داده ها؛ زبان آینده دنیای کسب و کار

تصور کنید به کشوری بیگانه سفر کرده اید. قبل از سفر چند عبارت کلیدی را از یک کتابچه راهنما حفظ کرده اید: «سلام»، «متشکرم» و «یک فنجان قهوه لطفا». این عبارات به شما کمک می کنند تا نیازهای اولیه تان را برطرف کنید. شما به زبان آن کشور خیلی کم آشنا هستید اما یک شب در یک مهمانی خود را در میان یک گفت وگوی پرشور و عمیق درباره فرهنگ، تاریخ و آینده آن کشور می یابید. شما کلمات را می شنوید، اما قادر به درک ظرافت ها، کنایه ها و داستان های پنهان در پس جملات نیستید. شما نمی توانید در بحث شرکت کنید، دیدگاه خود را بیان کنید یا دیگران را متقاعد سازید. شما به این زبان تسلط ندارید.

دنیای کسب و کار امروز شباهت عجیبی به این سفر دارد و زبان جدید این دنیا داده است. برای دهه ها از مدیران انتظار می رفت که حداقل سواد داده را داشته باشند؛ یعنی بتوانند یک نمودار فروش را بخوانند یا یک گزارش عملکرد را درک کنند، اما این دیگر کافی نیست. 

آینده متعلق به رهبرانی است که به زبان داده مسلط هستند. آنها نه تنها گزارش ها را می خوانند، بلکه با آنها گفت وگو می کنند، آنها را به چالش می کشند و از دل اعداد بی جان داستان های قدرتمند و استراتژی های برنده بیرون می کشند. این مقاله داستان همین گذار حیاتی است؛ گذار از خواندن اعداد به سخن گفتن با آنها و تبدیل شدن از یک مدیر گزارش خوان به یک مترجم که زبان ماشین را به زبان معنا و انسان ترجمه می کند.

تفاوت میان سواد و تسلط

سواد داده مانند توانایی خواندن یک نقشه است. شما می توانید نمادها را تشخیص دهید، مسیرهای اصلی را پیدا کنید و موقعیت فعلی خود را مشخص نمایید. در یک جلسه کاری مدیر با سواد داده می تواند به یک نمودار میله ای نگاه کند و بگوید: «فروش ما در فصل گذشته 10 درصد کاهش یافته است». این یک مشاهده درست و مفید است، اما این پایان داستان اوست. او در سطح اطلاعات باقی می ماند.

در مقابل، تسلط بر داده مانند مهارت یک راننده حرفه ای رالی است که نه تنها نقشه را می خواند، بلکه با درک عمیق از وضعیت جاده، آب وهوا و قابلیت های ماشین خود، یک مسیر میانبر جدید و خلاقانه پیدا می کند. رهبر مسلط بر داده، به همان نمودار نگاه می کند و گفت وگو را آغاز می کند. او می پرسد: «این 10 درصد کاهش در کدام بخش از بازار رخ داده است؟ آیا این کاهش با کمپین بازاریابی رقیب ما همزمان بوده است؟ داده های ترافیک وب سایت ما در همان بازه زمانی چه می گویند؟ شاید مشکل از فروش نباشد، شاید مشکل از تجربه کاربری وب سایت ما باشد که مشتریان را در مرحله پرداخت نهایی فراری می دهد.»

مطلب مرتبط: تصمیم گیری در عصر داده های کلان

تفاوت این دو رویکرد، تفاوت میان چه و چرا است. سواد داده به ما می گوید چه اتفاقی افتاده است، اما تسلط بر داده به ما کمک می کند تا چرای آن را کشف کرده و چگونه می توانیم آینده را متفاوت بسازیم. رهبر مسلط داده را نقطه شروع یک پرسشگری عمیق می بیند، نه نقطه پایان یک گزارش. او داده ها را به دادگاه فرامی خواند، از آنها بازجویی می کند و اجازه نمی دهد که داستان سطحی اولیه او را فریب دهد.

تصمیم گیری در دنیای پیچیده

برای مدت ها، یک دوگانگی نادرست در دنیای مدیریت وجود داشت: یا به تجربه و شم درونی خود تکیه کنید یا به داده های خشک و بی روح. این دو رویکرد اغلب در مقابل یکدیگر قرار می گرفتند. رهبران سنتی به تجربه خود می بالیدند و داده ها را ابزاری برای تایید تصمیماتی می دانستند که از قبل گرفته بودند. اما در دنیای پیچیده و پرشتاب امروز هیچ کدام به تنهایی کافی نیستند. موفق ترین رهبران آینده، کسانی هستند که این دو را با هم ترکیب کرده و به یک «شهود تقویت شده با داده» دست می یابند.

