واکنش ها به اعمال تعرفه واردات آلومینیوم و فولاد از سوی رئیس جمهور آمریکا / جهان در آستانه جنگ تجاری

فرصت امروز: رئیس جمهور آمریکا روز پنجشنبه اعلام کرد که روی واردات فولاد 25درصد و روی واردات آلومینیوم 10درصد تعرفه از هفته آینده اعمال خواهد کرد؛ اتفاقی که دونالد ترامپ طی کارزار انتخاباتی خود مدام آن را با هدف حمایت از تولید داخلی وعده می داد و گفته می شد که اگر این تعرفه ها اعمال شود، مطمئناً جنگ تجاری در جهان به راه خواهد افتاد. حالا این تعرفه ها از سوی رئیس جمهور آمریکا اعمال شده و جنگ تجاری در راه است. کما اینکه تصمیم ترامپ با عصبانیت عموم کشورها مواجه شده و آنها آمریکا را به اقدام متقابل تهدید کرده اند. چنانچه اقتصاددانان آمریکایی نیز پیش از این هشدار داده بودند که این اقدام شروع یک جنگ تجاری خواهد بود و کشورهایی که در این بازی قرار بگیرند، بیکار نمی نشینند و اقدامات تلافی جویانه انجام خواهند داد.

در همین راستا، اتحادیه اروپا به دونالد ترامپ هشدار داد در صورتی که طرح جدید خود برای اعمال تعرفه بر فولاد و آلومینیوم وارداتی از دیگر کشورها را عملی کند، باید منتظر واکنش متقابل این اتحادیه در قالب اعمال تعرفه های سنگین بر محصولات شرکت های آمریکایی معروفی ازجمله هارلی دیویدسون (تولیدکننده موتورسیکلت هایی با همین نام)، لوی استراوس (تولیدکننده شلوارهای جین با برند لی، لویس و رانگلر) و. . . باشد.

ژان کلود یونکر، رئیس کمیسیون اروپا، ساعاتی پس از آن که رئیس جمهور جنجالی آمریکا از اعمال تعرفه های وارداتی 25درصدی برای فولاد و 10درصدی برای آلومینیوم در آینده ای نزدیک سخن گفت، طی یک گفت وگوی تلویزیونی در آلمان ضمن ابراز تأسف از این تصمیم دونالد ترامپ، تصریح کرد: «اگر آمریکایی ها اقدام به وضع تعرفه بر فولاد و آلومینیوم کنند، ما نیز همین برخورد را با محصولات آنها خواهیم داشت. ما باید نشان دهیم که قادریم در صورت لزوم دست به اقدام متقابل بزنیم. عمل آمریکایی ها یک عمل یک طرفه و بدون عکس العمل نخواهد بود. من نمی خواهم بگویم که ما انتقام خواهیم گرفت، اما باید اقدامات لازم را انجام دهیم. در وهله اول تعرفه هایی بر محصولات هارلی دیویدسون و لوی استراوس وضع خواهیم کرد.»

هم زمان با اتحادیه اروپا، صندوق بین المللی پول نیز با انتشار بیانیه ای در واکنش به مواضع اخیر رئیس جمهور آمریکا خاطرنشان کرد: «محدودیت های وارداتی اعلام شده از سوی رئیس جمهور آمریکا نه تنها به دیگر کشورها صدمه وارد می کند بلکه اقتصاد خود آمریکا و مشخصاً بخش های تولید و ساخت وساز که بزرگ ترین مصرف کنندگان فولاد و آلومینیوم در این کشور هستند را نیز دچار آسیب خواهد کرد.»

علاوه بر این، مقامات سایر کشورهای جهان نیز نارضایتی خود را از تصمیم دونالد ترامپ ابراز کرده و آمریکا را به اقدام متقابل تهدید کردند. جاستین ترودو، نخست وزیر کشور همسایه شمالی آمریکا یعنی کانادا، اعمال تعرفه های وارداتی بر فولاد و آلومینیوم از سوی دولت ترامپ را «کاملاً غیرقابل قبول» خواند و دولت چین نیز از این تصمیم ابراز تأسف کرد.

دونالد ترامپ اما بدون توجه به واکنش های دیگر کشورها و نیز سازمان های بین المللی در برابر تصمیم جدیدش، طی پیامی در صفحه توییتر رسمی خود نوشت: «وقتی یک کشور (آمریکا) سالانه میلیاردها دلار در تجارت با تقریباً همه شرکای تجاری خود از دست می دهد، شروع یک جنگ تجاری می تواند برایش ایده خوبی باشد و پیروزی در این جنگ آسان خواهد بود. مثلاً وقتی ما در مقابل یک کشور خاص 100 میلیارد دلار کسری تراز تجاری داریم و آنها از این مسئله خوشحال هستند، بهتر است دیگر تجارت نکنیم و این گونه به یک پیروزی بزرگ برسیم. این کار خیلی ساده است!»

