فقط 16درصد اعتبارات بانکی برای توسعه هزینه شد

گروه اقتصاد کلان - محسن شمشیری: تقاضا برای منابع بانکی همچنان روندی رو به رشد را در میان متقاضیان اعتبارات و وام‌ها تجربه می‌کند. آمارهای ارائه شده از سوی بانک مرکزی نشان می‌دهد که نزدیک به 70درصد وام گردش اختصاص یافته است. معنای این رفتار دریافت‌کنندگان منابع بانکی نشان می‌دهد که صاحبان و مدیران واحد‌های صنعتی و اقتصادی برای حفظ بقا مبارزه می‌کنند و از منابع دریافتی برای خرید مواد اولیه و پرداخت مزد استفاده کرده‌اند. خرید کالای شخصی و مسکن 13.8 درصد، تعمیرات و سایر امور نیز 7.6 درصد تسهیلات را به خود اختصاص داده است. سهم ایجاد واحدهایی جدید و توسعه واحدهایی به‌عنوان فعالیت‌های توسعه‌ای و مهم‌ترین بخش از اهداف تسهیلات بانک‌ها تنها به 15.7 درصد از کل تسهیلات محدود شده است.

به گزارش «فرصت امروز»، درحالی‌که کل تسهیلات بانک‌ها نسبت به 9 ماهه اول سال 93 با رشد 11.9 درصدی همراه بوده، اما رشد تسهیلات برای سرمایه در گردش با رشد 17.4 درصدی مواجه شده و رشد تسهیلات برای سرمایه در گردش 5.5 درصد واحد بیش از رشد کل تسهیلات بوده است. براین اساس، می‌توان دریافت سرمایه در گردش یعنی به کار گرفتن تسهیلات برای امور جاری، پرداخت حقوق و هزینه‌های جاری واحدهای اقتصادی به اندازه چهار برابر اهداف توسعه‌ای و سرمایه‌گذاری یعنی ایجاد واحدهای جدید و توسعه واحدهای قدیمی، از بانک‌ها پول جذب کرده است.

درحالی‌که اقتصاددانان معتقدند در شرایط رکود و برای ایجاد رونق باید سرمایه‌گذاری‌ها و به کارگرفتن پول و تسهیلات بانک‌ها در جهت سرمایه‌گذاری و تولید باشد. این واقعیت‌ها نشان می‌دهد واحدهای اقتصادی به‌خاطر رکود و بالا بودن هزینه‌های خود، دغدغه تامین هزینه‌های جاری و پرداخت حقوق و قبض‌های آب و برق و گاز را دارند و کمتر به امور توسعه‌ای در شرایط کنونی اقتصاد می‌اندیشند و در نتیجه دو سوم وام بانک‌ها برای امور جاری و هزینه‌های روزمره صرف می‌شود. 

سهم تسهیلات پرداختی در قالب سرمایه در گردش در کلیه بخش‌های اقتصادی طی 9 ماهه سال جاری مبلغ 1676.9 هزار میلیارد ریال معادل 62.9 درصد کل تسهیلات پرداختی است که در مقایسه با 9 ماهه سال گذشته مبلغ 248.4 هزار میلیارد ریال معادل 17.4 درصد افزایش داشته است.همچنین سهم ایجاد واحدهای جدید و توسعه واحدها به‌عنوان بخش توسعه‌ای فعالیت‌های اقتصادی، همچنان سهم كمی را به خود جلب كرده و ایجاد واحدهای جدید 10.3 درصد معادل 27 هزار و 443 میلیارد تومان و توسعه واحدها معادل 5.4 درصد معادل 14 هزار و 418 میلیارد تومان از تسهیلات را به خود اختصاص داده و در مجموع سهم ایجاد و توسعه واحدها از كل تسهیلات 15.7 درصد كل تسهیلات بانك‌ها بوده است.

