گزارش «بیزینس مانیتور» از چشم انداز اقتصاد خاورمیانه در سال ۲۰۱۸ / بازگشت روزهای بهتر برای نفت

فرصت امروز: خاورمیانه یکی از مهم ترین و استراتژیک ترین مناطق دنیاست و هم اینکه منطقه ای است که ایران در آن واقع شده است. به همین دلیل پیش بینی تحولاتی که در سال پیش رو در این منطقه اتفاق مي افتد، اهمیت زیادی برای اقتصاد جهانی دارد. «بیزینس مانیتور» در تازه ترین گزارش خود به چشم انداز اقتصاد خاورمیانه در سال ۲۰۱۸ پرداخته است. در این گزارش به نقل از آینده نگر می خوانیم:

خاورمیانه و شمال آفریقا سال ۲۰۱۸ را با خوش بینی بیشتری آغاز مي کنند. انتظار مي رود در این سال اقتصاد این کشورها با سرعت بالاتری رشد کند که دلیل آن افزایش قیمت نفت در بازار جهانی و سرمايه گذاری این کشورها در توسعه صنعت نفت و گاز و صنایع پایین دستی نفت است. انتظار مي رود در سال ۲۰۱۸ قیمت نفت در بازار جهانی با سرعت کمتری نسبت به سال ۲۰۱۷ رشد کند ولی باز هم متوسط قیمت این منبع انرژی در سطحی هست که بتواند کشورهای نفت خیز را به مسیر توسعه هدایت کند و مشکلات ناشی از کمبود بودجه و کمبود منابع مالی را در این کشورها برطرف کند. اما همچنان تاثیر سیاست روی اقتصاد این منطقه ملموس خواهد بود. در برخی کشورهای خاورمیانه تداوم بی ثباتی سیاسی باعث مي شود سرعت رشد اقتصادی کم شود و در دیگر کشورها اصلاحات ساختاری زمینه را برای جذب سرمایه گذاران خارجی فراهم خواهد کرد.

نرخ رشد اقتصادی افزایش مي یابد

انتظار داریم در سال ۲۰۱۸ نرخ رشد اقتصادی در کشورهای خاورمیانه رشد کند. البته این نرخ رشد تدریجی است و افزایش ناگهانی در این بازار اتفاق نخواهد افتاد. در سال ۲۰۱۸ متوسط نرخ رشد اقتصادی کشورهای خاورمیانه برابر با ۳درصد خواهد بود در حالی که در سال ۲۰۱۷ نرخ رشد اقتصادی این منطقه ۲.۶ درصد بود. اما سوال این است که دلیل بیشتر شدن نرخ رشد اقتصادی در سال ۲۰۱۸ چیست؟

بیزینس مانیتور بر این باور است که کشورهای نفت خیز خاورمیانه به شرایط تازه اقتصادی، شرایط تازه بازار نفت و وضعیت اقتصادی در کشورهای صنعتی که مصرف کنندگان بزرگ دنیا هستند عادت کرده اند. آنها سیاست های اقتصادی برای سال ۲۰۱۸ را با توجه به همین شرایط تدوین کرده اند. از طرف دیگر رشد قیمت نفت در بازار جهانی، بهره برداری از شماری از پروژه های زیرساختی و صنعتی که در یک دهه اخیر در آنها سرمايه گذاري کرده بودند و کاهش هزینه های دولتی از طریق هدفمندسازی یارانه ها در کشورهای خاورمیانه باعث مي شود پتانسیل بالاتری برای رشد اقتصادی در این کشورها وجود داشته باشد.

مسئله دیگری که وجود دارد این است که قیمت نفت تا کجا بالا خواهد رفت؟ این مرکز مطالعاتی متوسط قیمت نفت در سال ۲۰۱۷ را ۵۳ دلار آمریکا اعلام و پیش بینی کرده بود که هر بشکه نفت در سال جاری با قیمت ۵۷ دلار فروخته شود ولی در ماه های آغازین سال ۲۰۱۸ قیمت نفت به مرز ۷۰ دلار هم رسید و کمتر پیش بینی اي مي توان یافت که انتظار داشته باشد متوسط قیمت نفت در سال جاری کمتر از ۶۵ دلار باشد. در این وضعیت مي توان سال خوبی را برای کشورهایی که اقتصاد وابسته به نفت دارند پیش بینی کرد. رشد درآمد نفتی به کشورهای خاورمیانه امکان مي دهد تا منابع مالی بیشتری برای سرمايه گذاري داشته باشند، کمبود بودجه در اقتصاد کشورهای خاورمیانه وجود نداشته باشد، اعتماد مصرف کنندگان به اقتصاد و بازار افزایش یابد و نرخ رشد اقتصادی در کشور افزایش یابد.

بیشترین رشد به کدام کشورها اختصاص خواهد داشت؟

كشورهايي که اقتصاد وابسته به نفت دارند بیشترین رشد اقتصادی را در این سال مشاهده خواهند کرد. در این کشورها توسعه بخش ساختمان به خصوص اجرای پروژه های زیرساختی و صنعتی بیش از قبل رشد مي کند و به همین دلیل انتظار مي رود فرصت های شغلی بیشتری ایجاد شود و قدرت خرید مردم هم افزایش یابد.

در کشورهای حاشیه خلیج فارس شاهد رشد دستمزدها در سال ۲۰۱۸ خواهیم بود و این مسئله به رشد هزینه های مصرفی مردم منجر مي شود. بهترین وضعیت برای دو کشور عربستان سعودی و کویت اتفاق خواهد افتاد. دو کشوری که نفت اصلی ترین منبع درآمدشان است و به همین دلیل در سال های گذشته با بحران های مالی و کمبود بودجه بسیار زیادی روبه رو شده بودند. این دو کشور سال ۲۰۱۷ در رکود قرار داشتند و به دنبال افزایش قیمت نفت در بازار جهانی به تدریج نشانه های رشد و رونق اقتصادی در آنها مشاهده خواهد شد. در سال ۲۰۱۷ نرخ رشد اقتصادی عربستان سعودی منفی ۰.۷ درصد و نرخ رشد اقتصادی کویت منفی ۱.۲ درصد بود ولی انتظار مي رود در سال ۲۰۱۸ نرخ رشد اقتصادی این دو کشور به ترتیب به ۱.۲ درصد و ۳.۷ درصد ارتقا یابد.

بالاترین نرخ رشد اقتصادی در این منطقه به مصر اختصاص خواهد داشت. کشور مذکور در سال ۲۰۱۸ با نرخ ۵ درصد رشد مي کند.

به هر حال انتظار بهبود شرایط اقتصادی، خروج نسبی از رکود اقتصادی، آغاز فعالیت های عمرانی و ساختمانی در خاورمیانه و شمال آفریقا و در نهایت افزایش قدرت خرید مردم همه از اخبار بسیار خوشایند برای مردمی است که در این منطقه ثروتمند اما پرتنش دنیا زندگی مي کنند؛ مردمی که در سال های اخیر با بحران های زیادی روبه رو بودند و سال های سال جنگ در کشورهای سوریه و عراق و افغانستان و درگیری های داخلی و حملات تروریستی در دیگر کشورهای منطقه را تجربه کرده اند.