سناریوهای برنامه ششم برای بهبود بهره‌ وری

پایین بودن بهره‌وری سرمایه و نیروی انسانی، همواره یکی از بزرگ‌ترین مشکلات صنایع داخلی بوده که به افزایش هزینه تمام شده بنگاه‌ها منجر شده است. حالا کارشناسان اقتصادی مهم‌ترین راه‌حل کاهش هزینه بنگاه‌ها را افزایش بهره‌وری می‌دانند. از همین رو دولت یازدهم با فعال کردن سازمان ملی بهره روی ایران و تدوین برنامه جامع بهره‌وری تلاش کرده تا در این راستا قدم‌های مؤثر بردارد و در برنامه ششم نیز سهمی جدی برای این بخش قائل شده است. در همین زمینه با رویا طباطبایی، رئیس سازمان ملی بهره‌وری ایران گفت‌وگو کرده‌ایم.

در تدوین برنامه ششم، چگونه به موضوع بهره‌وری نگاه شده است؟

در برنامه ششم دو سناریو مطرح است، نخست اینکه 35 درصد از رشد اقتصادی از طریق بهره‌وری حاصل شود و در سناریوی دیگر 45‌درصد از رشد اقتصادی در سال‌های برنامه ششم از طریق بهره‌وری تأمین شود. سازمان ملی بهره‌وری ایران با رقم 35 درصد بیشتر موافق است.

برنامه پنجم توسعه روبه پایان است. بهبود بهره‌وری چقدر مطابق این برنامه پیش رفته است؟

متأسفانه در برنامه پنجم هم از نظر رشد اقتصادی و هم از نظر افزایش بهره‌وری توفیقی نداشته‌ایم. زیرا میزان تحریم‌ها در سال‌های این برنامه بسیار شدید بود و همین موضوع ما را از رساندن به اهداف این برنامه در این زمینه بازداشت.

یکی از نقاط ضعفی که در صنایع ما مطرح می‌شود، پایین بودن میزان بهره‌وری سرمایه و نیروی انسانی در صنایع ما است. در خودروسازی که دومین صنعت بزرگ کشور ما است، این مشکل به‌شدت احساس می‌شود. آیا سازمان ملی بهره‌وری برنامه‌ای برای بررسی این صنایع و افزایش بهره‌وری در آنها کرده است؟

بررسی بهره‌وری روی تک‌تک شرکت‌ها بسیار مشکل و زمان‌بر است اما سازمان ملی بهره‌وری برای بنگاه‌های بزرگ برنامه جدی دارد تا به ارتقای بهره‌وری آنها کمک کند. پس از به نتیجه رسیدن در این بنگاه‌ها، می‌توان آنها را به‌صورت مدل برای سایر بنگاه‌ها قرار داد. در همه دنیا هم همین شیوه وجود دارد، مثل تویوتا که بهره‌وری‌اش را ارتقا داد و برای سایر صنایع الگو شد. در برنامه جامع بهره‌وری کشور که در شهریور ماه از سوی معاون اول رئیس‌جمهور ابلاغ شد، صراحتا آمده که باید برای بنگاه‌های بزرگ اقتصادی کمک‌های فنی- مشاوره‌ای برای سنجش بهره‌وری در نظر گرفته شود.

اکنون اقدامی در این راستا صورت گرفته است؟

چون از ابلاغ برنامه جامع بیش از دو ماه گذشته است ما تاکنون مقدمات را برای ابلاغ آیین‌نامه‌ها و ضوابط اجرایی انجام داده‌ایم. هفت برنامه دیگر باید به‌عنوان برنامه‌های اقماری برنامه جامع تدوین شوند که تا سه‌ماه آینده نهایی خواهد شد.

شما چقدر خوشبین هستید که در اجرای بـرنـامـه‌جامع، بنگاه‌ها همکاری لازم را انجام دهند؟

در این برنامه ما ارتباط تنگاتنگی با سایر دستگاه‌های اجرایی داریم که خوشبختانه تاکنون بسیار خوب این همکاری انجام شده است. بنگاه‌های بزرگ نیز خودشان نامه‌های درخواست برای دریافت کمک‌های فنی- مشاوره‌ای را برای ما ارسال کرده‌اند. همچنین بخش‌خصوصی نیز تاکنون همکاری خوبی را انجام داده، بنابراین امیدواریم با برنامه‌ریزی دقیق و همکاری مناسب، همه اهداف این برنامه را جامه عمل بپوشانیم.