البته سهم 15.7 درصدی ایجاد و توسعه در 9 ماهه اول سال 94 بیش از سهم 15‌درصدی نیمه اول امسال و سال 93 بوده و این یعنی تاحدودی اهداف تسهیلات در جهت توسعه حرکت کرده است. تنها در بخش کشاورزی 27.4درصد تسهیلات این بخش صرف ایجاد و توسعه واحدها شده که تحول مثبت و چشمگیری است. اما در سایر بخش‌ها، سهم ایجاد و توسعه کم بوده است. مقایسه ارقام تسهیلات بخش‌های اقتصادی در 9ماهه سال 1394 نشان می‌دهد كه بخش خدمات 37.5درصد، صنعت و معدن 29.1 درصد، بازرگانی 14درصد، مسكن و ساختمان 10.4 درصد، و كشاورزی 8.9 درصد كل تسهیلات را به خود اختصاص داده‌اند. 

بانك‌های كشور با پرداخت 266 هزار و 498 میلیاردتومان تسهیلات با رشد 11.9 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، مبلغ 28 هزار و 330 میلیارد تومان تسهیلات بیشتر نسبت به سال 93 پرداخت كرده‌اند. از این میزان معادل 167 هزار و 693 میلیارد تومان و معادل 62.9 درصد به تامین سرمایه در گردش بخش‌های اقتصادی تعلق گرفته و همچنان به‌خاطر ركود اقتصادی موجود، سرمایه در گردش بیشترین سهم را در تسهیلات داشته است.

عامل سرمایه در گردش بالاترین سهم را در اهداف دریافت تسهیلات بانك‌ها داشته و در بخش تسهیلات بخش صنعت و معدن 83 درصد، بخش بازرگانی 70 درصد، بخش كشاورزی 65 درصد، بخش خدمات 56 درصد و در بخش مسكن و ساختمان 19 درصد كل تسهیلات را جذب كرده است. به عبارت دیگر، تسهیلات صنعت و معدن بیشتر جذب سرمایه در گردش شده و تنها 12.2 درصد آن جذب امور سرمایه‌گذاری، توسعه و ایجاد واحدها شده است.

بخش خدمات بیشترین تسهیلات را جذب كرد

بخش خدمات كه از نظر اقتصاددانان بیشترین سهم را در ایجاد اشتغال سریع با هزینه كمتر نسبت به صنعت دارد، در 9 ماهه اول سال 94 حدود 100 هزار میلیارد تومان معادل 37.5 درصد كل تسهیلات بانك‌ها را جذب كرده، اما جالب این است كه 56‌درصد این مبلغ معادل 55 هزار میلیارد تومان برای سرمایه در گردش این بخش هزینه شده است.  بعد از خدمات، بخش صنعت و معدن در رتبه دوم جذب تسهیلات بوده است. صنعت و معدن طی 9 ماهه سال جاری با 77 هزار و 594 میلیارد تومان معادل 29.1‌درصد كل تسهیلات بانك‌ها را جذب كرده که نسبت به 9 ماهه سال گذشته 3790 میلیارد تومان معادل 5.1‌درصد افزایش داشته است.

سهم تسهیلات پرداختی بابت تأمین سرمایه در گردش بخش صنعت و معدن در 9 ماهه سال جاری معادل 643.9 هزار میلیارد ریال بوده است که حاکی از تخصیص 38.4 درصد از منابع تخصیص یافته به سرمایه درگردش کلیه بخش‌های اقتصادی  (مبلغ 1676.9هزار میلیارد ریال) است. بخش كشاورزی با جذب رقم 23 هزار و 771 میلیارد تومان تسهیلات، سهم 8.9 درصدی از كل تسهیلات بانك‌ها داشته و از این رقم بیش از 65 درصد برای سرمایه در گردش، 20.2 درصد برای ایجاد، 7.2 درصد برای توسعه و 4.1 برای خرید كالای شخصی صرف شده است.