سهم 6 درصدی مسکن از وام های بانکی

سهم مسکن از تسهیلات بانکی سال 1400 تنها 6 درصد است. طبق آمارهای بانک مرکزی، تسهیلات پرداختی بانک ها به بخش های مختلف اقتصادی در پایان سال گذشته به رقم 2968 هزار میلیارد تومان رسید که در مقایسه با سال قبل از آن، رشدی 54 درصدی را نشان می دهد. بیشترین تسهیلات پرداختی بانک ها با رقم 1938 هزار میلیارد تومان به سرمایه در گردش اختصاص دارد که 65 درصد از کل تسهیلات پرداختی سال گذشته است. تنها بخش های خدمات و مسکن و ساختمان در این سال با رشد تسهیلاتی مواجه شدند، به طوری که میزان تسهیلات دریافتی بخش خدمات با رشد 2.7 درصدی نسبت به سال قبل به رقم 1239 هزار میلیارد تومان و بخش مسکن و ساختمان با رشد 0.7 درصدی به 183 هزار میلیارد تومان رسید.

به نظر می رسد افزایش سهم تسهیلات دهی به بخش خدمات در سال گذشته متأثر از تعطیلی فعالیت های اقتصادی به ویژه در مشاغل خدماتی به دلیل همه گیری کرونا بوده است. همچنین به نظر می رسد که افزایش سهم بخش مسکن از مجموع تسهیلات پرداختی بانک ها در سال 1400، بی ارتباط با پروژه نهضت ملی مسکن و همینطور افزایش دو برابری سقف وام مسکن نبوده است. با اینکه طبق هدف گذاری ها قرار بود دست کم 20 درصد تسهیلات دهی بانک ها به بخش مسکن اختصاص یابد، اما تنها حدود 6 درصد از وام های بانکی در سال گذشته جذب این بخش شدند که همچنان فاصله بسیار زیادی با میزان متعارف و هدف گذاری سیاست گذار مسکن دارد.

تسهیلات دریافتی بخش های اقتصادی

نگاهی به گزارش بانک مرکزی نشان می دهد که بیشترین میزان تسهیلات پرداختی در 12 ماهه 1400 به ترتیب به بخش های خدمات، صنعت و معدن، بازرگانی، کشاورزی، مسکن و ساختمان و متفرقه اختصاص یافته است. بخش خدمات در سال 1399، سهم 39.2 درصدی از مجموع تسهیلات پرداختی بانک ها داشت که سهم این بخش در سال1400 با افزایش 2.6 درصدی به رقم 41.8 درصد رسید. میزان تسهیلات پرداختی به بخش خدمات در سال 1399، مبلغ 744.3 همت (هزار میلیارد تومان) بوده که در سال 1400 به رقم 1239.4 همت افزایش داشته است.

بخش صنعت و معدن نیز در سال 1399 بالغ بر 30.5 درصد از مجموع تسهیلات پرداختی بانک ها را به خود اختصاص داد که این میزان در سال 1400 با کاهش 0.2 درصدی به رقم 30.3 درصد رسید. مجموع تسهیلات پرداختی به این بخش در سال 1399 بالغ بر 579.7 همت بوده که در سال 1400 به 898 همت رسیده است. همچنین بخش بازرگانی در حالی در سال 1399 سهم 17.5 درصدی از مجموع تسهیلات پرداختی را داشت که این میزان در سال گذشته با کاهش 2.5 درصدی به 15 درصد تقلیل یافت، به طوری که رقم تسهیلات پرداختی بانک ها به این بخش از 322 همت به 447.2 همت رسید.

چهارمین بخشی که بیشترین تسهیلات 1400 را دریافت کرد، بخش کشاورزی است که سهم 6.7 درصدی از کل تسهیلات پرداختی سال 1399 داشت و این نسبت در سال گذشته تغییری نکرد. به طوری که مبلغ تسهیلات پرداخت شده به این بخش بالغ بر 126.5 همت در سال 1399 بود که به رقم 199 همت در سال گذشته رسید. تسهیلات دریافتی بخش مسکن و ساختمان نیز در سال 1399 بالغ بر 104.8 همت بود که در سال گذشته به 183.5 همت رسید. سهم مسکن از کل تسهیلات بانکی هم با رشد 0.7 درصدی از 5.4 درصد در سال 1399 به 6.2 درصد در سال 1400 افزایش یافت. بخش ششم و پایانی نیز بخش متفرقه نام دارد که در سال 1399 سهم 0.08 درصدی از مجموع تسهیلات بانک ها داشت و در سال گذشته با افت 0.04 درصدی به رقم 0.04 درصد کاهش یافت. همچنین میزان تسهیلات دریافتی این بخش از 11.5 همت به 1.1 همت رسید.

