رونمایی از سامانه جامع تجارت ایران با حضور شریعتمداری و آذری جهرمی / کدام نهادها برای پیوستن به سامانه های الکترونیک مقاومت می کنند؟

فرصت امروز: منظومه سامانه های تجارت ایران دیروز با حضور وزرای صنعت، معدن و تجارت و ارتباطات و فناوری اطلاعات در نمایشگاه بین المللی تهران رونمایی شد و براساس آن، همه سامانه های تجارت به صورت یکپارچه به یکدیگر متصل شدند و از این پس، تمامی مراحل واردات کالا از ثبت سفارش تا توزیع، قابل رصد و پایش است.

این سامانه ها شامل سامانه جامع تجارت، سامانه شناسه کالا، سامانه یکپارچه انبارها و مراکز نگهداری کالا، سامانه اعتبارسنجی و رتبه بندی اعتباری و همچنین زیرساخت اعتباری خوشه تجارت است.

به گفته بهنام امیری، معاون مرکز توسعه تجارت الکترونیک وزارت صمت، سامانه هایی که رونمایی شدند 2 هدف تسهیل فرآیندهای تجارت کشور برای تجار و بازرگانان و کنترل های سیستمی به منظور مبارزه با قاچاق مدیریت کالاهای استراتژیک و حتی مبارزه با فساد سیستمی را دنبال می کنند.

او با اشاره به کارکرد هر یک از این سامانه ها ادامه داد: سامانه جامع تجارت با ایجاد یکپارچگی و هماهنگی الکترونیکی بین دستگاه های دخیل در فرآیند تجارت خارجی و داخلی منجر به ارتقای تعامل پذیری دستگاه ها و یکپارچگی اطلاعات تجاری کشور می شود و با بلوغ این سامانه انتظار می رود، سرعت، سهولت و شفافیت در امور تجاری کشور محقق شود. همچنین سامانه جامع انبارها و مراکز نگهداری کالا کمک شایانی به واقع نمایی میزان موجودی انواع کالا کرده و امکان مدیریت و تنظیم بازار را با دقت بالاتر فراهم می کند. با راه اندازی این سامانه کمبودهای احتمالی قابل پیشگیری و موارد احتکار کالا در کشور قابل شناسایی خواهد بود.

به گفته این مسئول، سامانه شناسه کالا نیز با ایجاد یک زبان مشترک برای تبادل اطلاعات کالایی، تناقض های آماری بین دستگاه ها را کاهش می دهد. همچنین با ایجاد یک طبقه بندی مشترک، اعمال سیستمی ضوابط کالایی را زمینه سازی می کند که خود کمک شایانی به سیستمی شدن تصمیم گیری ها، کاهش خطاهای انسانی و تسریع فرآیندهای مربوط به کنترل کالا می شود.

وی در خصوص رونمایی از سامانه اعتبارسنجی و رتبه بندی اعتباری نیز گفت: یکی از علل طولانی بودن فرآیندهای تجاری اعمال ضوابط سخت گیرانه بر همه بازرگانان با هدف کاهش مفاسد است. اعتبارسنجی و رتبه بندی اعتباری راهکاری پیشرفته برای ایجاد سهولت برای بازرگان با سابقه مثبت است که البته موجب ایجاد انگیزه برای اصلاح رفتار تجاری و ایجاد سابقه و اعتبار مثبت می شود.

صف حضوری ثبت سفارش، حذف می شود

محمد شریعتمداری در مراسم رونمایی از سامانه جامع تجارت گفت: روزانه بیش از 2هزار ثبت سفارش برای واردات کالا و همین تعداد حواله تخصیص ارز در بانک مرکزی انجام می شود و همچنین بیش از 100 هزار بارنامه و هزاران بیمه نامه و چندین هزار فاکتور فروش و صدها هزار اطلاعات دیگر اقتصادی در کشور تولید می شود که بدون استفاده از سامانه های اطلاعات برخط، امکان تضمین سلامت آنها وجود ندارد.

وی افزود: اگر به این سامانه ها دسترسی وجود نداشته باشد همه ادعاها در مبارزه با فساد شعاری بیش نیست و ایجاد این سامانه ها که زیرمجموعه سامانه جامع تجارت هستند می تواند نقش مهمی در مبارزه با رانت و فساد داشته باشد.

به گفته شریعتمداری، با بهره برداری کامل از سامانه رتبه بندی در ثبت سفارش، صف مردم برای مراجعه حضوری و ثبت سفارش در آینده حذف می شود. سامانه ضوابط کالایی نیز تا پایان ماه به صورت کامل عملیاتی و همه ضوابط و مقررات تجارت در آن تعیین و تایید می شود.

وزیر صنعت با بیان اینکه برخی قوانین، متغیر و متناقض هستند، افزود: درباره قوانین حاکم بر دولت الکترونیک، نیازمند یک بازنگری هستیم تا از موازی کاری و سرگردانی مردم جلوگیری شود. ایران در بحث سهولت کسب و کار رتبه ۱۲۴ از بین ۱۹۰کشور، در مبارزه با فساد رتبه ۱۳۰ از بین ۱۸۰کشور و در بحث تجارت فرامرزی رتبه ۱۶۶ را دارد که آمار راضی کننده ای نیست.

شریعتمداری گفت: تاکنون ۱۵ سند تجاری الکترونیکی شده است که از آن جمله کارت های بازرگانی، مجوزها، اعلامیه ها و بارنامه هاست و سامانه جامع تجارت هم اکنون به حدود ۴۰ دستگاه مرتبط است و همه زیرفرآیندهای تجاری این سامانه ایجاد شده است. سعی می کنیم با الکترونیکی کردن بقیه اسناد تجاری، مجوزهای زائد را نیز به صفر برسانیم و بخش خصوصی بتواند بدون مراجعه حضوری و به صورت شفاف خدمات خود را دریافت کند.

نگهداشت اطلاعات به مثابه جرم است

همچنین وزیر ارتباطات نیز گفت: برخی دستگاه ها برای اتصال سامانه های اطلاعاتی خود به سامانه های جامع الکترونیکی مقاومت می کنند، درحالی که به نظر من بزرگ ترین جرم که عامل بسیاری از جرم های دیگر است همین نگهداشت اطلاعات و عدم اتصال دستگاه ها به سامانه ها است که باید به صورت جدی پیگیری شود. برخی از دستگاه ها از جمله نیروی انتظامی که از مهم ترین ارکان مبارزه با قاچاق است از اتصال به زیرسامانه ها به دلایل مختلف خودداری می کنند این درحالی است که برخی دیگر از دستگاه های دولتی نیز از این امر خودداری می کنند در حالی که این اتفاق از فساد خواهد کاست.

آذری جهرمی ادامه داد: ما حتما به عنوان یک دستور حاکمیتی و یک مسئول دولتی بر این امر پافشاری خواهیم کرد. امروز در توسعه سامانه های مختلف در کشور توفیق داشتیم که از جمله آن ها سامانه تخصیص سوخت به میزان پیمایش بوده که تاکنون 6 میلیارد و 400 میلیون لیتر از قاچاق سوخت جلوگیری شده است.

او با بیان اینکه آنچه در این میان مورد غفلت قرار گرفته، ناشی از معضلی فرهنگی و ساختاری متصل نشدن این سامانه ها به یکدیگر است و اصطکاک در بین دستگاه های دولتی در این زمینه وجود دارد، گفت: نمی توان دستگاه قضایی و انتظامی کشور را درگیر آن کنیم که افراد فاسد را دستگیر و برخورد کنند، بلکه باید زمینه های فسادزا در کشور را با اتصال سامانه ها برطرف کرد.