اقتصاد در بزنگاه سیاست

تنها یک ماه و دو روز تا سیزدهمین انتخابات ریاست جمهوری باقی مانده و با پایان ثبت نام داوطلبان حضور در انتخابات 28 خردادماه 1400، شمارش معکوس برای رونمایی شورای نگهبان از نامزدهای انتخابات سیزدهم شروع شده است. نام نویسی نامزدان سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری روز شنبه ۲۵ اردیبهشت ماه به پایان رسید و اغلب چهره های شناخته شده سیاسی در این روز در ساختمان وزارت کشور حاضر شدند تا سنت نام نویسی مدعیان اصلی انتخابات ریاست جمهوری در روز آخر ثبت نام امسال هم تکرار شده باشد. به این ترتیب، شورای نگهبان از صبح یکشنبه ۲۶ اردیبهشت تا عصر پنجشنبه ۳۰ اردیبهشت ماه به مدت پنج روز فرصت دارد تا صلاحیت داوطلبان نامزدی در انتخابات را بررسی و به وزارت کشور ابلاغ نماید. البته شورای نگهبان به لحاظ قانونی می تواند مهلت بررسی صلاحیت داوطلبان نامزدی در انتخابات را برای پنج روز دیگر هم تمدید کند و این یعنی اینکه شاید مرحله احراز صلاحیت نامزدها تا ابتدای هفته بعد نیز ادامه داشته باشد.

براساس زمان بندی اعلام شده و با پایان مرحله احراز صلاحیت نامزدها توسط شورای نگهبان، اسامی نامزدهای تایید صلاحیت شده روزهای پنجم و ششم خردادماه از سوی وزارت کشور اعلام خواهد شد تا شاهد آرایش نهایی کاندیداهای سیزدهمین انتخابات ریاست جمهوری باشیم. سپس از فردای این روز یعنی از صبح روز هفتم خردادماه و به مدت ۲۰ روز نامزدهای تایید صلاحیت شده فرصت دارند تا تبلیغات انتخاباتی خود را انجام دهند و برنامه های شان را معرفی کنند. نهایتا تبلیغات نامزدها عصر ۲۶ خردادماه به پایان می رسد و پس از یک روز منع تبلیغات انتخاباتی و از نخستین ساعات روز جمعه ۲۸ خردادماه انتخابات برگزار خواهد شد.

مثلث رئیسی، لاریجانی، جهانگیری و دیگران

در فرصت پنج روزه ثبت نام در انتخابات ریاست جمهوری جمعا ۵۹۲ نفر داوطلب حضور در انتخابات شدند که از این تعداد ۴۰ نفر زن و ۵۵۲ نفر مرد هستند. از فهرست طویل کسانی که ثبت نام کرده اند، کمتر از ۵۰ نفر جزو چهره های شناخته شده و فعال سیاسی هستند که عمدتا نمایندگان ادوار مجلس و وزرای دولت های پیشین به شمار می روند. در صدر این چهره های شناخته شده سیاسی سیدابراهیم رئیسی، علی لاریجانی و اسحاق جهانگیری قرار دارند که گمانه زنی ها از این سه نفر به عنوان رقبای اصلی انتخابات ۱۴۰۰ یاد می کنند.

صف 46 نفره نامزدهای شاخص سیاسی عبارتند از: محمدحسن نامی وزیر ارتباطات دولت دهم/ سعید محمد فرمانده سابق قرارگاه خاتم/ حسین دهقان وزیر سابق دفاع/ صادق خلیلیان وزیر جهاد کشاورزی دولت دهم/ محمود احمدی نژاد رئیس دولت های نهم و دهم/ امیرحسین قاضی زاده هاشمی نایب رئیس مجلس یازدهم/ محمد عباسی وزیر ورزش دولت دهم/ رستم قاسمی وزیر نفت دولت دهم/ محمدحسن قدیری ابیانه دیپلمات پیشین/ حسن سبحانی استاد دانشگاه/ محمد زارع فومنی دبیرکل حزب مردمی اصلاحات/ علی مطهری نماینده ادوار مجلس/ محمود صادقی نماینده مجلس دهم/ محسن مهرعلیزاده رئیس اسبق سازمان تربیت بدنی/ رامین مهمانپرست سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه/ مصطفی تاج زاده معاون وزارت کشور دولت اصلاحات/ فریدون عباسی نماینده فعلی مجلس/ علیرضا افشار فرمانده اسبق نیروی مقاومت بسیج/ علی لاریجانی رئیس مجالس هشتم، نهم و دهم/ اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهوری/ محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام/ عباس آخوندی وزیر سابق راه و شهرسازی/ سعید جلیلی دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی/ سیدابراهیم رئیسی رئیس قوه قضائیه/ عزت الله ضرغامی رئیس اسبق سازمان صدا و سیما/ محمد شریعتمداری وزیر کار تعاون و رفاه اجتماعی/ علیرضا زاکانی نماینده مجلس/  مصطفی کواکبیان دبیرکل حزب مردم سالاری/ محسن هاشمی رئیس شورای شهر تهران/ مسعود پزشکیان نماینده ادوار و فعلی مجلس/ محسن رهامی فعال سیاسی و حقوقدان/ شمس الدین حسینی نماینده فعلی مجلس/ محمدجواد حق شناس عضو فعلی شورای شهر تهران/ زهرا شجاعی معاون امور زنان دولت اصلاحات/ رسول منتجب نیا فعال سیاسی اصلاح طلب/ عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی/ مسعود زریبافان رئیس اسبق بنیاد شهید/ سیدعباس نبوی فعال سیاسی/ محمدرضا صباغیان نماینده فعلی مجلس/ محمد خوش چهره استاد دانشگاه/ غلامعلی دهقان فعال سیاسی/ ابوالحسن فیروزآبادی دبیر شورای عالی فضای مجازی/ شاهین محمدصادقی نماینده ادوار مجلس/ قدرتعلی حشمتیان فعال سیاسی/ محمدشریف محمدزاده رئیس اسبق سازمان میراث فرهنگی و ابواقاسم رئوفیان فعال سیاسی است.

