بعد از ریزش های فرسایشی، بورس نفس تازه کرد

فرصت امروز: در بازار سرمایه ایران در روزهای اخیر، شاخص کل بورس تهران پس از یک دوره طولانی از نوسان و عدم اعتماد معامله گران، یک جهش قابل توجه حدود ۱۰۰ هزار واحدی را تجربه کرده است — رویدادی که از بازگشت نسبی تقاضا و بهبود روحیه سرمایه گذاران در بازار سهام حکایت دارد. در ادامه یک گزارش جامع ۱۰۰۰ کلمه ای درباره این رشد، با ذکر اعداد و تحلیل کامل ارائه می شود.

۱. روند رشد شاخص بورس تهران

در پایان معاملات روز شنبه ۱۸ بهمن ۱۴۰۴، شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران با رشد حدود ۱۰۴ هزار واحدی به ۴,۱۶۳,۹۷۹ واحد رسید که افزایش محسوس نسبت به روزهای اخیر بود. این رشد معادل حدود ۲.۵۷ درصد افزایش در ارزش شاخص کل است و بیانگر بازگشت قدرتمند تقاضا در بازار می باشد. 

همزمان شاخص کل هم وزن که رشد همه جانبه بازار را بهتر نشان می دهد نیز با افزایشی حدود ۲۲ هزار واحد همراه شد و به حدود ۱,۰۱۲,۲۷۰ واحد رسید — نشانه ای از این که رشد محدود به چند سهم شاخص ساز نیست و بدنه بازار نیز وارد فاز خرید شده است. 

این رشد در حالی رخ داد که در هفته های قبل بازار سهام شرایط ناپایداری را تجربه می کرد و در چند روز معاملاتی متوالی شاخص کل به دلیل فشار فروش و بی اعتمادی، حتی بیش از ۱۰۰ هزار واحد افت را نیز ثبت کرده بود. 
 
۲. مقایسه عملکرد اخیر بازار

اگر بخواهیم این رشد را در بستر زمانی مناسب بررسی کنیم، باید گفت:

• حدود دو هفته پیش، بازار سهام در روزهایی با کاهش شدید مواجه بود و در یک روز معاملاتی شاخص کل بیش از ۱۲۱ هزار واحد افت کرد و به ۴,۱۱۵,۳۶۸ واحد رسید. این اصلاح کم سابقه نشان دهنده فشار فروش سنگین و خروج نقدینگی از بازار بود. 
• همچنین، در برخی روزهای قبل تر نیز ریزش های بیش از ۱۰۰ هزار واحدی در شاخص کل ثبت شده بود که نشان می داد بازار تحت تاثیر عوامل خارجی و داخلی در وضعیت ضعف تقاضا قرار گرفته بود. 

به همین دلیل رشد اخیر ۱۰۴ هزار واحدی نه تنها یک افزایش روزانه معمول نیست، بلکه واکنشی است پس از دوره اصلاح و بی اعتمادی طولانی.
 
۳. ارزش بازار و حجم معاملات

در روزی که شاخص کل جهش کرد، ارزش کل بازار سرمایه دوباره به حدود ۱۲.۴ هزار هزار میلیارد تومان (همت) بازگشت که نشان می دهد ارزش تجمعی شرکت های حاضر در بورس به رقم بزرگی دست یافته است. 

از سوی دیگر، ارزش کل معاملات در این روز به حدود ۱۷۶.۹ همت رسید که از این میزان حدود ۱۵.۷ همت مربوط به معاملات خرد سهامداران بوده است — رقمی که از افزایش مشارکت حقیقی ها و ورود نقدینگی جدید به بازار حکایت دارد. 

در همین حال، ورود نقدینگی حقیقی به بازار بیش از ۲,۷۰۰ میلیارد تومان برآورد شد؛ یعنی سرمایه معامله گران خرد وارد بازار سهام شده و باعث تقویت تقاضای خرید در نمادها گردیده است. 
 
۴. تاثیر نمادهای شاخص ساز

رشد اخیر شاخص بورس تهران تا حد زیادی مدیون عملکرد چند نماد بزرگ و شاخص ساز بوده است. نمادهایی مثل:

• فملی (شرکت ملی صنایع مس ایران)
• فارس (صنايع پتروشيمي خليج فارس)
• فولاد (فولاد مبارکه اصفهان)
• شپنا (پالایش نفت اصفهان)

این نمادها از جمله سهام بزرگ بازار هستند که بیشترین وزن را در محاسبه شاخص کل دارند و رشد قیمت آن ها تاثیر مستقیم و قابل توجهی بر افزایش شاخص داشته است. 
 
