مزایای هوش هیجانی در عرصه کسب و کار

برای بیش از یک قرن ما درگیر یک مسابقه تسلیحاتی برای به حداکثر رساندن یک متغیر بوده‌ ایم: هوش شناختی (IQ)، اما سیستم‌ های آموزشی، آزمون‌ های استخدامی و مدل‌ های ارتقای شغلی خود را بر پایه این باور بنا نهادیم که باهوش‌ ترین فرد در اتاق، همواره با ارزش‌ ترین فرد نیز خواهد بود. این دوران با ظهور هوش مصنوعی به یک پایان ناگهانی و بی‌ رحمانه رسیده است. 

هر آنچه که ما به عنوان اوج هوش تحلیلی می‌ شناختیم (توانایی پردازش داده‌ ها، شناسایی الگوها و محاسبه احتمالات)، اکنون با سرعتی غیر قابل تصور توسط الگوریتم‌ های سیلیکونی انجام می‌ شود. ماشین‌ ها در حال تسخیر قلمرو هوش شناختی هستند. این واقعیت یک سوال استراتژیک و حیاتی را برای هر رهبر، متخصص و کارآفرین مطرح می‌ کند: اگر هوش خام دیگر مزیت رقابتی اصلی ما نیست، پس چه چیزی باقی می‌ ماند؟ 

پاسخ، در یک سیستم عامل انسانی بسیار قدیمی‌، ظریف‌ و قدرتمندتر نهفته است: هوش هیجانی. این توانایی درک، مدیریت و به کارگیری هیجانات، دیگر یک مهارت نرم و حاشیه‌ ای نیست؛ این تنها الگوریتم پیچیده‌ ای است که ماشین‌ ها قادر به کپی کردن آن نیستند و به همین دلیل، به ارزشمندترین دارایی در اقتصاد آینده تبدیل شده است.

فراتر از خوب بودن

هوش هیجانی (EQ) اغلب به اشتباه با مهربان بودن یا احساساتی بودن یکی پنداشته می‌ شود. این یک تقلیل خطرناک است. هوش هیجانی یک سیستم پردازش اطلاعات پیچیده است که به ما اجازه می‌ دهد داده‌ های هیجانی را از خود و دیگران دریافت، تحلیل و براساس آن بهترین اقدام را انتخاب کنیم. این سیستم چهار مولفه اصلی و در هم تنیده دارد. 

اولین مولفه، خودآگاهی است؛ توانایی انجام یک ممیزی صادقانه و در لحظه از وضعیت درونی خود. این یعنی درک کردن اینکه چرا احساس اضطراب یا خشم می‌ کنید و چه محرک‌ هایی این واکنش‌ ها را در شما ایجاد می‌ کنند. 

مطلب مرتبط: هوش هیجانی تیمی در کسب و کار: هنر کارآفرینی مدرن

مولفه دوم، خود مدیریتی است؛ توانایی استفاده از آن آگاهی برای تنظیم کردن واکنش‌ های خود. این به معنای سرکوب کردن هیجانات نیست، بلکه به معنای انتخاب آگاهانه یک پاسخ سازنده به جای یک واکنش غریزی و مخرب است. 

سومین مولفه، آگاهی اجتماعی یا همدلی است؛ توانایی خواندن جریان‌ های هیجانی در یک فرد یا یک گروه، حتی زمانی که به وضوح بیان نمی‌ شوند. این مانند یک رابط کاربری پیشرفته برای درک دیگران است. 

در نهایت، مولفه چهارم مدیریت روابط است؛ توانایی استفاده از تمام این اطلاعات برای تاثیرگذاری، الهام بخشی و ساختن روابط قوی و مبتنی بر اعتماد. این چهار مولفه، در کنار هم، یک الگوریتم قدرتمند برای هدایت تعاملات انسانی در دنیای پیچیده کسب و کار ایجاد می‌ کنند.

چگونه هوش هیجانی به سودآوری منجر می‌ شود؟

در دنیای کسب و کار که با اعداد و ارقام اداره می‌ شود، هر مفهومی باید در نهایت به نتایج قابل اندازه‌ گیری منجر شود. هوش هیجانی از این قاعده مستثنی نیست و تاثیر آن بر سودآوری، مستقیم و قابل اثبات است. اولین و مهمترین تاثیر، در «تصمیم‌ گیری تحت فشار» آشکار می‌ شود. 

مطلب مرتبط: ساختن تیم های رویایی با هوش هیجانی

یک رهبر با هوش هیجانی پایین در هنگام یک بحران بازار یا یک شکست در عرضه محصول، ممکن است اسیر ترس یا خشم شده و تصمیمات شتابزده‌ ای بگیرد اما یک رهبر با هوش هیجانی بالا، با مدیریت هیجانات خود، می‌ تواند آرامش خود را حفظ کرده، گزینه‌ ها را به صورت منطقی ارزیابی نماید و تیم خود را با یک دیدگاه شفاف از میان توفان عبور دهد. 

