نگاهی به مهم ترین سوانح هوایی ایران در چند دهه گذشته / ارابه های مرگ در آسمان

فرصت امروز: خبر سقوط هواپیما متأسفانه یک بار دیگر در صدر خبرهای فوری رسانه ها قرار گرفت و این بار هواپیمای ای تی آر آسمان که با 66 مسافر از تهران عازم یاسوج بود، در سمیرم اصفهان سقوط کرد؛ خبری که مشابه آن را هر چند سال و حتی گاهی چند بار در یک سال شاهد هستیم؛ اتفاقی که ایران را به یکی از سانحه خیزترین کشورها از نظر صنعت هوایی تبدیل کرده است. نکته ای که آمارهای رسمی نیز به خوبی آن را نشان می دهد به طوری که براساس اعلام شبکه ایمنی هوانوردی ایران، بیش از 1500 سانحه هوایی (با تلفات انسانی و بدون تلفات انسانی) در ایران به وقوع پیوسته که بیش از 50 سانحه آن مرگبار بوده است.

همچنین در حالی این شائبه ایجاد شده که هواپیمای سقوط کرده تهران - یاسوج جزو ای تی آرهای جدیدی است که وارد آسمان کشور شده، اما بررسی ها نشان می دهد که این هواپیما قدیمی بوده و پسابرجامی نیست. گزارش ها نشان می دهد این هواپیما در دولت احمدی نژاد و در زمان مدیریت علی عابدزاده در شرکت هواپیمایی آسمان خریداری شده است. این هواپیما که دست دوم بوده، در زمان تحریم ها به صورت واسطه خریداری شده و به گفته رئیس سازمان هواپیمایی کشور، 25سال سن داشته است.

علی عابدزاده در گفت وگو با ایسنا، با بیان اینکه هواپیمای آسمان که صبح یکشنبه سقوط کرده در سال ۱۹۹۳ ساخته شده بود، گفت: نمی توان برای هیچ هواپیمایی عمر تعیین کرد. دستگاه ناوبری که روی این هواپیما نصب شده بود مدرن بود و این درست نیست که مسائل قبل و نقص هایی که این هواپیما در سال های قبل داشته است را به سقوط آن ربط دهیم.

رئیس سازمان هواپیمایی کشور در پاسخ به این سوال که برای این هواپیما چه عمری تعیین شده بود، گفت: نمی توان برای یک هواپیما عمر دقیقی تعیین کرد. عمر هواپیما به تعداد و ساعت پرواز بستگی دارد، بنابراین این موضوع تقریبی است و نمی توان گفت هواپیمایی که سقوط کرده فرسوده بوده است.

همچنین روابط عمومی هواپیمایی ۳۷۰۴ آسمان در یک برنامه تلویزیونی با عرض تسلیت در پی این حادثه گفت: این هواپیما ۶۰ مسافر و ۶ تیم پرواز داشت که متأسفانه طی این حادثه تمامی سرنشینان آن از جمله ۵۹ بزرگسال و یک کودک، یک خلبان، یک کمک خلبان، دو مهماندار و دو پرسنل امنیت پرواز جان باختند.

علت سقوط هواپیمای آسمان به گفته کارشناس غربی

تحت چند دهه تحریم های بین المللی، ناوگان هواپیمایی مسافری ایران فرسوده شده و در سال های اخیر شاهد سوانح هوایی متعددی بوده است. ایران به دنبال امضای برجام در سال ۲۰۱۵، قراردادهایی را با شرکت های ایرباس و بویینگ برای خرید هواپیماهای مسافری امضا کرده است.

دیوید لیرمونت، متخصص ایمنی پرواز و خلبان سابق از لندن به شبکه الجزیره گفت: وضعیت جوی در کوهستانی که این هواپیما سقوط کرده، بسیار بد است. به نظر می رسد که این هواپیما در حال کم کردن ارتفاع به سوی مقصد بوده است و در موقعیت اشتباهی قرار داشته و به کوه برخورد کرده است.

وی ادامه داد: اساسا این مسئله ناشی از اشتباه ناوبری است و هواپیمایی که به کوهستان پوشیده از ابر برخورد می کند مانند کشتی است که به صخره برخورد می کند.

به گفته لیرمونت، هواپیمایی که سقوط کرده، مدلی بوده که به خوبی امتحانش را پس داده بود اما این شرکت هواپیمایی با سوانح هوایی در ایران بیگانه نبوده است. شرکت هواپیمایی آسمان پروازهای زیادی در مناطقی که پرواز در آنها دشوار است، انجام می دهد و به همین دلیل در معرض ریسک بیشتری قرار می گیرد.

پایگاه آمار فلایت «رادار ۲۴» نشان می دهد شرکت هواپیمایی آسمان شش فروند ای تی آر ۷۲ دارد که همگی هواپیماهای قدیمی هستند که تنها با سامانه رادار MLAT مکان یابی می شوند.

سوانح هوایی ایران در چند دهه گذشته

با این همه، ایران باتوجه به تعداد بالای حوادث هوایی یکی از پرمخاطره ترین ناوگان هوایی در جهان را دارد. البته آمارهای دقیق و جمع بندی شده ای از کل تلفات انسانی این حوادث تاکنون به صورت رسمی اعلام نشده است، اما براساس اطلاعات شبکه ایمنی هوانوردی، تعداد ۱۷۲۰ نفر تا مرداد ۱۳۸۸ بر اثر سانحه های هوایی در ایران جان خود را از دست داده اند. البته در 8سال گذشته هم شاهد سوانح هوایی متعددی بوده ایم که باید جانباختگان آنها را نیز به این آمارها اضافه کرد. افرادی که سوار بر ارابه های مرگ جان شان را از دست دادند؛ افرادی که حالا باید به تعداد آنها 66 مسافر هواپیمای ای تی آر تهران به یاسوج را هم اضافه کرد.

در جدول زیر، مهم ترین سوانح هوایی ایران در چند دهه گذشته آمده است: