گزارش اولیه سقوط هواپیمای تهران - یاسوج منتشر شد / اشتباه خلبان، کوتاهی آسمان

فرصت امروز: سرانجام پس از هفته ها، گزارش مقدماتی سقوط هواپیمای تهران - یاسوج منتشر شد و سازمان هواپیمایی کشوری، ترکیب خدمه پروازی ATR آسمان را مغایر با محدودیت های تعیین شده سازمان اعلام کرده و بی توجهی به آرایش فنی هواپیما از سوی شرکت بهره بردار را نیز غیرقابل چشم پوشی تشخیص داده است. در واقع، با اینکه براساس گزارش سازمان هواپیمایی کشوری، شرکت هواپیمایی آسمان مقصر اصلی در این حادثه شناخته شده، اما با این حال، در پایان این گزارش آمده که تیم کارشناسان بررسی سانحه هنوز نمی تواند نتیجه گیری قطعی خود از سانحه را اعلام کند و نتیجه گیری منوط به بررسی های دقیق تر خواهد بود.

این هواپیمای ای تی آر شرکت آسمان که در ۲۹بهمن ماه امسال با 60 مسافر و شش خدمه از فرودگاه مهرآباد تهران عازم یاسوج بود، در نزدیکی فرودگاه یاسوج پس از برخورد با رشته کوه دنا سقوط کرد و همه سرنشینان آن کشته شدند.

براساس این گزارش، خلبان اصلی پرواز که ۶۲ سال سن داشته، عمل جراحی قلب خود را در سال ۸۸ پشت سر گذاشته و به رغم نیاز به رعایت برخی محدودیت ها، اما پس از سپری شدن ۹ ماه از عمل قلب، منع پروازی او برداشته شده است؛ از جمله این محدودیت ها اینکه اعتبار گواهینامه پزشکی وی باید شش ماهه باشد و همراه یک کمک خلبان که محدودیت پزشکی و عملیات پرواز ندارد، پرواز کند و در هر چک پزشکی هوایی تحت ارزیابی تخصصی قلب و عروق قرار گیرد.

این محدودیت تا سن ۶۰سالگی بوده و پس از آن خلبان باید مورد ارزیابی های تخصصی چشم، قلب و عروق، گوش و حلق و بینی، مغز و اعصاب و روان قرار بگیرد. ضمنا اعتبار گواهینامه او شش ماه و در هر چک پزشکی باید ارزیابی ها به طور کامل انجام می شد که طبق محتویات پرونده پزشکی، معاینات براساس مقررات انجام شده است.

در هر صورت، براساس گزارش سازمان هواپیمایی کشوری، خلبان اول محدودیت پزشکی برای پرواز داشته است و خلبان اصلی نیز مجاز به پرواز همزمان با یک کمک خلبان نبوده است، ولی این محدودیت توسط واحد برنامه ریزی شرکت آسمان در نظر گرفته نشده است.

به گزارش ایسنا، همچنین هواپیمای استفاده شده نیز محدودیت هایی داشته است. براساس این گزارش، پس از ثبت تعدادی سقوط و حادثه برای هواپیمای ATR پیشنهاداتی از سوی کمیته ایمنی حمل و نقل آمریکا به شرکت سازنده هواپیما ارائه شده تا در جریان آن سیستم های هشدار دهنده شرایط یخ زدگی به خلبان اصلاح شود که این پیشنهاد سرانجام در سال ۲۰۰۹ از سوی شرکت سازنده ارائه شد.

با این وجود که شرکت هواپیمایی آسمان فرآیند تعمیرات سنگین این هواپیمای خود را در شیراز پیگیری کرد، اما به دلیل محدودیت های موجود و عدم پشتیبانی کارخانه سازنده قطعات که آمریکایی است، امکان استفاده از این سیستم جدید یخ زدا و انجام آرایش فنی لازم را پیدا نکرد. پس از آن با پیشنهاد کارخانه سازنده هواپیما یک راه حل مقطعی شامل آموزش های خاص و اصلاحات در مدارک هواپیما به شرکت آسمان ارائه شده بود که می بایست به تأیید سازمان هواپیمایی کشوری ایران می رسید، اما این راه حل جایگزین به سازمان ارائه نشد و در زمان وقوع سانحه اجرای امریه فنی فوق بلاتکلیف بوده است.

