چرا آینده متعلق به مدیرانی است که در هیچ چیز بهترین نیستند؟

کتاب‌ های راهنمای شغلی قرن بیستم یک مسیر طلایی و فریبنده را برای رسیدن به قله ترسیم می‌ کردند: یک تخصص عمیق پیدا کن، در آن بهترین شو و پله‌ های نردبان ترقی را یکی پس از دیگری طی نما. این مدل متخصص تک بعدی را به عنوان قهرمان داستان معرفی می‌ کرد؛ مدیر مالی که تمام عمر خود را با اعداد سپری کرده بود تا به صندلی مدیرعاملی برسد یا مهندسی که با تسلط بر یک فناوری، رهبر بخش تحقیق و توسعه می‌ شد. 

این الگو برای دنیایی با ثبات و قابل پیش‌ بینی طراحی شده بود؛ دنیایی که دیگر وجود خارجی ندارد. امروز، این متخصص تک بعدی، دیگر یک دارایی استراتژیک نیست؛ او به بزرگ‌ ترین ریسک استراتژیک برای سازمان خود تبدیل شده است. دنیای مدرن با مسائل پیچیده و در هم تنیده‌ ای تعریف می‌ شود که دیگر در مرزهای یک دپارتمان یا یک تخصص خاص نمی‌ گنجند. 

در این اکوسیستم جدید رهبری که تنها به یک زبان صحبت می‌ کند، به طور خطرناکی ناشنوا است. این مقاله اعلامیه‌ ای برای پایان عصر متخصص و ظهور یک گونه جدید از رهبران است: رهبران چندوجهی. افرادی که قدرت شان نه از عمق بی‌ نظیر در یک حوزه، بلکه از توانایی خارق‌ العاده آنها در ایجاد پل میان حوزه‌ های متعدد نشأت می‌ گیرد.

از نردبان شغلی تا شبکه معنایی

تصویر کلاسیک نردبان شغلی یک مدل ذهنی خطرناک است که ما را به یک تونل دید باریک محدود می‌ کند. این مدل به ما می‌ گوید که تنها راه پیشرفت، حرکت عمودی در یک سیلو تخصصی است اما سازمان‌ های پیشرو امروز، دیگر شبیه به مجموعه‌ ای از سیلوهای عمودی نیستند؛ آنها بیشتر به یک شبکه عصبی پیچیده شباهت دارند که در آن ارزش در نقاط اتصال خلق می‌ شود، نه در درون هسته‌ های مجزا. 

در چنین ساختاری یک رهبر تک بعدی مانند یک گره تنها و منزوی در این شبکه است. او نمی‌ تواند پیچیدگی یک چالش را که نیازمند درک همزمان از فناوری، بازاریابی، رفتار مصرف‌ کننده و زنجیره تامین است، درک کند. استیو جابز، بنیانگذار اپل، نمونه اولیه یک رهبر چندوجهی بود. او نه بهترین مهندس بود، نه بهترین بازاریاب و نه بهترین طراح. اما او توانایی منحصر به فردی در درک زبان هر سه این دنیاها و ترکیب آنها برای خلق یک محصول یکپارچه و انقلابی داشت. 

موفقیت اپل محصول برتری در یک حوزه نبود، بلکه نتیجه ادغام استادانه چندین حوزه بود؛ مهارتی که یک متخصص تک بعدی هرگز نمی‌ توانست آن را رهبری کند. رهبران آینده، رشد را نه در بالارفتن، بلکه در «گسترش یافتن» و ساختن اتصالات جدید در این شبکه معنایی تعریف می‌ کنند.

قدرت صحبت کردن به زبان‌ های مختلف

بزرگ‌ ترین ناکارآمدی‌ ها و شکست‌ های استراتژیک در شرکت‌ های بزرگ، نه از کمبود استعداد، بلکه از سوءتفاهم میان دپارتمان‌ های مختلف ناشی می‌ شود. تیم مهندسی با زبان کارایی و ویژگی‌ ها صحبت می‌ کند، تیم بازاریابی با زبان داستان و احساسات و تیم مالی با زبان بازده سرمایه‌ گذاری. 

این تیم‌ ها اغلب در سیاره‌ های متفاوتی زندگی می‌ کنند و یک رهبر تک بعدی، تنها می‌ تواند نماینده یکی از این سیاره‌ ها باشد اما یک رهبر چندوجهی، نقش یک «مترجم دیپلماتیک» را بازی می‌ کند. او به دلیل داشتن دانش و تجربه کافی در حوزه‌ های مختلف، می‌ تواند به طور موثر میان این دنیاهای متفاوت پل بزند، اهداف مشترک را تعریف کند و یک زبان واحد برای کل سازمان ایجاد نماید. 

