سی ویکمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران افتتاح شد / نه به کتاب نخواندن!

فرصت امروز: سی ویکمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران با شعار «نه به کتاب نخواندن» در مصلای تهران افتتاح شد و از تاریخ دوازدهم تا بیست ودوم اردیبهشت ماه میزبان علاقه مندان کتاب و کتابخوانی است. نمایشگاه کتاب تهران که در دو سال گذشته در شهر آفتاب برگزار شده بود، امسال به دلیل مشکلات ساختاری این مکان، بار دیگر به مصلای تهران برگشت و مراسم افتتاحیه آن بدون حضور رئیس جمهور و با حضور سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد.

در این دوره از نمایشگاه 2هزار و 50 ناشر داخلی و 132 ناشر خارجی حضور دارند و به گفته صالحی، 487 هزار عنوان کتاب در بخش ناشران داخلی و خارجی نمایشگاه کتاب امسال ارائه می شود. همچنین در مراسم افتتاحیه سی و یکمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران از ناشران برتر سال 1396 در بخش خصوصی و غیرخصوصی تقدیر شد.

بر این اساس، انتشارات نی و سفیر اردهال به عنوان برترین ناشر بخش بزرگسال خصوصی تهران، کتابستان معرفت و نشر شهید کاظمی به عنوان برترین ناشر بخش بزرگسال خصوصی شهرستان، سوره مهر به عنوان برترین ناشر بخش بزرگسال غیرخصوصی در تهران، انتشارات قدیانی و انتشارات افق به عنوان برترین ناشران کودک و نوجوان بخش خصوصی در تهران، انتشارات براق به عنوان برترین ناشر کودک و نوجوان بخش خصوصی شهرستان و درنهایت، انتشارات مدرسه به عنوان برترین ناشر کودک و نوجوان بخش غیرخصوصی در تهران اعلام شدند.

قاچاق کتاب بدتر از قاچاق بنزین و ارز

در مراسم افتتاح نمایشگاه بین المللی کتاب، سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ارشاد اسلامی گفت: «مسئله کتاب را نمی توان فقط به عنوان ظرفیت رسانه ای و امری که در قالب فرهنگی است، دید. کتاب از زاویه های مختلف پایه معرفی فرهنگ است. کتاب حلقه ارتباطی فرهنگ یک کشور با فرهنگ کشورهای دیگر است. همه تمدن ها و فرهنگ ها به کتاب متصل می شوند و هیچ علم و فرهنگی نیست که از کتاب ارتزاق نکند.» او تصریح کرد: «نمایشگاه کتاب نمایشگاه همه ملت است. کتاب مبدا خیزش ها و بعثت های تمدنی است. همه اتفاق های ملی با کتاب آغاز می شود. تمدن ها و بعثت ها ریشه در کتاب دارند. بعثت نبوی با کتاب آغاز شده است. همین طور بعثت بشری نیز با کتاب آغاز می شود. کتاب حلقه اتصال ملت و تمدن است.»

به گفته صالحی، کتاب بسامد فرهنگ و تمدن ایران است. ایران را با مثنوی، حافظ و دیوان شمس می شناسند، ملت های دیگر را نیز با کتاب های شان می شناسند. کتاب سرمایه ماندگار ملت هاست. معادن و نفت تمام می شود و آن چه باقی می ماند کتاب است. کتاب حلقه دائمی تمدن فرهنگی جامعه است. خوشبختانه انقلاب اسلامی در این زمینه گام های مؤثری برداشته است.

او ادامه داد: «۴۰ سال از عمر انقلاب می گذرد که طی این ۴۰ سال حدود یک میلیون و ۲۳ هزار عنوان کتاب در کشور ما چاپ شده که ۶۸ هزار عنوان چاپ اول بوده است. از یک میلیون و ۲۳۰ هزار عنوان کتاب، ۹۶۰ هزار کتاب تالیفی و ۲۷۰ هزار کتاب ترجمه بوده است. بیشترین رقم تولیدی در حوزه شعر و داستان و نمایشنامه بوده است. ۲۵۶ هزار عنوان که ۱۴۵ هزار عنوان آن چاپ اول است در حوزه ادبیات بوده که نشان می دهد کشور ایران کشور شعر، قصه و داستان است. ملت با شعر زنده اند و با داستان زندگی خود را به دیگران منتقل می کنند. در حوزه کودک و نوجوان نیز ظرفیت قابل توجهی در حوزه نثر داریم. ۱۷۵ هزار عنوان در حوزه کودک و نوجوان است.»

وزیر ارشاد سپس با اشاره به کم بودن سرانه کتابخوانی در ایران گفت: ارتقای کتابخوانی فقط برعهده یک نفر و وزارت ارشاد نیست، بلکه باید حاکمیت، دولت و ملت برای ارتقای سرانه کتابخوانی تلاش کنند. اگر به کمک این موضوع نیایند مخاطرات جدی را در پیش رو خواهیم داشت. ما نیاز به یک عزم جدی در رسانه، حاکمیت و ملت داریم. اگر بحران آب را درک می کنیم، بحران کتاب نخواندن کمتر از بحران آب نیست و باید آن را درک کنیم.

