جامعه ستیز ها چگونه با استفاده از هوش هیجانی به دیگران آسیب می زنند

پژوهشی جدید در نوروساینس نشان می دهد که افراد ضد اجتماع با استفاده از همدلی، قربانیان خود را جذب می کنند.

برای بسیاری از ما عبارت سایکوپث (Psychpath) یا فرد ضد اجتماع، یادآور قاتل های زنجیره ای است، اما اختلال شناخته شده تحت عنوان جامعه ستیزی، بسیار شایع تر از آن است که مردم فکر می کنند. این اختلال با خصوصیت هایی مانند رفتار ضداجتماعی، تکبر، فریب دادن و نبود همدلی عاطفی شناخته می شود.

لیست رفتارهایی که در بالا ذکر شد، معمولا مخالف اصطلاح هوش هیجانی شناخته می شود. هوش هیجانی توانایی تشخیص، درک و مدیریت احساسات است. ما معمولا افراد مهربان و یاری گر را افرادی با هوش هیجانی می دانیم. اما تعدادی از روان شناسان به «جنبه تاریک» هوش هیجانی پرداخته اند. در واقع یک شخص می تواند با استفاده از دانش و احاطه ای که بر احساسات دارد، به صورت استراتژیک و بدون توجه به دیگران به اهداف خودپسندانه خود دست پیدا کند. بنابراین در اینجا یک سوال پیش می آید: آیا جامعه ستیزها هوش هیجانی دارند؟ 

جامعه ستیزها با استفاده از هوش هیجانی دیگران را فریب می دهند

پروفسور رابرت هر، روان شناس جنایی، بیشتر عمر خود را صرف مطالعه افراد جامعه ستیز و شاخصه های آنها کرده است. هر PCL-R را ایجاد کرده که منبع ارزیابی و شناسایی رفتارهای جامعه ستیز در یک فرد است. «هر» در مصاحبه ای که با تلگراف داشت، جامعه ستیزی را پدیده ای ابعادی می داند و معتقد است که درجات مختلفی از جامعه ستیزی وجود دارد:

مطلب مرتبط:16 مشخصه یک کارمند جامعه ستیز که فرهنگ شرکت شما را نابود می کند

افرادی وجود دارند که در قسمت های بالایی این مقیاس جای می گیرند، به طوری که می توان آنها را جامعه ستیز دانست، اما این اختلال در آنها آنقدر شدید نیست که به ایجاد مشکل منجر شود. در اغلب اوقات آنها دوستان ما هستند و ما از گذراندن اوقات خود با آنها لذت می بریم. آنها ممکن است گاهی اوقات از ما سوء استفاده کنند، اما معمولا این کارهای آنها جزئی بوده و آنها می توانند خود را توجیه کنند.

توجه داشته باشید که قابلیت افراد جامعه ستیز برای توجیه کردن خود به سبب تمایل آنها به سوء استفاده از دیگران است. ما ممکن است متوجه شویم که آنها در حال فریب دادن و سوءاستفاده از ما هستند و حتی ممکن است به آنها بگوییم که متوجه فریب آنها شده ایم، اما این افراد به گونه ای با احساسات ما بازی می کنند که رفتار ناپسند آنها را فراموش می کنیم.

پژوهش های انجام شده از این نتایج پشتیبانی می کنند. در واقع برخی افراد مهارت بالایی در استفاده از تاثیر هیجانی برای دستیابی به اهداف شخصی خود دارند.

دکتر کریستین کیسرز، استاد نوروساینس اجتماعی در دانشگاه آمستردام، آزمایش بسیار ویژه و جالبی را ترتیب داد.

کیسرز و گروه او در یکی از پژوهش های شان فعالیت مغزی ۲۱ مجرم جامعه ستیز را تحلیل و نتایج آن را با نتایج حاصل از آزمایش ۲۶ مرد با سن و بهره هوشی همانند مجرم ها مقایسه کردند. به افراد شرکت کننده در این آزمایش، فیلم هایی از اشخاصی که در حال صدمه زدن به یکدیگر هستند نشان داده شد و در عین حال فعالیت مغزی آنها اندازه گیری شد. پس از آن، یک دانشجوی دکترا به دست داوطلبان ضربه می زد تا قسمت های مغزی مرتبط با احساس تماس و درد را شناسایی کند. هدف یافتن پاسخی برای این سوال بود که آیا قسمتی که در مغز داوطلبان با احساس درد فعال می شود، با دیدن درد دیگران نیز فعال می شود یا خیر؟ اما نتیجه چه بود؟

کیسرز می گوید:

فعال شدن قسمت های مختلف مغز در داوطلبان با اختلال جامعه ستیزی نسبت به سوژه های معمول کمتر بود. بنابراین این نظریه به نظر درست می رسد: احساس همدلی و همدردی در آنها کمتر است و به همین دلیل است که آنها بدون هیچ احساس گناهی، جنایت های سنگینی مرتکب می شوند.