بدین ترتیب، تنها بخش های خدمات و مسکن در سال گذشته با رشد تسهیلات دریافتی مواجه شدند و سایر بخش ها یا تغییری نداشتند و یا با کاهش تسهیلات دهی بانک ها مواجه شدند. به نظر می رسد همه گیری کووید-19 که از اواخر سال 1398 آغاز شد و همچنان ادامه دارد، بر بسیاری از کسب وکارها به ویژه کسب وکارهای خدماتی تاثیر مخربی داشته و همین امر باعث شده تا آنها با توجه به مصوبات ستاد ملی کرونا، تسهیلات بیشتری از بانک ها دریافت کنند.

تسهیلات مسکن چطور افزایش یافت؟

سهم مسکن از تسهیلات بانکی در سال 1400 همچون سال های قبل تغییر چندانی نداشت و تنها 6.2 درصد از تسهیلات پرداختی بانک ها در این سال به بخش مسکن و ساختمان تعلق گرفت. این در حالی است که طبق هدف گذاری سیاست گذار قرار بود که سهم مسکن از وام های بانکی حداقل 20 درصد باشد. براساس آمارهای بانک مرکزی، میزان تسهیلات پرداختی بانک ها به همه بخش های اقتصادی در سال گذشته با رشد ۵۴  درصدی همراه شده است و به موازات آن، میزان تسهیلات پرداختی به بخش مسکن با رشد حدود ۸۰  درصدی همراه بوده است. این مقایسه به معنای رشد بیشتر رقم تسهیلات پرداختی بخش مسکن نسبت به رقم کل تسهیلات پرداختی به بخش  های مختلف اقتصادی در سال گذشته نسبت به سال قبل از آن است. طبق اعلام بانک مرکزی همچنین در سال ۱۳۹۹ رقم کل تسهیلات پرداختی شبکه بانکی به همه بخش  های اقتصادی بالغ بر 1898 همت بوده که از این میزان سهم بخش مسکن 104 همت بوده است. بنابراین در سال ۱۳۹۹ حدود 5.4 درصد از مجموع تسهیلات پرداختی بانک ها به بخش مسکن اختصاص داشته که این رقم در سال 1400 تا 6.2 درصد بهبود یافته است.

همانطور که گفته شد، افزایش خفیف سهم مسکن از مجموع تسهیلات پرداختی بانک ها در سال گذشته تا اندازه ای مرهون پروژه نهضت ملی مسکن و طرح ساخت 4 میلیون واحد مسکونی طی چهار سال است. از سوی دیگر، افزایش دو برابری سقف تسهیلات مسکن نیز در این امر دخیل بوده است. از ابتدای نیمه دوم سال گذشته بود که سقف تسهیلات پرداختی به متقاضیان ساخت، خرید و تعمیرات مسکن دو برابر شد، به طوری که سقف تسهیلات مسکن انفرادی از محل اوراق در تهران از ۱۰۰  میلیون تومان به ۲۰۰  میلیون تومان و تسهیلات مسکن زوجین از ۲۰۰ میلیون تومان به ۴۰۰  میلیون تومان افزایش یافت. در شهرهای دیگر نیز سقف وام مسکن به همین ترتیب به دو برابر ارقام قبلی رسید. همچنین وام جعاله یا تعمیرات مسکن که در زمان دریافت وام خرید یا به طور مجزا برای متقاضیان قابل دریافت است، از رقم ۴۰  میلیون تومان در همه شهرها به ۸۰  میلیون تومان افزایش یافت. بدین ترتیب، افزایش دو برابری سقف وام مسکن (از محل اوراق گواهی حق تقدم تسهیلات مسکن) و همچنین پرداخت تسهیلات طرح نهضت ملی مسکن باعث افزایش تسهیلات پرداختی به بخش مسکن و ساختمان در سال 1400 شد.

ارتباط با نویسنده: [email protected]