فرصت امروز: پروازهایی با صندلی های خالی و نقش بستن کلمه «لغو پرواز» روی تابلوها از جمله نشان هایی است که این روزها در فرودگاه های ایران خودنمایی می کند. تصاویری که این روزها از هواپیماها و فرودگاه ها منتشر می شود، تصویر صندلی های خالی و غیبت آشکار و آزاردهنده مسافران است. آخرین تصویر در این ارتباط، روز جمعه منتشر شد و بازیکنان پرسپولیس را درحالی نشان می داد که صندلی های پشت سرشان در هواپیما کاملا خالی از مسافر بود، حال آنکه مسیر هوایی آبادان-تهران همواره ازجمله خطوط پرتردد هوایی در سال های گذشته بوده است؛ تصاویری که به وضوح، افت قدرت خرید مردم را نشان می دهد.
صنعت هوایی ایران روزهای سختی را سپری می کند؛ صنعتی که تا همین دو هفته پیش هم که هنوز ارز دولتی دریافت می کرد با مشکلاتی همچون سن بالای ناوگان، به روز نشدن و... رو به رو بود، اما حالا یک چالش بزرگ دیگر هم به چالش های آن اضافه شده که می تواند آن را به تعطیلی بکشاند؛ چالشی به نام نبود مسافر که با قطع ارز دولتی اختصاصی برای بلیت هواپیما و آزادسازی قیمت بلیت هواپیماها به یکباره پدید آمد و قیمت پروازهای داخلی و خارجی را در مدت زمانی کوتاه چند برابر کرد و همین موضوع، فشار سنگینی را به صنعت هوایی کشور وارد کرده است.

چرا بلیت هواپیما گران شد؟
اما چه شد که نرخ بلیت هواپیما ناگهان چند برابر شد؟ بررسی ها نشان می دهد در پی افزایش قیمت دلار و بالا رفتن نرخ بلیت پروازهای خارجی، شرکت های هواپیمایی نرخ بلیت پروازهای داخلی را هم گران کردند. این موضوع برمی گردد به زمانی که در پی توقف عرضه ارز به شرکت های هواپیمایی داخلی با نرخ ارز دولتی (۴۲۰۰ تومان) و اختصاص این ارز صرفا به کالاهای اساسی و ضروری، نرخ بلیت هواپیما با افزایش غیرقابل باوری از سوی ایرلاین ها، چه در بخش پروازهای داخلی و چه پروازهای خارجی روبه رو شد. در پی این افزایش قیمت، بسیاری از شرکت های هواپیمایی اعلام کردند ادامه این وضع برای آنها قابل تحمل نیست و در نهایت با پیگیری سازمان هواپیمایی کشوری و انجمن شرکت های هواپیمایی، قرار شد تا بلیت هواپیما به نرخ مندرج در سامانه نیما (بازار ارز ثانویه) محاسبه شود.
در واقع، حدود دو هفته پیش بود که با ابلاغ سیاست های جدید ارزی، سازمان هواپیمایی در بخشنامه ای رسمی به ایرلاین ها نرخی جدید برای هزینه های ارزی شان ابلاغ کرد و به این ترتیب شرکت های هواپیمایی با ارز ۴۲۰۰ تومانی رسما خداحافظی کردند و برای دریافت نرخ دقیق ارز راهی سامانه سنا شدند؛ سامانه ای که نرخ ارز آن برای ایرلاین ها در مرز ۹۰۰۰ تومان یعنی بیش از دو برابر رقم قبلی تعیین شده است. این اتفاق باعث شد که بلیت پروازهای داخلی حدودا دو برابر و پروازهای خارجی چند برابر شود. برای مثال بلیت پرواز به استانبول ترکیه با پروازهای خارجی (ترکیش) هم اکنون به بیش از 5 میلیون تومان رسیده است و در پروازهای داخلی هم کمتر پروازی را می توان پیدا کرد که برای یک مسیر رفت قیمت زیر 300 هزار تومان داشته باشد.
تصاویری که در روزهای گذشته از بیشتر فرودگاه های سطح کشور منتشر می شود، خود گواه کاهش شدید مسافران است؛ پروازهایی با صندلی های خالی و نقش بستن کلمه «لغو پرواز» روی تابلوها از جمله نشان هایی است که این روزها در فرودگاه های داخلی به چشم می خورد و تصاویر و خبرهای آن هر روز در سایت ها و رسانه ها منتشر می شود. برای مثال، عصر جمعه چهار پرواز از فرودگاه تبریز به دلیل نبود تعداد مناسب مسافر و اقتصادی نبودن پرواز لغو شد و همچنین شهرک هواپیمایی هما هم اعلام کرده که به دلیل نبود مسافر پروازهای خود به فرودگاه همدان را لغو خواهد کرد.
علاوه بر اینها در روزهای گذشته بسیاری از کاربران فضای مجازی که پای شان به فرودگاه ها و پروازها رسیده است تصاویر زیادی از خالی بودن فرودگاه ها و هواپیماها منتشر کرده اند که نشان می دهند صنعت هواپیمایی ایران در آستانه بحرانی جدی قرار گرفته است، چراکه نبود مسافر می تواند به کاهش تعداد پروازها، کاهش شدید درآمد ایرلاین ها و حتی تعطیلی ایرلاین های کوچک تر و تعطیلی بسیاری از مسیرهای پروازی منجر شود.
