فرصت امروز: دولت فربه و بزرگ، درآمدهای هنگفتش را چگونه خرج می کند؟ این پرسشی است که وزارت اقتصاد برای پاسخ دادن به آن، چندی است «سامانه جامع خزانه داری الکترونیک» را راه انداخته و قرار شده هر ماه همه پرداخت های مرتبط با هزینه های عمومی دولت را در آن منتشر کند.
درواقع، این اقدام، پیرو دستور رئیس جمهور درخصوص تکریم حقوق شهروندی و ابلاغ ضوابط اجرایی بودجه ۱۳۹۷ انجام شده و برای شروع، از ابتدای هفته جاری پرداخت های دولت در نخستین ماه از سال جاری منتشر شده است، اما این اطلاعات منتشرشده به قدری کلی و غیرشفاف است که عملا نتوانسته هدف اصلی انتشار اطلاعات، یعنی شفاف سازی خرج بیت المال را برآورده کند.

با این همه، می توان امیدوار بود که در ادامه اسناد پرداختی به نحوی منتشر شود که اطلاعات مورد انتظار مردم را در اختیار آنها قرار دهد همچنان که وزارت اقتصاد پس از انتشار گزارش جامع پرداخت های نقدی دولت، اخیرا دست به ویرایش سند زده و موارد مصرف را در سند جدیدی تحت عنوان «گزارش جامع پرداخت های نقدی مرتبط با تخصیص فروردین ماه» اصلاح و تکمیل کرده است.
فعلا در درگاه اینترنتی وزارت امور اقتصاد و دارایی به آدرس www. mefa. ir در افزونه ای با عنوان «گزارش پرداخت های خزانه داری کل کشور»، اطلاعات مربوط به پرداخت های دولت در هر ماه، یک فایل PDF بارگذاری می شود که فقط نام دستگاه یا استان دریافت کننده بودجه را به صورت واضح و آشکار نشان می دهد و مابقی اطلاعات آن تقریبا ارزشی برای مخاطب ندارد.
به گزارش اتاق ایران، در حقیقت این فایل، اطلاعاتی از قبیل شماره سند پرداخت، تاریخ، نوع پرداخت، شماره تراکنش، نام دستگاه اجرایی و مبلغ را دربر دارد که از این میان «نوع پرداخت» نیز به صورت کلی در دو کلیشه «حقوق و مزایای مستمر» و «سایر هزینه های اجتناب ناپذیر» تعریف شده که عملا منجر به شفاف سازی نمی شود.
در نخستین سند منتشرشده از سوی دولت، کمتر از 50 مورد پرداخت ذیل عنوان حقوق و مزایای مستمر قرار گرفته بود و حدود 300 مورد پرداخت نیز تحت عنوان سایر هزینه های اجتناب ناپذیر قرار داشت، اما در ویرایش سند پرداخت های دولت، تعداد بیشتری سند افزوده شده که بخش قابل توجهی از آن مربوط به «حقوق و مزایای مستمر» است.
در سند فعلی که با فرمت PDF منتشر شده، بالغ بر هزار و 577 ردیف از پرداخت های دولت به دستگاه ها در دو عنوان «حقوق و مزایای مستمر» و «سایر هزینه های اجتناب ناپذیر» به انتشار رسیده که رقم دقیق و تفکیک شده آنها به واسطه عدم قابلیت استخراج داده از این فایل PDF بسیار زمانبر است. بر این اساس به نظر می رسد خزانه داری کل باید در ویرایش های بعدی سند یا انتشار سندهای مربوط به ماه های آینده، فایل پرداخت ها را با فرمتی منتشر کند که امکان استخراج اطلاعات از آن وجود داشته باشد.
کلان ترین مبالغ پرداختی دولت
اما بررسی اجمالی گزارش پرداخت های خزانه داری کل کشور در فروردین ماه سال 97 نشان می دهد که ارقام پرداختی به دستگاه های اجرایی از زیر یک میلیون تومان تا چند هزار میلیارد تومان در نوسان است و صندوق های بیمه در صدر بودجه خواران قرار گرفته اند.
در این گزارش، بالاترین رقم پرداختی به نام صندوق بازنشستگی کشوری ثبت شده است؛ صندوقی که براساس آخرین آمارها، یک میلیون و ۳۲۷ هزار و ۹۹۳ حقوق بگیر دارد و تعداد حق بیمه هایی که می گیرد، 90درصد این تعداد است. بر همین اساس صندوق بازنشستگی کشوری عملا سال هاست قادر به پرداخت مستمری بازنشستگان خود از طریق دریافت حق بیمه نیست و دولت باید ماهانه مبالغ کلانی به آن بپردازد.
گزارش وزارت اقتصاد حاکی از این است که دولت در فروردین ماه به ازای هر بازنشسته یک میلیون و 807هزار تومان، جمعا معادل 2هزار و 400میلیارد تومان به صندوق بازنشستگی کشوری پرداخته است.
همچنین سازمان تأمین اجتماعی نیروهای مسلح نیز در فروردین ماه تحت عنوان «سایر هزینه های اجتناب ناپذیر» حداقل 2هزار و 340میلیارد تومان از دولت بودجه گرفته و در جایگاه دوم بودجه خواری قرار گرفته است.
در این میان دستگاه های دیگری نیز هستند که ارقام درشتی از دولت پول گرفته اند، اما استخراج دقیق اسامی آنها به دلیل ناکارآمدی فایل منتشرشده توسط خزانه داری بسیار وقتگیر بوده و امکان اشتباه در محاسبه آن نیز بالاست.
البته این نکته را نباید نادیده گرفت که با همین فایل اطلاعاتی ناقص، حساسیت جامعه در مورد بودجه های کلان برخی دستگاه ها که امسال در جریان انتشار لایحه بودجه توسط دولت خبرساز شده بود، دوچندان خواهد شد؛ مسئله ای که می تواند به مطالبه عمومی از دولت برای انتشار جزییات بیشتر پرداخت ها منجر شود و کار را به جایی برساند که اطلاعات منتشرشده در این سامانه، اطلاعات کلیدی به ویژه محل هزینه کرد این مبالغ را نیز شامل شود.