تحول شرکت مایکروسافت تحت رهبری ساتیا نادلا، یک مطالعه موردی درخشان در این زمینه است. نادلا، یک مهندس عمیق با یک هوش هیجانی و درک تجاری فوق‌ العاده بود. او توانست فرهنگ مهندسی محور مایکروسافت را با نیازهای استراتژیک بازار رایانش ابری (Cloud) و خدمات مبتنی بر اشتراک، پیوند دهد. او زبان هر دو طرف را می‌ فهمید و به همین دلیل، توانست اعتمادی را جلب کرده و تغییری را رهبری کند که یک مدیرعامل صرفا تجاری یا صرفا فنی، هرگز قادر به انجام آن نبود.

مطلب مرتبط: چرا مدیران شلخته آینده دنیای کسب و کار را شکل می دهند؟

مصونیت در برابر آینده‌ ای نامعلوم

تکیه کردن بر یک تخصص واحد در قرن بیست و یکم، مانند سرمایه‌ گذاری تمام دارایی خود بر روی یک سهم است؛ یک استراتژی به شدت پرریسک. فناوری‌ ها به سرعت منسوخ می‌ شوند، صنایع در عرض چند سال دگرگون می‌ گردند و مهارت‌ هایی که امروز حیاتی هستند، ممکن است فردا بی‌ ارزش شوند. رهبر چندوجهی، به جای یک سهم، یک سبد متنوع از مهارت‌ ها را مدیریت می‌ کند. 

این تنوع به او و به سازمانش، یک انعطاف‌ پذیری استراتژیک برای انطباق با تغییرات غیرمنتظره می‌ دهد. شرکت نتفلیکس، این سفر را در مقیاس سازمانی طی کرده است. آنها از یک شرکت لجستیک (ارسال دی‌ وی‌ دی) به یک شرکت فناوری (استریمینگ) و سپس به یک استودیوی رسانه‌ ای جهانی (تولید محتوا) تبدیل شدند. 

این چرخش‌ های استراتژیک تنها به این دلیل ممکن بود که رهبران آنها، از جمله رید هستینگز، توانایی درک و هدایت مدل‌ های کسب و کار کاملا متفاوتی را داشتند. یک رهبر تک بعدی که تنها در لجستیک استاد بود، هرگز نمی‌ توانست این شرکت را به یک غول سرگرمی تبدیل کند. 

داشتن دانش در حوزه‌ های مختلف، به رهبران اجازه می‌ دهد تا الگوهای نوظهور را زودتر از دیگران تشخیص داده و سازمان خود را قبل از آنکه دیر شود، برای آینده آماده کنند.

رهبری تجاری در عصر جدید

در نهایت، ظهور رهبر چندوجهی، نشانه‌ ای از یک تغییر عمیق‌ تر در خود مفهوم رهبری است. مدل قدیمی رهبری، بر پایه «فرماندهی و کنترل» بنا شده بود؛ رهبر به عنوان فردی دیده می‌ شد که تمام پاسخ‌ ها را می‌ داند، اما در دنیای پیچیده امروز، هیچ فردی نمی‌ تواند تمام پاسخ‌ ها را بداند. نقش رهبر آینده، دیگر فرماندهی نیست. او مانند یک مشاور بهترین ایده‌ ها، با استعدادترین افراد و مناسب‌ ترین منابع را از حوزه‌ های مختلف شناسایی، انتخاب و در یک ترکیب هماهنگ و قدرتمند در کنار هم قرار می‌ دهد. 

او جواب را خلق نمی‌ کند؛ او محیطی را خلق می‌ کند که در آن، بهترین جواب می‌ تواند از ترکیب دیدگاه‌ های مختلف پدیدار شود. این کار نیازمند فروتنی برای پذیرش این است که شما باهوش‌ ترین فرد در اتاق نیستید و کنجکاوی بی پایان برای یادگیری زبان‌ ها و دنیاهای جدید. آینده متعلق به رهبرانی نیست که یک نقشه دقیق از مسیر را در دست دارند، بلکه از آن کسانی است که یک قطب‌ نمای درونی ساخته شده از اصول چندرشته‌ ای را در اختیار دارند؛ قطب‌ نمایی که به آنها اجازه می‌ دهد تا در هر سرزمین ناشناخته‌ ای، مسیر درست را پیدا کنند.

منابع:

https://www.fastcompany.com/91423464/why-multi-hyphenate-leaders-are-the-future-leadership-business

https://syrenis.com/resources/blog/goodbye-cpo