با افزایش انتقادها از برجام، عباس آخوندی به دفاع از دستاوردهای برجام پرداخت / بزنگاه برجام

فرصت امروز: با اینکه اتحادیه اروپا پس از خروج آمریکا از برجام، اعلام کرده که تا زمان پایبندی ایران به تعهداتش در برجام باقی می ماند، اما بسیاری از شرکت های بزرگ اروپایی از ترس بازگشت تحریم های آمریکا ترجیح داده اند که عطای ماندن در ایران را به لقایش ببخشند؛ شرکت هایی مانند توتال، زیمنس و ایرباس ازجمله این شرکت ها بودند و باید دید آیا در آینده با حمایت سیاسی دولت های اروپایی امکان همکاری با ایران را خواهند داشت یا خیر. در همین حال، عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه ایران در تازه ترین گفت وگویش با «یورونیوز» برجام را به بیماری در آی سی یو تشبیه کرده و گفته که باقی ماندن ایران در برجام منوط به حفظ تعهدات طرف مقابل و تامین منافع ایران از سوی اروپا خواهد بود.

در عین حال، در شرایطی که این روزها انتقاد از برجام به واسطه خروج آمریکا از آن اوج گرفته، عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی در یادداشتی به دفاع از برجام پرداخته و گفته که هدف اصلی برجام محقق شده است. در واقع، پس از خروج آمریکا از توافق هسته ای، بسیاری از قراردادهای اقتصادی ایران با طرف های اروپایی در هاله ای از ابهام قرار گرفته و در این بین، وزارت راه و شهرسازی که پس از برجام توافق های گسترده ای را برای بهبود شرایط حمل ونقل ایران در نظر گرفته بود، با مشکلاتی مواجه شده است.

به گزارش ایسنا، نامشخص بودن سرنوشت قراردادهای بزرگی که به سرمایه گذاری و تامین منابع مالی لازم در این حوزه منجر می شد، یکی از اصلی ترین ابهام های پیش روی این وزارتخانه است. در کنار آن ایران چند قرارداد مهم برای خرید هواپیماهای جدید را نهایی کرده بود که به نظر می رسد در حال حاضر شانسی برای اجرا و نهایی کردن آنها وجود ندارد.

وزارت راه و شهرسازی در طول هفته های گذشته تلاش کرده صرف نظر از آنچه در فضای بین المللی اتفاق می افتد، نگاه ایران به مسائل بین المللی را در دستور کار قرار دهد و در این راستا وزیر راه و شهرسازی در یادداشت جدید خود به ابعاد مختلف این موضوع پرداخته است.

آخوندی در این یادداشت به تفاوت نگاه کلان در بررسی مسائل سیاست بین الملل پرداخته و مقایسه میان دو دیدگاه واقع گرایانه که براساس زور تعریف می شود و نگاه نهادگرایانه که قدرت نرم را بررسی می کند در دستور کار خود قرار داده است.

این عضو کابینه دولت دوازدهم در ابتدا به هدف اصلی برجام که همان استقرار صلح و امنیت ایران و منطقه بوده پرداخته و معتقد است: منتقدان دیروز برجام که امروز از لغو آن خوشحال هستند ولی نسبت به اجرایی نشدن ابعاد اقتصادی اش اعتراض می کنند، یک عامل بسیار مهم را فراموش کردند. در متن برجام آمده که ایران از فصل ۷ شورای امنیت سازمان ملل خارج می شود و این موضوع به معنای حفظ صلح و جلوگیری از جنگ در منطقه است. برجام توانسته تمام تحریم های چندجانبه که به پشتوانه قطعنامه های پی در پی سازمان ملل بوده را کنار بزند و این هدف به طور کامل اجرایی شده است.

در سوی دیگر اما رسیدن ایران به منافع اقتصادی حاصل از این توافق یکی دیگر از اهداف این قرارداد بوده که هنوز به دلیل سنگ اندازی ها اجرای آن ممکن نشده است.

وزیر راه و شهرسازی بر این موضوع صحه می گذارد که مجموعه پنج کشور باقی مانده در توافق با ایران به دلیل منافع انباشته ای که در آمریکا دارد دست کم در عمل امکان ایستادگی تمام عیار در برابر این کشور را ندارد و همین موضوع باعث شده که منتقدان برجام که نمی توانند خوشحالی درونی خود را از این وضعیت پنهان کنند، جشن شکست برجام راه انداخته اند و این در حالی است که اتخاذ سیاست درست و قابل اقدام و حافظ امنیت و منافع ملی ایران برترین وظیفه حاکمیت است.

آخوندی در بخش دیگری از یادداشت خود به تفاوت نگاه کلان در عرصه سیاست بین الملل پرداخته است. به اعتقاد وی، آنچه که دولت ترامپ پیگیری می کند مربوط به نگاه های واقع گرایانه است که هدفش اعمال قدرت سخت و مستقیم علیه دیگر کشورهاست. در این شرایط دولت آمریکا تلاش می کند با اعمال زور مستقیم سیاست های خود را در سطح جهان اعمال کند و خروج شان از برجام نیز بخشی از این طرح کلان است.

وزیر راه و شهرسازی در این یادداشت سوال پرسیده که در نظم نوین جهانی تضمین اجرای قدرت چیست؟ و اگر دولتی بخواهد به شکل مستقیم اعمال زور کند و از نظام حقوق بین الملل سرپیچی کند دولت ها چه واکنشی در قبال آن باید داشته باشند.

به اعتقاد آخوندی در این فضا تصمیم اتحادیه اروپا بسیار تاثیرگذار خواهد بود. این اتحادیه امروز توان آن را ندارد که مستقیما در مقابل قدرت سخت آمریکا بایستد، اما در عین حال می تواند با یک اجماع جدی تلاش کند که قدرت خود را در سطح بین المللی حفظ کرده و به برجام پایبند بماند. تا زمانی که ایران و سایر طرف های حاضر در این توافق به تعهدات شان پایبند باشند برجام نیز حفظ خواهد شد و در این فضا لااقل تحریم های سازمان ملل بار دیگر علیه ایران اعمال نمی شود. این همان هدف بنیادین برجام است که بر جای خود باقی مانده و حفظ آن بسیار مهم و حیاتی است، زیرا بازگرداندن قطعنامه های شورای امنیت علیه ایران با مقاومت مدبرانه ای که علیه زورگویی های آمریکا اجرایی شده مغایرت خواهد داشت.

وزیر راه و شهرسازی در بخش پایانی یادداشت خود برجام را بهترین بدیل برای جنگ در خاورمیانه دانسته و این جمله را از موگرینی مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا گرفته است. وی معتقد است که موضع جدید آمریکا نه تنها صلح در منطقه را به خطر می اندازد که شرایط اتحادیه اروپا را نیز تغییر خواهد داد. اروپا در صورتی که به نظم جدید آمریکا در جهان تن دهد منافع بلندمدت خود را از دست خواهد داد و از این رو دلیل مقاومت اروپا در مقابل آمریکا را باید در این نکته دید نه دوستداری ایران.