علی نظافتیان - پژوهشگر بانکی

1 سال پیش

مبانی شرعی متفاوت طرح جدید بانکداری و قانون عملیات بانکی بدون ربا

قانون عملیات بانکی بدون ربا در دهه ۶۰ تصویب شده و تایید شرعی شورای نگهبان را به همراه دارد. اصول و مبانی این قانون بیش از چهار دهه حاکم بلامنازع عملیات بانکی بدون ربا بوده و مبانی شرعی آن عموما برگرفته از فقه شیعه است، اما با انتشار متن رسمی طرح جدید بانکداری که محصول کمیسیون اقتصادی مجلس است، مشخص شد اصول و مبانی شرعی...

1 سال پیش

طرح جدید بانکداری: غیرکارشناسی و دور از واقعیت بانکداری

در آستانه انتخابات مجلس، انتشار گزارش رسمی کمیسیون اقتصادی مجلس در مورد طرح بانکداری (۱۰ بهمن ماه ۱۴۰۲)، موجی از تعجب در محافل کارشناسی بانکی پدید آورد؛ طرحی که در 37 ماده تنظیم شده و «طرح بانکداری جمهوری اسلامی» نام گرفته، اما نشانه هایی از موافقت یا مشارکت بانک مرکزی و همچنین شبکه بانکی کشور یا نهادهای کا...

1 سال پیش

فصل جدید تسهیلات یارها

بخشنامه اخیر بانک مرکزی، «الزامات ناظر بر نحوه همکاری موسسات اعتباری با شرکت های تسهیلات یار» نام دارد و در 13 دی ماه برای اجرا به شبکه بانکی کشور ابلاغ شده است. بخشنامه بانک مرکزی، شرکت های تسهیلات یار را چنین تعریف کرده است: «شرکتی تجاری است که از طریق ایجاد ارتباط بین موسسه اعتباری، مشتری و تأمین ک...

1 سال پیش

مالیات بر تراکنش یا مالیات بر سپرده های بانکی

براساس قوانین مالیاتی فعلی، سود سپرده های بانکی اشخاص حقوقی و نه اصل سپرده بانکی، مشمول مالیات بوده، اما تا به حال، سود یا اصل سپرده بانکی اشخاص حقیقی، مشمول مالیات نبوده است. اما ظاهرا مصوبه بودجه ای اخیر مجلس، این قاعده را به هم زده است. شرح ماجرا آنکه براساس بخشنامه شماره 148841 مورخ 14 شهریورماه 1401 بانک مرکزی، سا...

2 سال پیش

دسترسی به حساب های بانکی مردم

هفته گذشته «ایسنا» گزارش داد «مدیرعامل و اعضای هیأت مدیره یکی از بانک های عامل کشور که از پاسخ به استعلام اطلاعات تراکنش های بانکی توسط سازمان امور مالیاتی خودداری کرده بود، ممنوع الخروج شدند.» از منظر حقوقی یا خبری، نام این بانک یا مدیرعامل و اعضای هیأت مدیره آن چندان مهم نیست. مهم، مبنا و مستن...

2 سال پیش

تغییر ساختار روابط حقوقی بانک و مشتری

تسهیلات بانکی پس از پرداخت می بایستی در زمان های مورد توافق بین بانک و مشتری بازپرداخت شوند؛ وگرنه هم بانک تسهیلات دهنده و هم مشتری تسهیلات گیرنده هر دو دچار مشکل خواهند شد. در این حالت بانک بایستی برای وصول مطالبات معوق، راه مراجع قضایی یا ثبتی را در پیش گیرد تا شاید اگر خدا خواهد، پس از مدت ها پیمودن تشریفات مفصل قان...

2 سال پیش

کارآفرینی جدید: تسهیلات یار

بانک مرکزی در جدیدترین بخشنامه خود، یک کسب وکار جدید با نام «تسهیلات یار» را به شبکه بانکی کشور معرفی کرده است. بخشنامه بانک مرکزی، «الزامات ناظر بر نحوه همکاری موسسات اعتباری با شرکت های تسهیلات یار» نام گرفته و در تاریخ 13 دی ماه 1402 برای اجرا به شبکه بانکی کشور رسما ابلاغ شده تا به فعالیت و...