سیدعباس صالحی با اشاره به وضعیت اقتصاد نشر گفت: وضعیت نشر در بخش خصوصی مایه مباهات است و این که رانت دولتی کمتر می شود مایه خوشحالی است، اما باید نشر خصوصی را جدی تر گرفت. باید اشتغال در عرصه فرهنگ و کتاب را جدی بگیریم، همانطور که اشتغال در کارخانه های اقتصادی مهم است باید در کارخانه های فرهنگی نیز مهم باشد و نباید فضای تولید فرهنگ را دست کم بگیریم، فضایی که می تواند عاشقانه باشد. اگر فضای اشتغال در کارخانه ها معیشتی است، فضای اشتغال در عرصه فرهنگ عاشقانه است و نباید آن را دست کم بگیریم.

او با اشاره به امنیت حوزه نشر، اظهار کرد: نشر هم در حوزه اندیشه باید آزاد باشد و هم در حوزه توزیع و عرضه کتاب. ما گرفتار اختلالاتی در این بخش هستیم و باید به سهم خود از آن محافظت کنیم و اجازه ندهیم جریان انسدادگرایی، آزادی و امنیت را در حوزه نشر محدود کند و به چیزهایی که می خواهد برسد.

به گفته صالحی در کنار امنیت آزادی اندیشه نیاز به امنیت عرضه نیز داریم. همانطور که قاچاق کتاب بدتر از قاچاق بنزین و ارز است. قاچاق بنزین به بخشی از اقتصاد ضربه می زند، اما قاچاق کتاب اندیشه را غارت می کند و عشق به تألیف و نشر را از بین می برد. باید امنیت اقتصادی در حوزه نشر جدی گرفته شود.

جهان، موزائیکی از فرهنگ ها

همچنین «ولدان ووکو سایوویچ»، وزیر فرهنگ و اطلاعات صربستان در مراسم افتتاحیه سی و یکمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران گفت: «کشور صربستان کشوری مرزی است و در مرز قطب شرق و غرب قرار دارد. مرز پر از فرهنگ و تماس با سایر کشورهاست. من در کشور ایران با وجود مسافت جغرافیایی و اختلافات مذهبی احساس خارجی بودن نمی کنم. من احترام خود را به این کشور که سرشار از میراث بزرگ ادبی جهان است، اعلام می کنم. کشور ایران میراث ادبی بزرگی را تولید کرده است و بر کشورهای دیگر تأثیر گذاشته است.»

او با اشاره به روند جهانی شدن در کشورها، گفت: «جهانی شدن تمام کشورها را تحت تأثیر خود قرار داده و به دنبال این است که مردم جهان را متحد کند اما ما معتقد هستیم که جهان باید موزائیکی از فرهنگ ها باشد. ما می خواهیم جزئی از این جهان متحد باشیم اما خودمان باشیم. فکر می کنم در ایران نیز چنین نگرش هایی وجود داشته باشد.»

وزیر فرهنگ صربستان تصریح کرد: «موانع سیاسی مانع از شناخت بهتر از یکدیگر می شود. حضور در این مراسم فرهنگی باعث شناخت و آشنایی با دیگر فرهنگ ها می شود. زمانی که ایران به نمایشگاه کتاب صربستان آمد غرفه آنها توجهات زیادی را به خود جلب کرد. اکنون صربستان نیز این فرصت را دارد که تولیدات خود را ارائه دهد.

همچنین «آمال حشانه»، معاون وزیر فرهنگ تونس هم در این مراسم گفت: “حضور در نمایشگاه کتاب فرصتی است برای ما تا فرهنگ غنی تونس را به نمایش بگذاریم و با فرهنگ و ادب کشورهای مختلف به تبادل فرهنگی بپردازیم. بی شک این ارتباط و تعامل باعث پیشرفت کشورها و فرهنگ ها می شود. ما می خواهیم در این نمایشگاه چهره ای واقعی از تونس به نمایش بگذاریم. کشور تونس و کشور ایران از سایر فرهنگ ها با آغوش باز استقبال می کنند. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در دانشگاه تونس تدریس می شود و از آن به عنوان قانونی یاد می شود که از مشارکت های فرهنگی حمایت می کند.»

بعد از آن محسن جوادی، معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: «ایران سرزمین کتاب و شعر است. مردمان ایران کتاب دوست و اهل شعر و ادب هستند و مفهوم شهر و ادب دانایی و عشق است. امیدوارم با استقبالی که از نمایشگاه کتاب می شود میراث جاویدان سرزمین ما یعنی شعر و ادب احیا و نام ایران با کتاب و شعر در حافظه تاریخی جهان ماندگار شود.» او ابراز امیدواری کرد که در نمایشگاه امسال 4میلیون بازدیدکننده حضور داشته باشد.

بعد از آن یحیی دهقانی، معاون اجرایی نمایشگاه با اشاره به جابه جایی محل برگزاری محل نمایشگاه کتاب تهران گفت: «نمایشگاه بین المللی کتاب تهران دو دوره گذشته با تلاش شهرداری در مجموعه شهر آفتاب برگزار شد، ولی با توجه به آماده نبودن زیرساخت ها نمایشگاه دوباره به مصلا بازگشت. مصلای بزرگ امام خمینی برای میزبانی سی ویکمین دوره نمایشگاه بین المللی کتاب تهران روزهای اول آمادگی لازم را نداشت، اما با همت شهرداری و نهادهای مرتبط جریان آماده سازی با سرعت پیگیری شد.»