البته در این بین، صدیف بدری، سخنگوی کمیسیون عمران مجلس درباره گرانی های اخیر گفته است: 50درصد هزینه های سازمان هواپیمایی مربوط به بلیت است که از این میزان 50درصد به صورت ارزی و مابقی به صورت ریالی تأمین می شود شاید برخی نرخ ها متأثر از شرایط ارزی افزایش یافته، اما ضعف مدیریتی نیز در گرانی های اخیر مشهود است.
او با اشاره به اینکه نرخ بلیت در سفرهای داخلی باید مورد بازنگری قرار گیرد، گفت: سازمان هواپیمایی باید گزارشی در این باره به کمیسیون عمران مجلس ارائه کند. کمیسیون عمران مجلس هفته جاری میزبان وزارت راه و شهرسازی و سازمان هواپیمایی برای پاسخگویی در رابطه با نرخ بلیت هواپیما است.
لغو پرواز ایرلاین های خارجی به ایران
پس از آنکه بسته ارزی بانک مرکزی رونمایی و اجرا شد، قیمت بلیت تمام شده برای پروازهای داخلی و خارجی به شکل قابل توجهی افزایش پیدا کرد و این مسئله به کاهش اقبال مسافران در خرید بلیت پروازهای داخلی منجر شد؛ کما اینکه این امر شرایط را برای پروازهای بین المللی هم دشوار کرد تا جایی که تعدادی از ایرلاین های خارجی در روزهای گذشته اعلام کرده اند که پروازهای خود به ایران را متوقف می کنند.
به اعتقاد کارشناسان، افزایش قیمت بلیت پروازها در دو هفته گذشته بیشترین تاثیر را روی پروازهای خارجی گذاشته است و حتی باعث قطع همکاری سه ایرلاین بین المللی با ایران و لغو پروازهای آنها به کشور شده است. روز جمعه سه شرکت هواپیمایی بریتانیاییBritish airways ، فرانسوی Air Franceو هلندی KLM اعلام کردند که از ابتدای مهرماه پروازهای خود به ایران را متوقف خواهند کرد. علت این تعطیلی از سوی این شرکت ها، نداشتن صرفه و توجیه اقتصادی اعلام شده است.
به گزارش رویترز، شرکت بریتیش ایرویز ضمن عرض پوزش از آن دسته از مسافرانی که بلیت پرواز لندن – تهران را تهیه و خریداری کرده بودند، اعلام کرده است که این ایرلاین با سایر ایرلاین های فعال در ایران به منظور انتقال بلیت پرواز مذاکراتی را آغاز کرده است تا آنها بتوانند از ایرلاین های جایگزین برای سفر خود استفاده کنند؛ در غیر این صورت، آنها قادر خواهند بود پول بلیت خود را به طور کامل از بریتیش ایرویز بازپس بگیرند.
در این میان، شرکت هواپیمایی لوفتانزای (Lufthansa) آلمان هم اعلام کرده است که هنوز تصمیمی مبنی بر توقف پروازهایش به ایران نگرفته است و همچنان پروازهای شرکت لوفتانزا به مبدا و مقصد ایران به قوت خود جاری و برقرار است، اما در عین حال، در حال پردازش، رصد و بررسی دقیق مسائل مربوطه است.
تعیین نرخ ثابت برای پروازهای داخلی
اما در تازه ترین اتفاق، دیروز خبرگزاری ایسنا از قول دبیر انجمن شرکت های هواپیمایی خبر داد که تا پایان مهرماه، نرخ ثابتی برای پروازهای داخلی تعیین شده است.
به گفته مقصود اسعدی سامانی، در جلسه ای که صبح شنبه میان مسئولان شرکت های هواپیمایی داخلی و سازمان هواپیمایی کشوری برگزار شد، نرخ پروازها تا پایان مهرماه تعیین شد و هیچ شرکتی اجازه ندارد بالاتر از این نرخ ها بلیت بفروشد.
او درباره جزییات این جلسه گفت: در جریان این جلسه شرکت های هواپیمایی ایرانی داوطلبانه اعلام آمادگی کردند که با وجود آزادسازی نرخ ها به منظور کمک به شرایط اقتصادی کشور و سیاست های صنعت هواپیمایی نرخ های مشخصی برای انجام پروازهای داخلی شان نهایی کرده و تا پایان مهرماه امسال تغییری در آنها ایجاد نکند.
به گفته وی، با اجرایی شدن این سیاست، نرخ های اجرایی شده در طول روزهای گذشته به شکل قابل توجهی کاهش پیدا می کند.
دبیر انجمن شرکت های هواپیمایی با بیان اینکه نرخ جدید پروازها روی سایت شرکت های هواپیمایی قرار می گیرد، توضیح داد: طبق برنامه ریزی صورت گرفته نرخ پرواز تهران ـ اصفهان ۲۹۰ هزار تومان، تهران ـ شیراز ۳۸۰ هزار تومان، تهران ـ مشهد ۳۹۰ هزار تومان، تهران ـ کیش ۵۱۰ هزار تومان و تهران ـ بندرعباس ۵۴۰هزار تومان تعیین شده است.
سامانی ادامه داد: این نرخ ها سقف مجاز قیمت بلیت پروازها به شمار می رود و در صورت عدم کشش بازار و تصمیم گیری شرکت های هواپیمایی امکان پایین آمدن آن نیز وجود دارد، اما قطعا هیچ شرکتی اجازه نخواهد داشت که بیشتر از این قیمت بلیت فروشی کند.
به گفته دبیر انجمن شرکت های هواپیمایی، در رابطه با پروازهای خارجی نیز تلاش می شود تا تصمیمات قطعی اتخاذ شده و کاهش نرخ ها در این حوزه نیز اجرایی شود.