مسیر ثروت | اگر ۷۰ درصد ثروتتان در یک دارایی است، چقدر ریسک دارید؟

ممکن است پرتفوی شما شامل ملک، طلا، ارز، سپرده، سهام و حتی ارزش کسب‌وکارتان باشد و در ظاهر «متنوع» به نظر برسد.

اما یک سؤال مهم‌تر وجود دارد:

چند درصد کل ثروت شما به یک دارایی یا یک بازار وابسته است؟

اگر پاسخ ۶۰، ۷۰ یا ۸۰ درصد باشد، تغییر قیمت همان یک دارایی می‌تواند کل وضعیت مالی شما را تغییر دهد.

این همان ریسک تمرکز است.

مثال ساده

فرض کنید کل دارایی خالص شما:

۱۰ میلیارد تومان

است.

ترکیب آن:

در نگاه اول ۴ نوع دارایی دارید.

اما واقعیت این است که:

۷۰ درصد نتیجه مالی شما به بازار ملک وابسته است.

اگر ارزش ملک ۲۰ درصد کاهش پیدا کند:

۷ میلیارد × ۲۰٪ = ۱.۴ میلیارد تومان

کل ثروت شما از ۱۰ میلیارد به:

۸.۶ میلیارد تومان

می‌رسد.

یعنی افت ۲۰درصدی یک دارایی، باعث:

۱۴ درصد افت کل ثروت

شده است.

فرمول این شماره

محاسبه بسیار ساده است:

اثر افت یک دارایی بر کل ثروت = سهم آن دارایی × درصد افت آن

اگر ۷۰ درصد ثروت در ملک باشد و ملک ۲۰ درصد افت کند:

۷۰٪ × ۲۰٪ = ۱۴٪

اگر ۴۰ درصد ثروت در طلا باشد و طلا ۱۵ درصد افت کند:

۴۰٪ × ۱۵٪ = ۶٪

این عدد به شما می‌گوید یک سناریوی منفی در یک بازار چه مقدار از کل ثروتتان را تهدید می‌کند.

سناریوی فشار

برای هر دارایی یک افت فرضی واقع‌بینانه تعریف کنید.

مثلاً:

این جدول قرار نیست آینده را پیش‌بینی کند.

قرار است نشان دهد:

بیشترین آسیب شما از کجا می‌آید؟

در مثال ما واضح است: ملک.

ابزار این شماره: Concentration Risk Calculator

چهار مرحله دارد.

مرحله اول

ارزش کل دارایی خالص را حساب کنید.

مرحله دوم

برای هر دارایی:

ارزش دارایی ÷ کل ثروت

را محاسبه کنید.

مرحله سوم

یک سناریوی افت وارد کنید.

مرحله چهارم

اثر آن را روی کل ثروت محاسبه کنید.

فرمول در Excel یا Google Sheets:

=AssetWeight*StressDecline

مثلاً:

=70%*20%

خروجی:

14%

یک معیار مدیریتی بهتر

به‌جای اینکه بگویید:

«نباید بیش از ۳۰ درصد پولم در یک دارایی باشد»

ابتدا بپرسید:

حداکثر افت قابل تحمل کل ثروت من چقدر است؟

فرض کنید می‌گویید:

نمی‌خواهم افت یک دارایی به‌تنهایی بیش از ۱۰ درصد از کل ثروتم را از بین ببرد.

و سناریوی بدبینانه برای آن دارایی:

۲۵ درصد افت

است.

حداکثر وزن قابل تحمل:

۱۰٪ ÷ ۲۵٪ = ۴۰٪

پس با فرض‌های شما، وزن بالاتر از ۴۰ درصد تمرکز زیادی ایجاد می‌کند.

این روش بسیار منطقی‌تر از یک درصد ثابت برای همه افراد است.

آیا باید فوراً دارایی متمرکز را بفروشیم؟

نه.

مثلاً اگر خانه محل سکونت شما ۷۰ درصد ثروتتان را تشکیل می‌دهد، فروش آن صرفاً برای «متعادل‌کردن پرتفوی» ممکن است اصلاً منطقی نباشد.

راه‌حل می‌تواند این باشد که:

• سرمایه‌گذاری‌های جدید را به دارایی دیگری اختصاص دهید؛

• بدهی مرتبط را کاهش دهید؛

• ذخیره نقدی بیشتری بسازید؛

• سرمایه‌گذاری بعدی را در همان بازار انجام ندهید.

یعنی تمرکز به‌تدریج کاهش پیدا کند.

ریسک پنهان صاحبان کسب‌وکار

برای کارآفرین مسئله حتی مهم‌تر است.

فرض کنید:

۷۰ درصد ثروت شما ارزش شرکت خودتان است.

درآمد ماهانه شما هم از همان شرکت می‌آید.

و ملک تجاری شما هم برای همان کسب‌وکار استفاده می‌شود.

در ظاهر سه دارایی دارید.

اما از نظر اقتصادی هر سه به یک عامل وابسته‌اند:

موفقیت همان کسب‌وکار.

پس تنوع اسمی با تنوع واقعی فرق دارد.

Worksheet این هفته

این جدول را برای خودتان تکمیل کنید:

بعد فقط یک سؤال بپرسید:

کدام ردیف می‌تواند بیشترین ضربه را به کل ثروت من بزند؟

همان ردیف، اولین موضوع مدیریت ریسک شماست.

تصمیم مسیر ثروت

از این هفته فقط رشد دارایی‌ها را اندازه نگیرید.

سهم هر دارایی از کل ثروت را هم دنبال کنید.

گاهی یک سرمایه‌گذاری بسیار موفق به‌مرور آن‌قدر بزرگ می‌شود که خودش تبدیل به بزرگ‌ترین ریسک شما می‌شود.

ثروت فقط با پیدا کردن دارایی‌های پربازده ساخته نمی‌شود.

با جلوگیری از این هم ساخته می‌شود که یک اشتباه، بخش بزرگی از ثروت را همزمان از بین ببرد.