اما هنوز یک سوال برای کیسرز باقی مانده بود: چرا افراد جامعه ستیز جذاب به نظر می رسند؟

کیسرز می نویسد:

به یاد می آورم که با یکی از داوطلبان صحبت می کردم؛ مجرمی که ۴۰ امتیاز کامل چک لیست جامعه ستیزی را گرفته بود، با آنکه نگهبانان او را محاصره کرده بودند، اما شخصیتی بسیار جذاب و دلنشین به نظر می رسید. او لبخند می زد، با ما به خوبی تعامل داشت و به نظر می رسید که کاملا می فهمد که از او چه می خواهیم.

بنابراین کیسرز و همکارش تصمیم گرفتند تا بار دیگر فیلم ها را به داوطلبان نشان دهند، اما این بار از آنها خواسته شد که تلاش کنند تا با قربانیان فیلم ها احساس همدردی کنند.

کیسرز می گوید:

همین درخواست ساده باعث شد که فعالیت مغزی مرتبط با همدلی در آنها فعال شده و حتی مشابه افراد سالم باشد. ناگهان افراد جامعه ستیز درست مانند اشخاص معمولی، افرادی با قدرت همدلی و همدردی به نظر می رسیدند.

کیسرز این گونه نتیجه گیری کرد:

افراد جامعه ستیز فاقد خصوصیت همدلی نیستند. همدلی در بیشتر افراد حالتی پیش فرض است. ما با دیدن یک قربانی، درد او را حس کرده و در غم او شریک می شویم. اما برای مجرمان جامعه ستیز پژوهش ما، همدلی و همدردی، فعالیتی داوطلبانه بود. آنها اگر بخواهند با شما همدلی می کنند؛ به همین دلیل است که آنها می توانند اینقدر جذاب و فریبنده باشند. افراد جامعه ستیز به محض اینکه شما را برای انجام دادن آنچه خواسته آنهاست اغفال کردند، دوباره همدلی خود را کنار می گذارند.

چگونه از خود محافظت کنیم

حال سوال دیگری که برای ما پیش می آید، این است؟ چگونه به نحوی موثر از خود در برابر هوش هیجانی افراد جامعه ستیز حفاظت کنیم. پاسخ ساده است: هوش هیجانی خود را قوی تر کنید.

توانایی شما در تشخیص دقیق قابلیت دیگر افراد در مدیریت احساسات می تواند به عنوان یک مکانیزم دفاع شخصی عمل کند؛ نوعی سیستم هشدار هیجانی که به شما نشان می دهد شخصی می خواهد احساسات تان را فریب دهد یا می خواهد کاری کند تا شما به گونه ای رفتار کنید که به نفع شما نیست یا با ارزش ها و اصول شما در تضاد است. هدف این نیست که شما به هر شخصی شک داشته باشید؛ هر شخصی که تلاش می کند شما را به کاری ترغیب کند یک جامعه ستیز نیست.

مطلب مرتبط:تفاوت هوش هیجانی واقعی و خودخواهی ناخودآگاه

اما لازم است که همواره هوشیار باشید و حتی در هنگام لزوم شکاک باشید. وقتی دریافتید که شخصی توانایی این را دارد تا احساساتی قوی را در شما برانگیزد، تلاش کنید که با توجه به کلمه ها و کنش های خودتان متعادل بمانید. وقتی که احساسات تان فروکش کرد، به دو سوال چیست و چرا پاسخ دهید: چه کلمه ها یا کنش هایی احساسات شما را برانگیخت؟ چرا این کلمه ها و احساسات شما را هیجان زده کردند؟ انگیزه و هدف اصلی کسی که بر شما تاثیر گذاشت چیست؟

با به دست آوردن کنترل بیشتر بر افکار و کنش های خود می توانید خود را از احساسات خودتان محافظت کنید؛ حتی اگر یک فریبنده ماهر سخت تلاش کند تا از شما سوءاستفاده کند.