در ادامه این گزارش به بررسی های صورت گرفته روی اطلاعات جعبه سیاه هواپیما پرداخته شده و این گزارش بار دیگر موضوع سلامتی خلبان را مطرح می کند و رسما اعلام می کند که هرچند خلبان پرواز دارای صلاحیت لازم برای پرواز با هواپیما بوده، اما به دلیل وجود محدودیت پزشکی برای خلبان ایشان مجاز به پرواز همزمان با یک کمک خلبان نبوده و این موضوع می بایست مورد دقت خلبان و واحد شرکت قرار می گرفت.

سیستم های ضدیخ در این هواپیما براساس استانداردهای اروپایی بوده و چنانچه خلبان در زمان لازم نسبت به فعال کردن آن اقدام کند توانایی کنترل هواپیما محتمل است، اما آرایش فنی قابل قبول نبوده و باید در تعمیرات سال ۱۳۹۶ مورد انجام قرار می گرفته است.

از سوی دیگر خلبان نیز ارتقای پرواز خود را به کمتر از ۱۷ هزارپا رسانده ولی با توجه به اینکه شرایط آب و هوایی در ارتفاع مذکور برای فرود مناسب نبوده خلبان باید با حفظ حداقل ارتفاع تصمیم به فرود یا رفتن به فرودگاه های جایگزین می کرده، اما با توجه به اینکه دید فرودگاه ۱۰کیلومتر اعلام شده خلبان تصمیم گرفته با وجود آنکه لایه های ابر را تا ۱۵ هزارپا تأیید می کند نسبت به فرود اقدام کند.

این گزارش همچنین گفته خلبانان تا ثانیه ای قبل از برخورد به دلیل پوشش ابر متوجه وجود کوه نشده اند و تا لحظه آخر با مشاهده آن سعی در انجام مانور شدید گردش به چپ برای پرهیز از برخورد داشته اند که بی نتیجه بوده است.

کمیته بررسی سانحه همچنین احتمال زنده بودن مسافران یا آتش گرفتن این هواپیما پس از سقوط را رد کرده است. در پایان این گزارش نیز آمده که با توجه به عدم انجام آرایش فنی لازم فعلا پرواز ATR۷۲ در آسمان ایران متوقف شده است و باید کلیه ملزومات فنی و ایمنی لازم با تأیید این سازمان از سوی شرکت های هواپیمایی اجرایی شود.

شروع دوباره جست وجو با مساعدشدن هوا

در همین زمینه، مدیرعامل جمعیت هلال احمر کهگیلویه و بویراحمد اعلام کرده که در صورت مساعدشدن هوا، عملیات جست وجو در محل سقوط هواپیما در ارتفاعات دنا آغاز می شود. سیدامان الله جهانبین در گفت وگو با ایسنا، گفت: از زمان سقوط تا این لحظه شرایط جوی در ارتفاعات دنا نامساعد شده است و امکان هلی برن نیرو به ارتفاعات امکان پذیر نشد.

او از ایجاد کمپ در ارتفاعات دنا با بهبود شرایط جوی خبر داد و گفت: برنامه ریزی لازم برای ایجاد کمپ مجهز در نزدیکی محل سقوط هواپیمای تهران- یاسوج صورت گرفته و در همین راستا با توجه به توپوگرافی منطقه کمپی مجهز در ارتفاعات پازن پیر دنا احداث و نیروها در کمپ مستقر می شوند.

مدیرعامل جمعیت هلال احمر کهگیلویه و بویراحمد ادامه داد: با برنامه ریزی انجام شده، پس از ایجاد کمپ، حضور شبانه روزی حداقل ۱۲ نفر در محل سقوط امکان پذیر شده و علاوه بر کاهش هدررفت انرژی، جست وجوی متمرکزی انجام خواهد شد. با انجام این برنامه با شیفت بندی نیروها، جست وجوی بهتری انجام می شود.

جهانبین در پایان گفت: تجهیزات، بالگردها و نیروهای امدادی آماده هستند تا به محض مساعدشدن وضعیت هوا عملیات جست وجو و انتقال پیکر جانباختگان پرواز تهران- یاسوج آغاز شود.