اوپک از افزایش تقاضای نفت در سال ۲۰۲۷ خبر می‌دهد؛ اما رشد تقاضا بدون امنیت مسیرهای انتقال، تضمین‌کننده درآمد تولیدکنندگان نیست.
گزارش تازه اوپک در ۱۳ اکتبر نشان می‌دهد که این سازمان برای سال ۲۰۲۷ افزایش قابل توجه تقاضای نفت را پیش‌بینی می‌کند. برآورد منتشرشده از افزایش حدود ۲٫۵۵ میلیون بشکه‌ای تقاضای روزانه در سال آینده و رسیدن تقاضای جهانی به حدود ۱۰۸٫۳ میلیون بشکه در روز حکایت دارد.
بخشی از این چشم‌انداز به تقاضای به‌تعویق‌افتاده و نیاز بازار به بازسازی ذخایر نفتی نسبت داده می‌شود. در عین حال، افزایش تولید برخی اعضای اوپک‌پلاس در ماه سپتامبر نشان می‌دهد که تولیدکنندگان برای پاسخگویی به نیاز بازار تلاش می‌کنند؛ هرچند اختلال در مسیرهای حمل و خطرات ژئوپلیتیکی همچنان پابرجاست.
اثر بر ایران
در شرایط عادی، افزایش تقاضای جهانی نفت می‌تواند برای یک تولیدکننده بزرگ فرصت ایجاد کند. اما در وضعیت فعلی، میان افزایش تقاضای بازار و امکان تبدیل آن به درآمد صادراتی فاصله وجود دارد.
برای ایران، سه عامل تعیین‌کننده‌اند: ظرفیت تولید قابل عرضه، امکان انتقال نفت به خریدار و توان دریافت درآمد حاصل از فروش. اگر یکی از این عوامل با محدودیت جدی مواجه باشد، افزایش قیمت یا تقاضا الزاماً به همان نسبت درآمد ارزی ایجاد نخواهد کرد.
نکته دیگر آن است که قیمت بالاتر نفت در بازار جهانی می‌تواند بر هزینه فرآورده‌ها، حمل‌ونقل و مواد اولیه در اقتصاد جهان نیز اثر بگذارد. بنابراین، یک شوک نفتی ممکن است هم فرصت درآمدی و هم فشار هزینه‌ای ایجاد کند.
چه کسانی منتفع می‌شوند؟
تولیدکنندگان دارای زیرساخت انتقال مطمئن، ذخیره‌سازی کافی و دسترسی پایدار به مشتریان، توان بیشتری برای استفاده از رشد تقاضا خواهند داشت. در مقابل، صادرکنندگانی که با ریسک حمل‌ونقل یا محدودیت تسویه روبه‌رو هستند، ممکن است مجبور به پذیرش تخفیف یا شرایط قراردادی پرهزینه شوند.
برای بنگاه‌های ایرانی فعال در صنایع انرژی‌بر نیز رشد تقاضای نفت باید در کنار ریسک افزایش هزینه سوخت و مواد اولیه بررسی شود.
اقدام پیشنهادی: شرکت‌های وابسته به قیمت نفت، بودجه سه‌ماهه آینده خود را با سه سناریوی قیمت و هزینه تأمین تنظیم کنند. در این تحلیل، قیمت جهانی نفت، تخفیف قابل تحقق، کرایه حمل و زمان وصول درآمد باید به‌صورت جداگانه محاسبه شوند. اتکا به یک پیش‌بینی صعودی برای تصمیم سرمایه‌گذاری کافی نیست.