هنر رهبری تجاری در نقطه صفر

یک خرس قطبی را در قلمرو زندگی اش تصور کنید. او یک ماشین شکار بی نقص است که برای یک جهان خاص (جهانی از یخ های جامد و قابل اعتماد) تکامل یافته است. هر بخش از وجودش، از پنجه های قدرتمندش برای گرفتن طعمه بر روی یخ گرفته تا لایه ضخیم چربی اش برای محافظت در برابر سرمای کشنده، فریاد یک تسلط بی چون و چرا بر محیط را می زند. او در صدر زنجیره غذایی قرار دارد و موفقیتش تقریبا تضمین شده به نظر می رسد. حال تصور کنید که این خرس یک روز صبح از خواب بیدار می شود و می بیند که تمام آن یخ ها در طول یک شب ناپدید شده و جای خود را به یک اقیانوس بی کران و آب شده داده است. در این لحظه تمام نقاط قوت افسانه ای او به نقاط ضعف مرگبار تبدیل می شوند. او برای دنیای جدید، نه تنها آماده نیست، بلکه به طرز خطرناکی اشتباه طراحی شده است.

اجازه دهید داستان را کمی جذاب کنیم؛ این خرس قطبی در واقع کسب و کار شماست. آن یخ های جامد مجموعه ای از شرایط موفقیت بودند که شما تمام استراتژی، ساختار و فرهنگ خود را بر پایه آنها بنا کرده بودید: رفتار قابل پیش بینی مشتریان، یک فناوری پایدار، یک مدل کسب و کار سودآور یا یک مزیت رقابتی امن. 

بحران واقعی یک رکود اقتصادی یا ظهور یک رقیب جدید نیست؛ بحران واقعی آن لحظه سرگیجه آور و وحشتناکی است که در آن خودِ زمینی که بر روی آن ایستاده اید، ناگهان ناپدید می شود. در این نقطه صفر تمام نقشه های قدیمی بی ارزش می شوند و تمام کتاب های راهنما، به داستان های تاریخی تعلق پیدا می کنند. این، نهایی ترین و صادقانه ترین آزمون رهبری است. این دیگر آزمون مدیریت یک کسب و کار نیست، بلکه آزمون توانایی اختراع دوباره آن از هیچ است، آن هم در حالی که کشتی در حال غرق شدن است.

اصول رهبری تجاری در شرایط تازه

دفن گذشته در سریع ترین زمان!

اولین و قدرتمندترین واکنش غریزی در برابر چنین شوکی انکار است. ذهن ما به طور طبیعی تلاش می کند تا این واقعیت جدید و ناخوشایند را نادیده بگیرد و به امید واهی بازگشت روزهای خوب گذشته بچسبد. این انکار سمی ترین و کشنده ترین رفتار ممکن برای یک رهبر است. 

این مانند آن است که خرس قطبی ساعت ها در لبه آب بنشیند و منتظر بماند تا یخ ها دوباره منجمد شوند. یک رهبر بزرگ می داند که اولین گام برای حرکت به سوی آینده، برگزاری یک مراسم تدفین آگاهانه، شجاعانه و عمومی برای گذشته است. این، یعنی پذیرش صریح و بی پرده این حقیقت که «دنیای قدیم به پایان رسیده است و دیگر هرگز بازنخواهد گشت. مدل کسب و کاری که ما را به اینجا رساند، دیگر کار نخواهد کرد».

مطلب مرتبط: هنر رهبری تجاری در دنیای امروز

این پذیرش دردناک اما ضروری است. این به کل سازمان اجازه می دهد تا به صورت جمعی، برای آنچه از دست رفته سوگواری کرده و سپس، انرژی خود را از تلاش بیهوده برای احیای گذشته، به سمت ساختن آینده متمرکز کند. شرکت بلاک باستر، نمونه کلاسیک شکست در این مرحله بود. آنها نتوانستند برای مدل کسب و کار مبتنی بر فروشگاه های فیزیکی خود مراسم تدفین برگزار کنند و تا آخرین لحظه، به آن چسبیدند، در حالی که نتفلیکس در حال تعریف کردن دنیای جدید استریمینگ بود. یک رهبر بزرگ می داند که نمی تواند همزمان، هم نگهبان یک موزه باشد و هم معمار یک کلانشهر جدید. او باید با شجاعت، انتخاب کند که کدام یک باشد.

شناخت شرایط تازه

در دنیای قابل پیش بینی گذشته نقش رهبر شبیه به یک استاد بزرگ شطرنج بود؛ کسی که با تکیه بر تجربه و دانش عمیق خود، می توانست چندین حرکت آینده را پیش بینی کرده و بهترین استراتژی را طراحی کند. او متخصص بود؛ فردی که پاسخ ها را در اختیار داشت اما در نقطه صفر، وقتی صفحه شطرنج واژگون شده و مهره ها دیگر معنایی ندارند، این هویت همه چیزدان به بزرگ ترین مانع رهبر تبدیل می شود. اصرار بر داشتن تمام پاسخ ها، در جهانی که هیچ پاسخی وجود ندارد، نه تنها غیرممکن، بلکه خطرناک است.