2 سال پیش

سپرده گذاری مردم مباح، تعهد بانک ممنوع

این روزها تبلیغات رنگارنگ برخی بانک ها در مورد پرداخت وام قرض الحسنه با کارمزدهای بسیار پایین و مبالغ بالا به اوج رسیده است. تبلیغاتی که مردم را امیدوار می سازد به محض مراجعه به شعبه بانک و تکمیل و امضای فرم های بانکی، وام قرض الحسنه 300 میلیونی با کارمزد پایین به حساب آنان واریز خواهد شد تا به زخم زندگی زنند و مشکلات...

2 سال پیش

گسترش نظارت بانکی بدون امکان سنجی

در حقوق جزا، اصطلاحی مشهور موسوم به مجریان تحت تعقیب (most wanted criminals) کاربرد بسیار دارد. منظور از این اصطلاح، قانون شکنانی هستند که همواره تحت پیگرد پلیس قرار دارند. نمی دانم چرا یکی از اصطلاحات قانون جدید بانک مرکزی، یعنی «اشخاص تحت نظارت» بی اختیار و ناخواسته من را به یاد این اصطلاح، یعنی «mo...

2 سال پیش

نظارت فقهی؛ گذشته، حال و آینده

مجلس در طراحی قانون جدید بانک مرکزی، شورای فقهی را به یکی از ارکان بانک مرکزی، ارتقای جایگاه سازمانی داد تا این شورا افزون بر مصوبات شرعی در کنار بانک مرکزی و مراجع نظارتی داخل و بیرون سیستم بانکی بر عملکرد نظام بانکی کشور، نظارت شرعی نیز داشته باشد. اما مجمع تشخیص بر این قانون، ایراداتی وارد کرد، آن را نپذیرفت و اصلاح...

2 سال پیش

اختلافات بانکی: شعب ویژه یا نهاد داوری؟

در بانکداری، پدید آمدن اختلاف بین بانک و مشتری بر سر مسائل گوناگون بانکی، امری عادی است. بسیاری از این اختلافات در همان مراحل اولیه با گفت وگو و تفاهم دوستانه بانک ها با مشتریان، قابل حل است اما در صورت پایداری این گونه اختلافات، چاره ای جز متوسل شدن به مراجع قضایی یا مراجعه به نهادهای داوری برای حل اختلاف نخواهد بود....

2 سال پیش

از جریمه تا مالیات

جریمه مالیاتی بانک ها که قرار است برای تخلف از قانون جهش تولید مسکن از آنان گرفته شود، همچنان در صدر اخبار داخلی بانک هاست. ظاهرا بانک ها مکاتباتی در این زمینه با مقامات اجرایی داشته اند، بدان امید که این مقامات همانگونه که پرداخت مستمر تسهیلات تکلیفی را از بانک ها انتظار دارند، راهگشای مشکلات بانک ها نیز باشند، اما خب...

2 سال پیش

نقد قانون بانک مرکزی

وب سایت اینوستوپدیا (Investopedia) در تعریف وظایف و مسئولیت های بانک های مرکزی گفته است: «یک بانک مرکزی به عنوان «وام دهنده آخرین راه حل» توصیف شده است، به این معنا که وقتی بانک های تجاری نمی توانند کمبود عرضه را پوشش دهند، مسئول تأمین منابع مالی برای اقتصاد کشور خود است. به عبارت دیگر، بانک مرکزی از...

2 سال پیش

پیاده سازی بدون قرارداد

معاون نظارت بانک مرکزی، اجرای «دستورالعمل نحوه امهال مطالبات موسسات اعتباری» را یکی از اولویت های حوزه نظارت بانک مرکزی عنوان کرد و گفت «بانک ها باید با جدیت هرچه بیشتر نسبت به پیاده سازی این امر اقدام کنند؛ چراکه این موضوع در تعاملات بانک مرکزی با بانک ها اثرگذار خواهد بود و تا دی ماه در بانک هایی که...

