خودکفایی ایران در اکتشاف و حفاری مخازن زمین‌گرمایی

مدیر دفتر انرژی زمین‌گرمایی سازمان انرژی‌های نو ایران (سانا) از خودکفایی جمهوری اسلامی ایران در اکتشاف و حفاری مخازن زمین‌گرمایی خبر داد.

حسین پرخیال در گفت‌وگو با پاون، اظهار کرد: سنجش پتانسیل انرژی زمین‌گرمایی با پتانسیل دیگر انرژی‌های تجدیدپذیر متفاوت است به‌طوری که میزان پتانسیل انرژی خورشیدی ازطریق برخی محاسبه‌ها و اطلاعات ماهواره‌ای و پتانسیل باد نیز با تعیین میزان و جهت باد در نقاط مختلف کشور مشخص می‌شود.

وی افزود: شناسایی پتانسیل‌های زمین‌گرمایی نیازمند هزینه بسیاری است؛ چراکه به کمک مجموعه‌ای از مطالعه‌های زمین‌شناسی و ماهواره‌ای مناطق مستعد شناسایی شده و سپس در آن مناطق با انجام کارهای ژئوشیمی و ژئوفیزیک لکه‌ها مشخص می شود. وی ادامه داد: با انجام مطالعه‌های دقیق‌تر روی لکه‌ها، می‌توان پتانسیل آن لکه را مشخص کرد.

وی با بیان اینکه در سامانه‌های هیدرو ترمال همچون نیروگاه زمین‌گرمایی مشگین‌شهر، باید مخازن آب داغ که همان لکه‌های اشاره‌شده هستند، شناسایی شوند، گفت: دست‌کم 20 لکه در نقاط مختلف کشور وجود دارد که 11 لکه در آذربایجان‌غربی، سه‌ لکه در اردبیل، دو منطقه در محلات، یک منطقه در تفتان و لکه‌های دیگری در نقاط مختلف شناسایی شده‌اند.

وی افزود: از سه لکه کشف‌شده در اردبیل، مطالعه‌هایی روی یک لکه را انجام دادیم که میزان انرژی قابل استحصال از این لکه که نیروگاه مشگین‌شهر نیز در آن قرار دارد، بین 250 تا 500 مگاوات برآورد شده است.

وی با بیان اینکه نیروگاه مشگین‌شهر نخستین نیروگاه زمین‌گرمایی کشور است، گفت: نخستین چاه‌های زمین‌گرمایی کشور در مشگین‌شهر زده شد که تاکنون 11 چاه حفر شده است.

وی ادامه داد: یک چاه نیمه‌عمیق است که برای تزریق مورد استفاده قرار می‌گیرد و عمق بقیه چاه‌ها بالای دو تا سه‌هزار متر است.

پرخیال از امکان بهره‌برداری از هفت چاه اکتشافی نیروگاه زمین‌گرمایی مشگین‌شهر خبر داد و گفت: سه چاه به‌دلیل اکتشافی بودن، امکان بهره‌برداری ندارند که ما می‌توانیم از این هفت چاه، 31 مگاوات برق بگیریم.

وی یادآور شد‌: پنج مگاوات از مجموع 31 مگاوات به مناقصه رفته است و اواخر این ماه نیز پیمانکار مشخص و اعلام می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: براساس پیش‌بینی‌های صورت‌گرفته، نصب و راه‌اندازی نیروگاه زمین‌گرمایی مشگین‌شهر دو سال به طول می‌انجامد و تا پایان طرح حدود 45 میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد.

وی با اشاره به دستاوردهایی که تاکنون این نیروگاه برای کشور داشته است، گفت: با کمک تعدادی از دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها، توانایی انجام عملیات اکتشاف نیروگاه‌های زمین‌گرمایی را به‌دست آورده‌ایم به‌طوری که هم‌اکنون عملیات اکتشاف مناطقی مثل آذربایجان‌غربی، آذربایجان‌شرقی، اردبیل، محلات و خراسان جنوبی به‌وسیله متخصصان ایرانی در حال انجام است و بنا داریم پتانسیل‌سنجی را برای کل کشور انجام دهیم.

پرخیال خاطرنشان کرد: پیش از این، امکان اکتشاف این چاه‌های زمین‌گرمایی را نداشتیم و باید از کمک خارجی‌ها بهره می‌گرفتیم اما هم‌اکنون این کار به‌راحتی به‌وسیله متخصصان ایرانی انجام می‌شود.

وی افزود: خیلی از کشورها امکان حفاری این چاه‌ها را ندارند اما با توجه به اینکه ما تجربه حفاری چاه‌های نفت را داریم، حفاری این چاه‌ها به آسانی صورت می‌گیرد و در کنار آن نیز توانایی انجام مهندسی مخزن را در داخل کشور داریم.

وی یادآور شد: با توجه به استخراج آب گرم از چاه‌های زمین‌گرمایی، اجرای چنین طرح‌هایی افزون‌بر تولید برق، آبادانی منطقه را به‌دنبال خواهد داشت.

مدیر دفتر انرژی زمین‌گرمایی سازمان انرژی‌های نو ایران با بیان اینکه استفاده از انرژی زمین‌گرمایی در جهان کاملا مقرون به‌صرفه است، گفت: براساس آمار منتشرشده در سال‌جاری میلادی، هزینه استفاده از انرژی زمین‌گرمایی برحسب سنت بر کیلووات ساعت، بسیار به هزینه برق حاصل از سوخت‌های فسیلی نزدیک است.

وی اظهار کرد: هزینه‌های انرژی زمین‌گرمایی حتی از نیروگاه‌های زغال‌سنگ‌سوز و انرژی بادی در ساحل کمتر است.  وی خاطرنشان کرد: ما باید به سمت طرح‌هایی برویم که افزون‌بر تولید برق، آبادانی و اشتغالزایی زیادی با خود به همراه داشته باشند.