دومین تاثیر در نوآوری نهفته است. تحقیقاتی مانند پروژه ارسطو در شرکت گوگل نشان داد که مهمترین عامل در موفقیت یک تیم، «ایمنی روانی» است؛ یعنی باوری که اعضای تیم می‌ توانند بدون ترس از تحقیر، ریسک کرده و ایده‌ های جسورانه خود را مطرح کنند. این ایمنی روانی، محصول مستقیم هوش هیجانی رهبر تیم است. رهبری که با همدلی به ایده‌ های شکست‌ خورده گوش می‌ دهد، زمین بازی را برای آزمایشگری و خلاقیت واقعی آماده می‌ کند. 

در نهایت، هوش هیجانی به طور مستقیم بر وفاداری مشتری تاثیر می‌ گذارد. یک فروشنده یا یک کارمند خدمات مشتری با هوش هیجانی بالا، تنها به دنبال حل یک مشکل فنی نیست؛ او به دنبال درک احساس نا امیدی مشتری و تبدیل کردن یک تجربه منفی به یک رابطه مثبت و بلندمدت است. شرکت‌ های لوکسی مانند اپل، تنها محصول نمی‌ فروشند؛ آنها یک تجربه احساسی مهندسی شده را به فروش می‌ رسانند که بخش بزرگی از آن، توسط کارکنانی با هوش هیجانی بالا ارائه می‌ شود.

چگونه می‌ توان هوش هیجانی را پرورش داد؟

یکی از بزرگ‌ ترین باورهای غلط این است که هوش هیجانی یک ویژگی شخصیتی ثابت و غیر قابل تغییر است. تحقیقات در علوم اعصاب به وضوح نشان می‌ دهد که مغز ما به خصوص در بخش‌ هایی که مسئول پردازش هیجانات هستند، بسیار انعطاف‌ پذیر است. 

هوش هیجانی، بیشتر شبیه به یک عضله است تا یک ویژگی مادرزادی؛ هر چه بیشتر آن را به صورت آگاهانه تمرین دهید، قوی‌ تر می‌ شود. این تمرین، نیازمند برنامه‌ های پیچیده‌ ای نیست و می‌ تواند در فعالیت‌ های روزمره ادغام شود. اولین قدم، تمرین «مکث استراتژیک» است. قبل از پاسخ دادن به یک ایمیل تند یا واکنش نشان دادن در یک جلسه پرتنش، تنها پنج ثانیه مکث کنید و یک نفس عمیق بکشید. 

این فاصله کوتاه، به قشر پیش پیشانی مغز (مرکز تفکر منطقی) فرصت می‌ دهد تا کنترل را از آمیگدال (مرکز واکنش‌ های هیجانی) پس بگیرد. دومین تمرین، گوش دادن کنجکاوانه است. در گفت وگوی بعدی خود، با این هدف وارد شوید که چیزی جدید در مورد دیدگاه طرف مقابل بیاموزید، نه اینکه فقط منتظر نوبت خود برای صحبت کردن باشید. سوالاتی بپرسید که با چگونه و چرا آغاز می‌ شوند. این کار، عضله همدلی شما را تقویت می‌ کند. 

در نهایت، به دنبال «بازخورد هیجانی» باشید. از یک همکار معتمد بپرسید که در یک جلسه خاص، زبان بدن شما چه پیامی را منتقل کرده است. این بازخورد ها، داده‌ های ارزشمندی برای افزایش خود آگاهی شما فراهم می‌ کنند.

بی شک انقلاب هوش مصنوعی ما را به یک دوراهی تاریخی رسانده است. ما می‌ توانیم در یک رقابت شکست‌ خورده با ماشین‌ ها بر سر سرعت پردازش، به طور فزاینده‌ ای شبیه به آنها شویم: سرد، محاسباتی و بی‌ روح. یا می‌ توانیم این فرصت را غنیمت شمرده و بر روی آنچه ما را به طور منحصر به فردی انسان می‌ سازد، سرمایه‌ گذاری کنیم. 

مطلب مرتبط: هوش هیجانی (Emotional Intelligence): آشنایی با مهارت کاربردی دنیای کارآفرینی!

آینده متعلق به سازمان‌ هایی نخواهد بود که بهترین الگوریتم‌ ها را در اختیار دارند، بلکه از آن سازمان‌ هایی است که یاد گرفته‌ اند چگونه بهترین الگوریتم انسانی را در فرهنگ خود پرورش دهند. چالش اصلی برای رهبران آینده، دیگر مدیریت کردن فناوری نیست، بلکه درک عمیق و الهام بخشیدن به انسان‌ هایی است که آن فناوری را هدایت خواهند کرد. در این دنیای جدید، هوش هیجانی، نه تنها قدرت تحول‌ آفرین دارد، بلکه به مهمترین ابزار بقا و رشد تبدیل شده است.

منابع:

https://www.psychologytoday.com