بلندمدت 22 ساله واردات ال ان جی با قطر اقدام كرد. بر اين اساس، شركت نفت چين در 10سپتامبر 2018 با شركت قطرگاز توافق بلندمدت خريد و فروش (ASP ) جهت صادرات ساليانه حدود 3.4 ميليون تن ال ان جی (بيش از 4 ميليارد مترمکعب) را به مدت 22 سال به امضا رساند. اين قرارداد 22 ساله در سال 2040 ميلادي به پايان خواهد رسيد و شركت قطرگاز؛ ال ان جی مورد نياز چين را از پروژه قطرگاز تأمين خواهد كرد كه با سرمايه گذاری مشترک شركت نفت قطر، «اكسون موبيل»، «توتال» آمريکا و فرانسه اجرايي شده است.

طبق برنامه ريزي انجام شده، اولين محموله از اين قرارداد تا اواخر ماه جاري ميلادي (سپتامبر) به چين تحويل داده خواهد شد. قطرگاز بزرگ ترين شركت توليدكننده ال ان جی دنيا است كه ظرفيت توليد 77 ميليون تن گاز مايع در سال را دارد. از سوي ديگر، «پتروچاينا» بزرگترين شركت عرضه كننده گاز چين است كه حدود 66درصد از تقاضاي گاز چين در سال 2017 ميلادي را تأمين كرده است. قطر پيش از اين نيز در سال 2016 ميلادي با پاكستان قراردادي را به امضا رساند كه طي آن شركت گاز قطر موظف شد از سال 2018 ميلادي به مدت 20 سال، 1.3 ميليون تن در سال، گاز طبيعي مايع شده را به پاكستان صادر كند. البته اين حجم گاز صادراتي بسته به توافق طرفين مي تواند به 3.2 ميليون تن در سال نيز افزايش يابد. گاز صادراتي مورد نياز اين قرارداد نيز از محل توسعه پروژه قطرگاز تأمين مي شود.

همانطور كه ملاحظه مي شود قطر به عنوان يکي از رقباي اصلي آمريکا در تجارت جهاني ال ان جي به خوبي توانسته از اين فرصت بهره لازم را ببرد و با همکاري گسترده شركت هاي بزرگ بين المللي نفتي بخشي از بزرگ ترين بازار تقاضاي گاز جهان را در اختيار بگيرد. براساس گزارش هاي بين المللي، واردات ال ان جي چين در هشت ماه نخست سال جاري ميلادي 35درصد رشد كرده است و با پيشي گرفتن از ژاپن، هم اكنون به عنوان بزرگ ترين واردكننده ال ان جي جهان شناخته مي شود. حركت چين براي استفاده بيشتر از گاز طبيعي و كاهش مصرف زغال سنگ، (در راستاي كاهش انتشار گازهاي آلاينده) تقاضاي جهاني گاز را به سمت خود هدايت كرده است.