تصمیمات تازه دونالد ترامپ در مورد تجارت با سایر کشورها، پایان هفته بدی را برای بازارهای سرمایه در نقاط مختلف جهان رقم زد و شاخص بورس های مهم جهان در آخرین روز کاری هفته با افت جدی مواجه شد؛ اتفاقی که می تواند دیگر کشورها را برای مقابله به مثل، مصمم تر از قبل کند.

وزارت بازرگانی چین با انتشار بیانیه ای مراتب تأسف عمیق دولت این کشور را از مواضع اخیر رئیس جمهور آمریکا ابراز داشت. در این بیانیه اگرچه به اقدامات انتقام جویانه احتمالی دولت چین اشاره ای نشده است، اما از کاخ سفید خواسته شده است که مناقشات تجاری را نه به صورت یک طرفه، بلکه از طریق مذاکره حل وفصل کند. البته پیش از این مقامات چین تأکید کرده بودند که اقدامات لازم را برای دفاع از منافع ملی این کشور انجام خواهند داد.

استیون چوبو، وزیر تجارت و سرمایه گذاری استرالیا، نیز در این خصوص هشدار داد: «ما بر این باوریم که وضع چنین تعرفه هایی هیچ تأثیری به جز منحرف کردن تجارت بین الملل از مسیر واقعی آن و نهایتاً افزایش بیکاری نخواهد داشت. علت نگرانی من این است که چنین اقدامی می تواند منجر به واکنش های انتقام جویانه از سوی دیگر اقتصادهای مهم جهان شود و این وضعیت به نفع هیچ کس نخواهد بود.»

مواضع رئیس جمهور آمریکا در داخل این کشور نیز با واکنش های متفاوتی روبه رو شده است. گروه میزگرد کسب و کار (Business Roundtable) که جزو قدرتمندترین لابی های واشنگتن به شمار می رود و مدیران اجرایی بسیاری از شرکت های معروف آمریکایی در آن عضویت دارند، ضمن ابراز مخالفت شدید خود با تصمیم دونالد ترامپ اعلام کرد: «این تصمیم به افزایش سطح قیمت های داخلی و انتقام جویی دیگر کشورها از صادرکنندگان آمریکایی منجر می شود و از این طریق به اقتصاد آمریکا و شرکت ها، کارگران و مصرف کنندگان آمریکایی آسیب می رساند.»

اما رابرت اسکات، اقتصاددان ارشد اندیشکده سیاست اقتصادی در واشنگتن، نه تنها بار دیگر حمایت خود را از وضع تعرفه بر فولاد و آلومینیوم اعلام کرد، بلکه رئیس جمهور آمریکا را به دلیل تأخیر در اتخاذ این تصمیم مورد انتقاد قرار داد. وی در این رابطه گفت: «دونالد ترامپ پس از آن که نتایج تحقیقات انجام شده در مورد تهدیدهای ناشی از واردات فولاد و آلومینیوم علیه امنیت ملی آمریکا را اعلام کرد، قول داد که به سرعت برای رفع این تهدیدها وارد عمل شود. اکنون یک سال از آن زمان گذشته است و بر اثر تأخیر دولت، اوضاع هزاران کارگر فعال در کارخانه های تولید فولاد و آلومینیوم کشور بحرانی تر شده است؛ بسیاری از این کارگران در معرض اخراج یا تعطیل شدن کارخانه های محل اشتغال خود، قرار گرفته اند.»

دونالد ترامپ طی کارزار انتخاباتی خود ضمن انتقاد مکرر از سیاست های تجاری دولت چین، روابط تجاری این کشور با آمریکا را «بزرگ ترین دزدی در تاریخ جهان» خوانده و آن را به «تجاوز» تشبیه کرده بود. رئیس جمهور آمریکا همچنین قول داده بود از صنعت فولاد آمریکا در برابر فولادسازان چینی حمایت کند و تصمیم اخیر وی اولین گام در عمل به تعهدات انتخاباتی اش در این حوزه است.

بر اساس آخرین آمارهای وزارت بازرگانی آمریکا، در حال حاضر 16.7 درصد از واردات فولاد این کشور از همسایه شمالی آن یعنی کانادا صورت می گیرد؛ کشورهای برزیل و کره جنوبی با 13.2 و 9.7 درصد سهم از بازار فولاد وارداتی آمریکا در رتبه های بعدی قرار دارند و فولادسازان چینی کمتر از 5 درصد از فولاد وارداتی آمریکا را تأمین می کنند.