۵. محرک های بنیادی و فاندامنتال رشد

دلایل احتمالی و عوامل محرک این افزایش قابل توجه شاخص را می توان در چند بخش اصلی دسته بندی کرد:

۵.۱. اخبار سیاسی و مذاکرات بین المللی

بازار سرمایه ایران در روزهای اخیر از اخبار مثبت پیرامون گشایش های سیاسی و مذاکرات اقتصادی تاثیر پذیرفته است. بسیاری از تحلیل گران بر این باورند که امید به کاهش تنش های منطقه ای و بهبود روابط خارجی می تواند فضای کسب و کار و سرمایه گذاری را بهبود دهد، که در نتیجه تقاضا برای سهام را افزایش داده است. 

۵.۲. بازگشت اعتماد معامله گران

بعد از دوره اصلاح سنگین، به نظر می رسد بخشی از سرمایه گذاران حقیقی به این باور رسیده اند که بازار در سطوح فعلی ارزنده است و فرصت های خرید ارزشمندی در شرکت های بزرگ وجود دارد. این بازگشت اعتماد، نقدینگی را به سمت خرید سوق داده و باعث رشد شاخص شده است. 

۵.۳. ورود نقدینگی حقیقی

آمار روزانه ورود پول حقیقی به بازار (بیش از ۲,۷۰۰ میلیارد تومان) نشان می دهد که خرد سرمایه گذاران بار دیگر به بازار برگشته اند و در نقدینگی بالا مشارکت می کنند، که یکی از عوامل مهم و پایدار برای روند صعودی بازار تلقی می شود. 
 
۶. تحلیل تکنیکال وضعیت شاخص

'در نمودار شاخص کل بورس تهران (TEDPIX) دیده می شود که بعد از شکست کانال ۴ میلیون واحد در چند روز اخیر، بازار بار دیگر توانسته است از سطوح مقاومتی عبور کند و سطح ۴.۱۶ میلیون واحد را به عنوان نقطه رشد جدید تثبیت کند. 

این عبور از سطوح مقاومتی و تثبیت در بالای آن نشان دهنده تقویت روند صعودی میان مدت بازار است — هرچند که تحلیل گران تاکید دارند برای تداوم این روند باید شاهد افزایش تقاضا در بازارهای موازی و نشانه های بنیادی قوی تر بود.
 
۷. چالش ها و ریسک های پیش رو

با وجود رشد اخیر، بازار بورس تهران همچنان با چالش ها و ریسک های مهمی روبه رو است:

• نوسانات سیاسی و ریسک های منطقه ای: همان طور که در روزهای قبل با افزایش تنش ها فشار فروش افزایش یافت، هرگونه خبر ناامیدکننده سیاسی می تواند به سرعت بازار را منفی کند. 
• وابستگی به نمادهای بزرگ: رشد بازار در روزهای اخیر عمدتاً مدیون چند نماد شاخص ساز بوده است؛ اگر این نمادها متوقف شوند یا با فشار فروش روبه رو شوند، شاخص کل نیز می تواند سریع تر از حد انتظار اصلاح کند.
• آمارهای کلان اقتصادی: اقتصاد ایران با تورم، نوسانات ارز و محدودیت های بین المللی مواجه است — عوامل بنیادی که می توانند رشد پایدار بورس را دشوار سازند.
   

۸. جمع بندی و چشم انداز

رشد حدود ۱۰۴ هزار واحدی شاخص کل بورس تهران در روزهای اخیر یک نشانه مثبت برای بازار سهام ایران است که پس از هفته ها اصلاح و فشار فروش رخ داده و بهبود روحیه سرمایه گذاران را نشان می دهد. رشد ارزش بازار، افزایش معاملات و ورود نقدینگی حقیقی از مهم ترین شاخص های این روند صعودی هستند.

با این حال، برای تبدیل این رشد به یک روند پایدار و بلندمدت، نیاز به حمایت های بنیادی بیشتر، بهبود شرایط اقتصادی کلان و کاهش ریسک های سیاسی وجود دارد.