در بین داوطلبان شاخص و شناخته شده حضور در انتخابات، محسن رضایی با سابقه چهار بار کاندیداتوری در سال های 1384، 1388، 1392 و 1400 بیشترین حضور در انتخابات را تجربه کرده است و حسن سبحانی با ۶۸ سال و سید امیرحسین قاضی زاده هاشمی با ۵۰ سال، بیشترین و کمترین سن را دارند. همچنین سیدابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضائیه در میان نامزهای شاخص سیاسی تنها معمم به حساب می آید.

با پایان مرحله نام نویسی از داوطلبان حضور در انتخابات ریاست جمهوری و رونمایی شورای نگهبان از نامزدهای نهایی تا چند روز دیگر، حالا ارزیابی برنامه ها و خط مشی فکری کاندیداها اولویت پیدا کرده و در این بین، اقتصاد و معیشت مردم، جایگاهی ویژه و اساسی دارد. کما اینکه نیاز به رئیس جمهوری اقتصاددان، كلیدواژه ای است كه برخی داوطلبان با استفاده از آن وارد رقابت های سیاسی و انتخاباتی 28 خردادماه 1400 شده اند. البته كه معیشت، بهبود شرایط اقتصادی و تشكیل دولت رفاه نیز از دیگر واژه هایی است كه بسامد بالایی در بیانیه ها و صحبت های انتخاباتی کاندیداها داشته و دارد. نكته جالب اینجاست كه اغلب کسانی که در انتخابات پیش رو ثبت نام کرده اند، با اینکه در این سال ها مسئولیت داشته اند، اما حالا چهره ای منتقد به خود گرفته اند و برای بهبود شرایط فعلی پا به عرصه انتخابات سیزدهم گذاشته اند. به طور کلی، تا اینجای کار و در بین صحبت هایی كه داوطلبان حضور در انتخابات درباره برنامه های خود ارائه داده اند، عناوینی چون نفی وضع موجود، آگاهی از مشكلات فعلی، انداختن تقصیر به گردن فرد و یا گروه خاص و همچنین ارائه راهكارهای كلی مانند باز كردن گلوگاه های تجاری، اصلاحات ساختاری و تشکیل دولت رفاه، بسامد بالایی دارد، اما هنوز هیچ برنامه تخصصی و گام به گامی برای حل ابرچالش های جامعه ایران از سوی نامزدان و کاندیداهای انتخابات 28 خردادماه 1400 به چشم نمی خورد.

کالبدشکافی سیاسی انتخابات 28 خردادماه

به نظر می رسد همه گروه ها و احزاب سیاسی در بین کاندیداهای حضور در انتخابات ریاست جمهوری نماینده دارند. به طوری که از طیف اصولگرا هم چهره های راست سنتی و هم راست جدید نظیر پایداری ها از علی لاریجانی و علی مطهری گرفته تا محمود احمدی نژاد، سعید جلیلی، عزت الله ضرغامی، علیرضا زاکانی، محمد خوش چهره و فریدون عباسی همگی عزم خود را برای رسیدن به ساختمان پاستور جزم کرده اند. در سوی مقابل و از طیف سیاسی اصلاح‎طلب نیز شخصیت‎های مختلفی در کارزار 28 خردادماه ثبت نام کرده اند که مصطفی تاج زاده، محمود صادقی، مسعود پزشکیان، محسن هاشمی، عباس آخوندی، رسول منتجب نیا، محمدجواد حق شناس، محسن رهامی، مصطفی کواکبیان و محسن مهرعلیزاده را دربر می گیرد.

در صدر این دو طیف سیاسی هم چهره های شاخصی هستند که به نظر می رسد شانس بیشتری برای رسیدن به مرحله نهایی انتخابات ریاست جمهوری دارند؛ سیدابراهیم رئیسی، علی لاریجانی و اسحاق جهانگیری که ناظران سیاسی از آنها به عنوان سه ضلعی اصلی انتخابات ریاست جمهوری 1400 نام می برند. از طیف اعتدالگرا و مشخصا از کابینه حسن روحانی نیز نام عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی و محمد شریعتمداری وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی هم در میان ثبت نام کردگان به چشم می خورد. از جمع نظامی ها نیز همچون همه ادوار انتخاباتی پیشین محسن رضایی، رستم قاسمی و سعید محمد پا به میدان انتخابات 1400 گذاشته اند که یا فرمانده سپاه و یا وزیر دفاع بوده اند.

همچنین از بین زنانی که داوطلب حضور در انتخابات شده اند، تنها نام آشنای سیاسی به زهرا شجاعی، معاون امور زنان دولت اصلاحات اختصاص دارد. حال تا زمان رونمایی شورای نگهبان از آرایش نهایی سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران باید منتظر ماند و دید نهایتا کدامیک از نامزدها به مرحله پایانی ماراتن انتخاباتی می رسند.

ارتباط با نویسنده: [email protected]