بورس باز هم ریخت؛ بازار سهام در مسیر خروج نقدینگی

فرصت امروز: بورس تهران امروز يکشنبه 3 اسفند 1404 روز سختی را پشت سر گذاشت؛ از همان دقايق ابتدايی فشار فروش بر تابلو سنگين شد و هرچه به نيمه دوم بازار نزديک تر شديم، تصوير واضح تر شد: بازار در موقعيت دفاعی قرار گرفته و خريدار ترجيح می دهد عقب بنشيند. نتيجه نهايی اين شد که شاخص کل با افت 85 هزار و 148 واحدی به محدوده 3 ميليون و 618 هزار واحد رسيد و کانال 3.7 ميليون را از دست داد. شاخص هم وزن نيز 17 هزار و 67 واحد منفی شد و تا حوالی 941 هزار واحد عقب نشست؛ يعنی فشار فروش فقط محدود به چند سهم بزرگ شاخص ساز نبود و بدنه بازار هم همزمان زير بار عرضه رفت.

از نگاه آماری، بازار امروز يک روز «قرمزِ فراگير» بود. طبق جمع بندی معاملات، 78 درصد بازار سرخ پوش شد؛ 570 نماد منفی و فقط 159 نماد مثبت. اين نسبت وقتی معنا پيدا می کند که کنار رفتار پول قرار بگيرد: امروز مجموع خروج پول حقيقي ها از بازار به حدود 3 هزار و 229 ميليارد تومان رسيد. بخش اصلی اين خروج از بازار سهام، صندوق های سهامی و حق تقدم ها بود (حدود 2 هزار و 770 ميليارد تومان) و صندوق های اهرمی نيز خروج 346 ميليارد تومانی را ثبت کردند. نکته مهم ديگر، خروج 456 ميليارد تومانی از صندوق های درآمد ثابت است؛ يعنی حتی بخشی از سرمايه های محافظه کار هم در حال سبک کردن ريسک يا نقد شدن هستند. در مقابل، صندوق های طلا امروز 341 ميليارد تومان ورود پول حقيقي داشتند که به زبان ساده يعنی «پناهگاه ريسک» در ذهن سرمايه گذار خرد فعال شده است.

اين جابه جايی نقدينگی يک پيام روشن دارد: بازار سهام در کوتاه مدت نتوانسته تصويری از ثبات بدهد و پول ترجيح داده به سمت دارايی های امن تر حرکت کند. وقتی همزمان سهام قرمز است، صندوق اهرمی خروج می خورد و صندوق طلا ورودی می گيرد، يعنی ترس بر تصميم های روزانه غلبه کرده و منطق غالب، حفظ ارزش دارايی است نه شکار بازدهی.

در بخش معاملات، ارزش بازار بورس به حدود 10 هزار و 800 همت کاهش يافت. ارزش معاملات امروز 269.4 همت گزارش شد و ارزش معاملات خرد 16.8 همت بود. اين عدد خرد (16.8 همت) در عين اينکه نسبت به روزهای بسيار کم رمق، «بهتر» به نظر می رسد، اما در روزهای منفی معمولا بخشی از اين رشد ناشی از دست به دست شدن سهم در صف های فروش، خروج های شتاب زده و جابه جايی کوتاه مدت است؛ نه لزوما ورود خريدار قدرتمند و پايدار. به همين دليل، فقط افزايش ارزش خرد به تنهايی نشانه برگشت نيست؛ مهم اين است که اين حجم پول با چه جهت گيری وارد می شود و امروز جهت گيری، خروج بوده است.

از منظر گروه های اثرگذار، رد پول حقيقي کاملا مشخص است. بيشترين خروج پول حقيقي امروز مربوط به فرآورده های نفتی (حدود 548 ميليارد تومان) و پس از آن شيميايی ها (502 ميليارد تومان) و فلزات اساسی (385 ميليارد تومان) بود؛ گروه هايی که معمولا ستون های شاخص ساز بازار محسوب می شوند. بعد از آنها خودرویی ها با خروج 241 ميليارد تومان و بانک ها با 169 ميليارد تومان قرار داشتند. وقتی در همين گروه های بزرگ، خروج پول شکل می گيرد، شاخص کل به سرعت واکنش نشان می دهد و جو روانی بازار سنگين تر می شود، چون معامله گر احساس می کند «پول بزرگ در حال عقب نشينی است».

در سطح نمادها نيز چند اسم برجسته بود. از نماد شبندر حدود 294 ميليارد تومان، از فملی 263.8 ميليارد تومان و از اروند 149.2 ميليارد تومان پول حقيقي خارج شد. اين ارقام نشان می دهد فشار فروش روی نمادهای شاخص ساز فقط يک موج سطحی نبود، بلکه خروج درشت و معنادار ثبت شده است. از سوی ديگر، در فهرست نمادهای پرتراکنش هم نام هايی مثل خودرو، وبملت، فملی و خساپا ديده می شد که همگی تا محدوده منفی 3 درصد نزديک شدند. درباره وبملت حتی اشاره شده که قيمت امروز، پايين ترين سطح از 20 آبان به اين سو بوده و اين خودش به موج فروش، خوراک روانی می دهد: شکسته شدن کف های نزديک، فروشنده های جديد را فعال می کند و خريدار را محتاط تر.

يک اتفاق قابل توجه ديگر هم امروز رخ داد: نماد تازه عرضه شده ثبهران که در هفته های اخير معمولا عرضه اوليه ها در روزهای منفی هم مقاومت می کردند، امروز در نزديکی کف دامنه نوسان (منفی 3 درصد) معامله شد. اين رفتار برای بازار مهم است چون عرضه اوليه ها معمولا به عنوان «جزيره امن کوتاه مدت» شناخته می شوند؛ وقتی همان جزيره هم تضعيف می شود، يعنی فضای ترس گسترده تر از گذشته است.

در فرابورس هم حال و هوا بهتر نبود. شاخص فرابورس 538 واحد افت کرد و به کانال 27 هزار واحد رسيد (حدود 27 هزار و 934 واحد). ارزش معاملات خرد فرابورس 1,246.6 ميليارد تومان گزارش شد و خروج پول حقيقي از اين بازار 172.1 ميليارد تومان بود. البته همزمان پذيره نويسی چند صندوق بخشی (بانکو، ثبات و کاج) مجموعا 136 ميليارد تومان ورود پول حقيقي ثبت کرد که نشان می دهد بخشی از سرمايه ها به جای خريد مستقيم سهام، به دنبال ابزارهای موضوعی و مديريت شده تر رفته اند.

جمع بندی امروز اين است: بورس وارد فاز «فرسايش اعتماد» شده؛ شاخص کل با افت سنگين به کانال 3.6 ميليون سقوط کرده، پهنای بازار منفی است، و پول حقيقي نه فقط از سهام بلکه از بخشی از ابزارهای کم ريسک هم خارج می شود و همزمان به صندوق های طلا پناه می برد. برای فردا و روزهای بعد، دو علامت از همه مهم تر است: يک، آيا خروج پول حقيقي کاهش می يابد يا ادامه پيدا می کند؛ دو، آيا صف های فروش در نمادهای شاخص ساز جمع می شود يا نه. تا زمانی که اين دو علامت تغيير نکند، بازار بيشتر احتمال دارد در محدوده های پايين تر نوسان فرسايشی بدهد تا اينکه يک برگشت پرقدرت و سريع ثبت کند.