رهبر بزرگ در این مرحله یک تحول هویتی عمیق را تجربه می کند: او از متخصص ارشد به کاوشگر ارشد تبدیل می شود. او تاج پادشاهی خود را با یک قطب نما، که نماد جست‎وجوی مسیر است، معاوضه می کند. قدرتمندترین جمله ای که او در این مرحله می تواند بگوید این است: «من نمی دانم». 

این جمله نه نشانه ضعف، بلکه نشانه قدرتی عظیم است. این به تیم اجازه می دهد تا از حالت «پیروی منفعلانه» به حالت «حل مسئله مشترک» تغییر وضعیت دهند. این همان تحولی بود که اندی گرو در شرکت اینتل رهبری کرد؛ زمانی که آنها با شجاعت، کسب و کار تراشه های حافظه خود را رها کردند تا به کاوش در دنیای ناشناخته ریزپردازنده ها بپردازند.

تصمیم گیری با اطلاعات معتبر

وقتی نقشه بی اعتبار شده، منطق حکم می کند که دیگر نمی توانید بر روی ساختن یک بزرگراه 10 بانده شرط بندی کنید. استراتژی بقا و کشف نیازمند یک رویکرد کاملا متفاوت است: «آزمایش های کوچک، سریع و هوشمندانه». به جای تلاش برای طراحی یک استراتژی پنج ساله بی نقص یک رهبر چابک، تیمی از کاوشگران را به مسیرهای مختلف می فرستد. 

هر تیم ماموریت دارد تا یک فرضیه کوچک را با کمترین هزینه و در سریع ترین زمان ممکن آزمایش کرده و با داده های واقعی بازگردد. شکست در این آزمایش ها، یک فاجعه نیست؛ بلکه ارزشمندترین دارایی ممکن است: یادگیری.

این یعنی حرکت از فرهنگ کمال گرایی به فرهنگ سرعت یادگیری. شرکتی مانند آمازون با فرهنگ روز اول و وسواس بر روی آزمایش های مداوم این فلسفه را در DNA خود نهادینه کرده است. آنها می دانند که در یک محیط نامشخص، بهترین راه برای پیدا کردن مسیر درست، نه تفکر بیشتر در اتاق هیأت مدیره، بلکه آزمایش های بیشتر در دنیای واقعی است. یک رهبر در نقطه صفر، مانند یک دانشمند عمل می کند. او به تیمش نمی گوید «بروید و این کار را انجام دهید»؛ او می پرسد «کوچک ترین و سریع ترین راه برای فهمیدن اینکه آیا این ایده کار می کند یا نه، چیست؟».

تولد اقتصاد امید!

در طولانی ترین و تاریک ترین شب های عدم قطعیت بزرگ ترین وظیفه یک رهبر تجاری مدیریت ترازنامه های مالی نیست، بلکه مدیریت ترازنامه احساسی سازمان است. ترس، اضطراب و ناامیدی ویروس هایی هستند که می توانند سریع تر از هر بحران خارجی یک تیم را از درون متلاشی کنند. در چنین فضایی رهبر به مدیر ارشد امید تبدیل می شود اما این امید، نباید یک خوش بینی کور و غیرواقعی باشد. امید واقعی، از دل شفافیت رادیکال و پیشرفت های کوچک اما ملموس زاده می شود.

مطلب مرتبط: هنر رهبری در توفان

یک رهبر بزرگ به طور مداوم و صادقانه با تیم خود در ارتباط است. او اخبار بد را پنهان نمی کند، اما آنها را در چارچوب یک چالش قابل غلبه قرار می دهد و مهمتر از همه او به طور وسواس گونه به دنبال شناسایی و جشن گرفتن موفقیت های امیدبخش است. آنها به تیم نشان می دهند اگرچه مقصد نهایی هنوز در مه قرار دارد، اما آنها در حال حرکت در مسیر درست هستند. این همان کاری بود که آلن مولالی در فورد انجام داد؛ او با تمرکز بر روی داده ها و جشن گرفتن هر پیشرفت کوچک در برنامه تحول خود، توانست حس حرکت رو به جلو و امید را به شرکتی که در آستانه فروپاشی بود، بازگرداند.

تاریخ به ما می آموزد که لحظات بزرگ ترین فروپاشی ها، اغلب لحظات بزرگ ترین بازآفرینی ها نیز بوده اند. این نقطه صفرها، با تمام درد و وحشتی که به همراه دارند، فرصتی بی نظیر برای رهاشدن از قید و بندهای گذشته و ساختن چیزی کاملا جدید، قوی تر و مرتبط تر با آینده هستند. 

چالش نهایی برای رهبری که زمین زیر پایش ناپدید شده، این نیست که چگونه به گذشته بازگردد، بلکه این است که با چه شجاعتی می تواند از این فرصت برای پرواز به سوی دنیایی کاملا جدید استفاده کند.

منابع:

https://hbr.org

https://www.forbes.com