تسلط بر داده به معنای حذف قضاوت انسانی نیست؛ بلکه به معنای غنی سازی آن است. داده ها مانند عینکی با لنزهای قدرتمند هستند که به رهبر اجازه می دهند الگوهایی را ببیند که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند. برای مثال، مدیر یک فروشگاه زنجیره ای پوشاک ممکن است براساس تجربه خود حس کند که با شروع فصل سرما، تقاضا برای پالتو افزایش می یابد. این یک حس درست است اما رهبر مسلط بر داده، داده های فروش سال های گذشته را با داده های هواشناسی و حتی روندهای شبکه های اجتماعی ترکیب می کند و کشف می کند که تقاضا برای یک رنگ خاص از پالتو، دقیقا دو هفته پس از اینکه یک چهره مشهور آن را در یک رویداد پوشیده، به اوج خود می رسد. این بینش، به او اجازه می دهد تا موجودی انبار خود را به شکلی بهینه مدیریت کرده و یک کمپین بازاریابی دقیق و به موقع راه اندازی کند.

در این مدل داده ها شهود را محدود نمی کنند، بلکه به آن جهت و دقت می بخشند. آنها زمین بازی را برای تصمیم گیری هوشمندانه تر آماده می کنند. رهبر مسلط، کسی است که می داند چه زمانی به اعداد گوش دهد و چه زمانی به داستان های انسانی پشت اعداد توجه کند. او از داده ها برای کاهش ریسک و از شهود خود برای جهش های خلاقانه و جسورانه استفاده می کند.

پرورش فرهنگ کنجکاوی

یک سازمان هرگز نمی تواند به تسلط بر داده برسد، اگر رهبر آن همچنان در سطح سواد باقی بماند اما نقش رهبر، تبدیل شدن به یک دانشمند داده نیست. نقش او، تبدیل شدن به پرسشگر ارشد سازمان است. او باید محیطی را ایجاد کند که در آن، کنجکاوی و به چالش کشیدن مفروضات، یک ارزش اصلی باشد، نه یک تهدید برای اقتدار. در چنین فرهنگی، تیم ها از ارائه داده هایی که با نظر رهبر مخالف است، نمی ترسند، بلکه برای آن تشویق می شوند.

رهبران مسلط جلسات را با ارائه پاسخ های خود آغاز نمی کنند. آنها با پرسیدن سوالات قدرتمند شروع می کنند. سوالاتی مانند: «این داده ها ما را شگفت زده کردند؟ چه چیزی در این گزارش وجود ندارد که باید به آن توجه کنیم؟ اگر این فرض ما اشتباه باشد، چه اتفاقی می افتد؟ چگونه می توانیم این ایده را با یک آزمایش کوچک و کم هزینه بسنجیم؟». این سوالات، فضا را برای تفکر انتقادی باز می کنند و تیم را از حالت منفعل گزارش دهی به حالت فعال کشف و حل مسئله منتقل می سازند.

ایجاد این فرهنگ نیازمند فروتنی فکری از جانب رهبر است. او باید بپذیرد که تمام پاسخ ها را نمی داند و خرد جمعی تیم از خرد فردی او قدرتمندتر است. او باید به جای پاداش دادن به «صحت»، به «یادگیری» پاداش دهد. وقتی تیمی یک آزمایش مبتنی بر داده را اجرا می کند و نتیجه آن شکست می خورد، رهبر مسلط آن را نه به عنوان یک ناکامی، بلکه به عنوان یک داده جدید و ارزشمند می بیند که سازمان را یک قدم به پاسخ درست نزدیک تر کرده است.

سخن پایانی

ما در حال ورود به عصری هستیم که در آن هوش مصنوعی و الگوریتم های پیچیده بخش بزرگی از تحلیل های داده را انجام خواهند داد. در این دنیا ارزش منحصر به فرد رهبران انسانی توانایی آنها در ترجمه خواهد بود. آنها باید بتوانند بینش های پیچیده دنیای ماشین را به استراتژی های قابل فهم، الهام بخش و قابل اجرای دنیای انسان ترجمه کنند. آنها باید پلی باشند میان زبان صفر و یک داده ها و زبان قلب و ذهن کارمندان و مشتریان.

مطلب مرتبط: 5 روش برای محافظت از امینت داده ها در کسب و کار های مدرن

تسلط بر داده یک مهارت فنی نیست، بلکه یک مهارت رهبری است. این توانایی دیدن جنگل است، در حالی که دیگران هنوز در حال شمردن درختان هستند. آینده متعلق به سازمان هایی نیست که بیشترین داده را جمع آوری می کنند، بلکه متعلق به آنهایی است که هوشمندترین سوالات را از داده های خود می پرسند و در رأس این سازمان ها، رهبران مترجمی ایستاده اند که می دانند چگونه سمفونی اعداد را به موسیقی دلنشین پیشرفت و موفقیت تبدیل کنند. چالش بزرگ پیش روی هر مدیر امروزی این است که از خود بپرسد: آیا من تنها یک خواننده کلمات هستم یا آماده ام تا نویسنده فصل بعدی داستان کسب و کارم  به زبان داده، باشم؟

منابع:

https://qz.com

https://www.advantexe.com