2 سال پیش

مصوبات متضاد

فرض کنید یک دستگاه اجرایی بسیار مهم مانند بانک مرکزی به عنوان ناظر قانونی همه بانک ها و موسسات اعتباری به طور خواسته یا ناخواسته، مصوبات متضاد به شبکه بانکی کشور ابلاغ کند؛ بانک ها و موسسات اعتباری نیز ناگزیر بایستی این مصوبات را اجرا کنند و طبیعی است براساس مقررات فعلی، سرپیچی از اجرای مصوبات بانک مرکزی، تخلف بانکی مح...

2 سال پیش

جریمه در قالب مالیات

شاید اصطلاح «جریمه در قالب مالیات» برای خیلی ها تعجب آور و نوظهور باشد، اما این روزها «جریمه در قالب مالیات»، یکی از مشکلات مالیاتی بانک هاست که عدم دستیابی به یک راه حل مناسب برای این مشکل مالیاتی می تواند آن را در کنار کوه عظیم مطالبات معوق و معضل مهم ناترازی مالی مزمن بانک ها، به یکی از معضلا...

2 سال پیش

شیوه برخورد با حساب های اجاره ای

رئیس کل بانک مرکزی چندی قبل در جلسه با مدیران بانکی گفت که «مبارزه با حساب های اجاره ای، وظیفه واحدهای پولشویی و تطبیق بانک هاست و باید این موضوع را جدی بگیرند و در صورت عدم اصلاح، طی دوره های نظارتی با این واحدها از سوی بانک مرکزی برخورد می شود؛ زیرا این حساب ها در مواردی همچون قاچاق، فرار سرمایه و مسائل ارزی به...

2 سال پیش

بهبود کسب وکار با قراردادهای بانکی

مجلس با هدف بهبود شرایط تولید و محیط کسب وکار در بهمن ماه 1390، قانونی با نام «قانون بهبود مستمر محیط کسب وکار» به صورت طرح یک فوریتی تصویب کرد. در تبصره ماده 23 قانون مورد اشاره آمده است: «بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است ظرف شش ماه پس از لازم الاجراشدن این قانون، فرم های یکنواختی برای هر یک ا...

2 سال پیش

وصول مطالبات ممنوع

مجلس شورای اسلامی در ادامه رسیدگی به لایحه برنامه هفتم توسعه تصویب کرد: «براساس بند (ذ) ماده (۴۸) به منظور تسهیل و رفع موانع و رشد تولید اقدامات زیر انجام می شود: در مورد پرونده های حقوقی مربوط به واحدهای تولیدی و همچنین دررابطه با مطالبات موضوع ماده (۵۰) قانون تأمین اجتماعی (مصوب ۱۳۵۴)، هرگونه توقیف و ضبط ماشین...

2 سال پیش

اعتبارسنجی جایگزین جریمه دیرکرد

وزیر اقتصاد اخیرا در تشریح برنامه های دولت برای اصلاح نظام بانکی گفت که «تلاش کردیم در گام اول این اجازه را به تمام شبکه بانکی بدهیم و بلکه آنها را مکلف کنیم که بعد از پرداخت کامل دینِ وام گیرندگان، مبلغ دیرکرد آنها را ببخشند. در گام دوم و اتفاقی که در ماه های آینده می افتد، این است که نظام اعتبارسنجی وام گیرندگا...

آخرین مطالب

پیشنهاد سردبیر

	سئو مدل زبانی بزرگ (LLM SEO) چیست؟
	سرنوشت تبلیغات PPC در پایان عصر کلیک
	ترکیب بازاریابی ویدئویی و شبکه های اجتماعی
	هوش مصنوعی در کسب و کارهای کوچک
	داستان سرایی، قدرتمندترین مهارت یک کارآفرین!